29/09/2026
د هند د IC-814 الوتکې د تښتونې کیسه
د ۱۹۹۹ز کال د ډسمبر په ۲۴مه د هند د «انډین ایرلاینز» شرکت یوه ایربس A300 الوتکه، چې د IC-814 په نوم یې الوتنه کوله، له کټمنډو، نیپال څخه د هند پلازمېنې نوي ډهلي پر لور روانه وه. په الوتکه کې نږدې ۱۷۸ تر ۱۷۹ پورې مسافر او ۱۱ کسیزه عمله وه. الوتکه د هند فضا ته له ننوتلو لږ وروسته د پنځو وسلهوالو له خوا وتښتول شوه. تښتوونکو الوتکه لومړی د هند امریتسر ته ښکته کړه، وروسته لاهور ته ولاړه، بیا یې د متحده عربي اماراتو دوبۍ ته ځان ورساوه او په پای کې د ۱۹۹۹ز کال د ډسمبر په ۲۵مه سهار شاوخوا ۸:۳۳ بجې د افغانستان کندهار هوايي ډګر ته ښکته شوه.
په دوبۍ کې د تښتوونکو له خوا یو شمېر مسافر خوشې شول او د روپن کټیال په نوم یو مسافر، چې د تښتوونکو له خوا په چاقو ټپي شوی و، د خپلو ټپونو له امله مړ شوی و. له دې وروسته پاتې یرغمل کندهار ته راوړل شول. هغه مهال کندهار د طالبانو تر واک لاندې و او هند د طالبانو حکومت په رسمي توګه نه و پېژندلی. د الوتکې له کندهار ته رسېدو وروسته د هند حکومت له طالبانو سره اړیکې ونیولې او د یرغملو د خوشې کولو لپاره خبرې پیل شوې.
تښتوونکو په لومړي سر کې د هند له زندانونو څخه د ۳۶ وسلهوالو بندیانو د خوشې کولو، د سجاد افغاني د مړي د سپارلو او د ۲۰۰ میلیونو امریکايي ډالرو غوښتنه کوله. وروسته د خبرو په لړ کې د پیسو او د سجاد افغاني د مړي غوښتنې له منځه ولاړې او د بندیانو د خوشې کولو غوښتنه د خبرو اصلي موضوع پاتې شوه.
د هند د رسمي معلوماتو له مخې، د تښتوونکو پنځه کسان ابراهیم اتهر، شاهد اختر سید، سني احمد قاضي، مستري ظهور ابراهیم او شاکر بلل شوي وو. دوی په الوتکه کې د مستعارو نومونو لکه «چیف»، «ډاکټر»، «برګر»، «بهولا» او «شنکر» په وسیله یو بل یادول.
په کندهار کې د هند د حکومت د مذاکره کوونکو او تښتوونکو ترمنځ څو ورځې خبرې وشوې. د طالبانو د حکومت چارواکي، په ځانګړي ډول د هغه وخت د بهرنیو چارو وزیر وکیل احمد متوکل، هم د خبرو په بهیر کې شامل وو. د هند د حکومت رسمي دریځ دا و چې طالبان باید تښتوونکي ونیسي، خو په پای کې داسې اقدام ونه شو او خبرې د یرغملو د خوشې کولو پر معامله پای ته ورسېدې.
د ۱۹۹۹ز کال د ډسمبر په ۳۱مه هند د خپلو ټولو یرغملو د خوشې کولو په بدل کې درې بندیان خوشې کړل: مسعود اظهر، احمد عمر سعید شیخ او مشتاق احمد زرګر. د هند د هغه وخت د بهرنیو چارو وزیر جسوانت سنګ هم کندهار ته ولاړ او د دغو کسانو د سپارلو په بهیر کې حاضر و. له دې معاملې وروسته د الوتکې پاتې مسافر او د عملې غړي خوشې شول او د هند په لوري ستانه شول. اصلي الوتکه بیا د ۲۰۰۰ز کال د جنورۍ په لومړۍ نېټه نوي ډهلي ته ورسېده.
د دغې پېښې تر ټولو مهمه اوږدمهاله پایله د مسعود اظهر خوشې کېدل و. هغه وروسته په پاکستان کې د جیش محمد وسلهواله ډله جوړه کړه. ملګرو ملتونو وروسته دغه ډله د ترهګرو ډلو په نوملړ کې شامله کړه. احمد عمر سعید شیخ هم وروسته په پاکستان کې د امریکايي خبریال ډانیل پرل د تښتونې او وژنې په قضیه کې ونیول شو. د هند حکومت د خپلو پلټنو پر بنسټ د دې تښتونې په طرحه او ملاتړ کې د پاکستان مېشتو وسلهوالو ډلو او د پاکستان د استخباراتي ادارې د لاس لرلو ادعا کړې وه.
