27/02/2026
شهید نیکمحمد خان «معلم»
قوماندان عمومی جبهات جهادی ولایت بادغیس و فرمانده عمومی جمعیت اسلامی در حوزه غرب
شهید نیکمحمد خان «معلم» فرزند میرکلان، در سال ۱۳۲۹ هجریشمسی در قریه تگاب اسماعیل، مرکز ولایت بادغیس، در خانوادهای مسلمان، متدین و فقیر دیده به جهان گشود.
وی در سن هفتسالگی شامل مکتب ابتدائیه حنظله بادغیسی گردید و پس از فراغت از صنف دوازدهم از لیسه حنظله بادغیسی، با درجه عالی شامل دارالمعلمین عالی هرات شد. اما به دلیل مشکلات اقتصادی خانواده، تنها یک سال توانست در دارالمعلمین ادامه تحصیل دهد و موفق به تکمیل دوره تا صنف چهاردهم نشد.
آغاز خدمت در سنگر تعلیم و تربیه
پس از ترک تحصیل، به وظیفه مقدس معلمی رو آورد و به مدت چهار سال به حیث معلم و سرمعلم در ولسوالیهای غورماچ، آبکمری و مرکز ولایت بادغیس ایفای وظیفه نمود.
او با اخلاق نیکو، شخصیت مردمی و ایمان راسخ به اسلام، همواره مردم را علیه نظام کمونیستی وقت آگاه میساخت و آنان را به حرکت انقلابی و دفاع از ارزشهای دینی تشویق میکرد.
آغاز جهاد و قیام مردمی
با وقوع کودتای هفت ثور ۱۳۵۷، شهید نیکمحمد خان یک سازمان جهادی را در ولایت بادغیس تشکیل داد و فعالیتهای مخفیانه خود را آغاز نمود.
سرانجام در تاریخ ۲ حمل ۱۳۵۸، قیام مردمی علیه حکومت کمونیستی را رهبری کرد. در همان روز، ولایت بادغیس به تصرف مجاهدین درآمد؛ اما پس از هفت روز، حکومت مرکزی با حیله و نیرنگ و استفاده از پرچمهای سبز مجاهدین، بار دیگر کنترول ولایت را به دست گرفت. در نتیجه این تهاجم، شماری از مجاهدین به شهادت رسیدند و دیگران به کوهپایهها عقبنشینی کردند.
سازماندهی مجدد و گسترش جهاد
شهید نیکمحمد خان به سرعت مجاهدین را دوباره منسجم ساخت و جهاد مسلحانه علیه نظام کمونیستی را از سر گرفت. وی طی ده سال و دو ماه جهاد، رشادتها و فداکاریهای بینظیری از خود نشان داد و تشکیلات منظم و گستردهای را پایهگذاری نمود.
از مهمترین دستاوردهای او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
تشکیل «فرقه سیدالمرسلین» در ولایت بادغیس، متشکل از سه غند:
غند حضرت خالد بن ولید
غند ابودجانه
غند حضرت یاسر
ایجاد بیش از ۱۰۰ کمیته جهادی در سراسر ولایت بادغیس و برخی ولسوالیهای ولایت هرات
تأسیس تشکیلات امارت اسلامی در بخش ملکی برای اداره امور مدنی
راهاندازی و چاپ جریده رسمی «فروغ انقلاب» جهت انعکاس فعالیتهای مجاهدین
تعیین قاضی برای هر کمیته جهادی به منظور حل و فصل دعاوی و مشکلات مردم
اعمار ۲۰ باب مسجد جامع و ۵۰ مدرسه علوم دینی برای ترویج معارف اسلامی
ارسال حدود ۲۰۰۰ جلد قرآن کریم به آسیای میانه، از جمله تاجیکستان و ازبکستان
شهادت
سرانجام، در تاریخ ۲۸ ثور ۱۳۶۸، در حالی که شهر قلعهنو (مرکز ولایت بادغیس) تحت محاصره شدید مجاهدین قرار داشت، شهید نیکمحمد خان در یک نبرد رویاروی در پنج کیلومتری شهر قلعهنو، بر اثر اصابت فیر هاوان دشمن، به درجه رفیع شهادت نایل آمد.
او پس از بیش از یک دهه جهاد و مبارزه، جان خود را در راه اسلام، آزادی و دفاع از مردم خویش فدا کرد.
روحش شاد و راهش پر رهرو باد.
یاد و نامش همواره در دلهای مبارزان و مدافعان آزادی جاودانه خواهد ماند.
