Ephrem Mekete

26/05/2026

ገንዘብህን ባንክ አታስቀምጥ
ብዙ ሰው ብር ባንክ በማስቀመጥና በመቆጠብ ሃብታም የምሆን ወይም የሚያልፍልኝ ይመስለዋል፡፡ ነገር ግን አንተ እንደምታስበው አይደለም፡፡ ባንኮች ገንዘብህን እንድትቆጥብ ያባብሉሃል፡፡ የሚያባብሉት ደግሞ ደሃውንና ተቀጥሮ የሚሰራውን እና ዝቅተኛ ኢኮኖሚ ያለውን ማህበረሰብ ነው፡፡ ላንተ አስበውልህ እንዳይመስልክ፤ ይልቁንስ ሲስተሙ የሚሰራው በዚህ መልኩ ስለሆነ ነው፡፡ ልብ በል አንተና መሰሎችህ በቀን ወይም በወር የምታገኙትን ትንሽ ገንዘብ ወስዳችሁ ባንክ ታስቀምጣላችሁ፡፡ ባንኮች በቢሊዮን የሚቆጠር ብር ከብዙው ድሃ በቁጠባ ስም ይሰበስባሉ፡፡ከዚያስ አንተ ነገ ያልፍልኛል ቆጥቤ ህብታም እሆናለሁ ብለህ ያጠራቀምከውን ገንዘብ ሰብስበው ለሃብታሞች በከፍተኛ ወለድ ያበድሩታል፡፡ እዚህ ላይ ልብ በል ሃብታሞች ኢንቨስት የሚያደርጉት በራሳቸው ገንዘብ እንዳይመስልህ፡፡ አንተና መሰሎችህ በቁጠባ መልኩ ያስቀመጣችሁትን ገንዘብ በብድር መልኩ ይጠቀማሉ እንጅ፡፡ በአንጻሩ ደግሞ ሃብታሞች ባንክ ላይ በጭራሽ ብር አያስቀምጡም ፤አሴቶችን ይገዙበታል እንጅ፡፡ሌላው የሚያስገርመው ደግሞ አንተ ደሞዝ ሲከፈልህ 20-35 % የሚደርስ ታክስ ትከፍላለህ/ይቆረጥብሃል፡፡ ሃብታሞች ግን ከታክስ ነጻ ናቸው ምክንያቱም በመንግስት በኩል ሚያልፍ ምንም ገንዘብ ስለሌላቸው፡፡ ሌላ ደግሞ ልንገርህ አንተና መሰሎችህ ባንክ ሂዳችሁ ብድር ብትጠይቁ ባንኩ ብድር አይሰጣችሁም ፡፡ለምን ቢባል ማስያዣ መኪና ፤ቤት ወይም ትልቅ የንግድ ድርጅት ይጠይቁሃል፡፡ አየህ ሲስተሙ ሚሰራው እንደዚህ ነው፡፡ሲስተሙ ሃብታሞችን የበለጠ ሃብታም ደሃዎችን የበለጠ ደሃ የሚያደርግ ነው፡፡ ሃብታሞች አንተን የሚጠቀሙብህ በ3 መንገድ ነው፡፡
1ኛ፡ ባንክ በቁጠባ መልኩ ያጠራቀምከውን ገንዘብ ወስደው ይጠቀሙታል፡፡
2ኛ፤የአንተን ገንዘብ ከባንክ በብድር መልክ ይወስዱና ኢንቨስት በማድረግ አንተን አዙረው በቅጠር ጉልበትህን ይጠቀሙታል
3ኛ፤ሃብታሞች ሲሰተም ስለሚዘረጉ ቢዝነሳቸው የሚንቀሳቀሰው በሰራተኞች ነው ስለዚህ እውቀትህን በደምብ ይጠቀሙታል፡፡
ሌላኛው ገንዘብህን ባንክ ወስደህ ስታጠራቅመው ኢንፍሌሽን/የዋጋ ንረት) አላምጦ ይበላዋል፡፡ዛሬ በ20,000 ብር የገዛኸው እቃ ከወር በኋላ 40,000 ብር ሆኖ ታገኘዋለህ ፡፡ ስለዚህ ከሰርክ ማላት ነው፡፡
ታዲያ ምን ላድርግ ካልከኝ ገንዘብህን ከሞቆጠብ ይልቅ ትንሽም ብትሆን ተጨማሪ ገቢ እንድታስገኝልህ ኢንቨስት አድርጋት፡፡ብርህ በጭራሽ ረፍት ሚባል ማግኘት የለበትም ::ላንተ 24 ሰዓት መስራት አለበት፡፡ ምናልባትም የቢዝነስ/የንግድ ልምዱ ከሌለህ ወደ ፊት ሊጨምር እንጅ ሊቀንስ የማይችል እቃ ገዝተህ አስቀምጥበት፡፡ ለምሳሌ ወርቅ፤ብር እና ሌሎችንም ገዝተህ በማስቀመጥ ሲጨምሩ መሸጥና ማትረፍ እንዲሁም ገንዘብህን ከዋጋ ንረት መከላከል ትችላለህ፡፡ ሲጠቃለል ገንዘብህን ባንክ ከማስቀመጥ ይልቅ ኢንቨስት አድርገው ወይም ለወደፊቱ ሊጨምር የሚችሉ እቃዎችን ገዝተህ አስቀምጥበት፡፡ follow,like, share አድርጉ
// አመሰግናለሁ//