په ټوله کې، د IC-814 تښتونه د ۱۹۹۹ز کال له تر ټولو مهمو نړیوالو یرغملو پېښو څخه وه. الوتکه اووه ورځې د تښتوونکو په لاس کې وه، چې وروستۍ شپږ ورځې یې په کندهار کې تېرې کړې. پېښه هغه مهال پای ته ورسېده چې هند د شاوخوا ۱۶۰ پاتې یرغملو د ژغورلو لپاره درې بندیان خوشې کړل او تښتوونکو له خپلو بندیانو سره له افغانستان څخه ووتل. د دې پېښې اغېزې بیا له ۱۹۹۹ز کال څخه ډېرې وروسته هم د هند، پاکستان، افغانستان او د سیمې د امنیت پر وضعیت محسوسې شوې.
The Story of the Hijacking of Indian Airlines Flight IC-814
On December 24, 1999, an Airbus A300 operated by Indian Airlines, flying as IC-814, departed from Kathmandu, Nepal, for New Delhi, India. The aircraft was carrying approximately 178–179 passengers and 11 crew members. Shortly after entering Indian airspace, it was hijacked by five armed men. The hijackers first forced the aircraft to land at Amritsar, India, then flew to Lahore, Pakistan, and subsequently to Dubai, United Arab Emirates. Finally, on the morning of December 25, 1999, at around 8:33 a.m., the aircraft landed at Kandahar Airport in Afghanistan.
In Dubai, the hijackers released a number of passengers. One passenger, Rupin Katyal, who had been stabbed by the hijackers, died from his injuries. The remaining hostages were then taken to Kandahar. At that time, Kandahar was under the control of the Taliban, and India did not officially recognize the Taliban government. After the aircraft arrived in Kandahar, the Indian government established contact with the Taliban and negotiations began for the release of the hostages.
Initially, the hijackers demanded the release of 36 militants imprisoned in India, the return of the body of Sajjad Afghani, and US$200 million in cash. During the negotiations, the demands for money and Sajjad Afghani's body were eventually dropped, leaving the release of prisoners as the main issue.
According to official Indian accounts, the five hijackers were identified as Ibrahim Athar, Shahid Akhtar Sayed, Sunny Ahmed Qazi, Mistri Zahoor Ibrahim, and Shakir. During the hijacking, they used aliases such as “Chief,” “Doctor,” “Burger,” “Bhola,” and “Shankar.”
At Kandahar Airport, negotiations continued for several days between the Indian government and the hijackers. Officials of the Taliban government, particularly the then Foreign Minister Wakil Ahmed Muttawakil, were also involved in the negotiations. The Indian government's position was that the Taliban should arrest the hijackers, but this did not happen. Instead, the negotiations eventually resulted in an agreement for the release of the hostages in exchange for the prisoners demanded by the hijackers.
On December 31, 1999, India released three prisoners in exchange for the release of the remaining hostages: Masood Azhar, Ahmed Omar Saeed Sheikh, and Mushtaq Ahmed Zargar. India's then Foreign Minister Jaswant Singh also traveled to Kandahar and was present during the process of handing over the three released prisoners. Following the exchange, the remaining passengers and crew members were released and returned to India. The aircraft itself arrived back in New Delhi on January 1, 2000.
One of the most significant long-term consequences of the incident was the release of Masood Azhar. He later founded the Pakistan-based militant organization Jaish-e-Mohammed, which was subsequently designated as a terrorist organization by the United Nations. Ahmed Omar Saeed Sheikh was later arrested in Pakistan in connection with the kidnapping and murder of American journalist Daniel Pearl. The Indian government, based on its investigations, alleged that Pakistan-based militant organizations and elements of Pakistan's intelligence establishment were involved in planning and supporting the hijacking.
Overall, the IC-814 hijacking was one of the major international hostage crises of 1999. The aircraft remained under the control of the hijackers for seven days, with the final six days spent in Kandahar. The crisis ended when India released three prisoners in exchange for the approximately 160 remaining hostages, after which the hijackers left Afghanistan with the released prisoners. The consequences of the incident continued to affect India, Pakistan, Afghanistan, and the wider regional security environment for many years after 1999.