21/05/2026

ለሀብታምነት የሚያበቁ 10
ወርቃማ ሚስጥሮች

1.የአስተሳሰብ ለውጥ (The Wealthy Mindset)
ሀብት የሚጀምረው ከአእምሮ ነው። "አልችልም" የሚለውን ሃሳብ "እንዴት እችላለሁ?' በሚል ጥያቄ በመተካት አዳዲስ እድሎችን መፈለግ የመጀመሪያው እርምጃ ነው።
2.ለራስ መክፈል (Pay Yourself First) ማንኛውንም ወጪ ከመሸፈንዎ በፊት ከሚያገኙት ገቢ ቢያንስ 10% ለቁጠባና ለኢንቨስትመንት ያስቀምጡ። ይህ ለወደፊት የገንዘብ ነጻነትዎ መሠረት ይሆናል።
3.ባለብዙ የገቢ ምንጮች (Multiple Streams of Income)
በአንድ የገቢ ምንጭ (ለምሳሌ በደመወዝ ብቻ) አይወሰኑ። የጎንዮሽ ስራዎችን በመጀመር ወይም በትንሽ ካፒታል የሚንቀሳቀሱ ንግዶችን በመክፈት የገቢ አማራጭዎን ያስፉ። ▣ ኢንቨስትመንት (Investing Early) ገንዘብ ለእርስዎ እንዲሰራ ያድርጉ።
4.ኢንቨስትመንት (Investing Early)
ገንዘብ ለእርስዎ እንዲሰራ ያድርጉ። አነስተኛ ቁጠባዎችን በትርፋማ ስራዎች ላይ በማዋል የገንዘብዎን ዋጋ በጊዜ ሂደት ያሳድጉ።
5.ወጪን መቆጣጠር (Mastering Expenses)
ከሚያገኙት ገቢ በታች መኖርን ይለማመዱ። አላስፈላጊ የሆኑ የቅንጦት ወጪዎችን በመቀነስ ለታላቅ ዓላማ የሚውል ካፒታል ይገንቡ።
6.ቀጣይነት ያለው ትምህርት (Continuous learning)
ስለ ገንዘብ አያያዝ፣ ስለ ንግድ ስራ እና ስለ አዳዲስ ቴክኖሎጂዎች ሁልጊዜ እውቀትዎን ያዳብሩ፡፡ እውቀት ትልቁ የሀብት መከፈቻ ቁልፍ ነው።
7. ግልጽ ግብ ማስቀመጥ (Goal Setting) ምን ያህል ሀብት፣ በምን ያህል ጊዜ ውስጥ ማግኘት እንደሚፈልጉ በግልጽ ይጻፉ። ግብ የሌለው ጉዞ መድረሻ የለውም።
8. ጊዜን በአግባቡ መጠቀም (Time Management)
ጊዜ ከገንዘብ በላይ ውድ ነው። ትርፍ ጊዜዎን በማይጠቅሙ ነገሮች ከማባከን ይልቅ አዳዲስ
ክህሎቶችን ለመማርና ስራዎችን ለመስራት
ይጠቀሙበት።
ጊዜ ከገንዘብ በላይ ውድ ነው። ትርፍ ጊዜዎን በማይጠቅሙ ነገሮች ከማባከን ይልቅ አዳዲስ
ክህሎቶችን ለመማርና ስራዎችን ለመስራት
ይጠቀሙበት።
9. ጠንካራ ግንኙነት መፍጠር
(Networking)
ከሚመስሉዎት እና ስኬታማ ከሆኑ ሰዎች ጋር ተቀራርበው ይስሩ፡፡ ጠንካራ ማህበራዊ ትስስር አዳዲስ የስራ እድሎችንና መረጃዎችን በቀላሉ ለማግኘት ይረዳል።
10.ጽናትና ታታሪነት (Persistence) ሀብታም ለመሆን የሚደረገው ጉዞ ፈተናዎች ሊገጥሙት ይችላሉ። በውድቀት ተስፋ ሳይቆርጡ፣ ከስህተት እየተማሩ ጉዞውን
መቀጠል ወደ ስኬት ያደርሳል።
ለተጨማሪ ጠቃሚ መረጃዎች ተከታተሉን!

19/05/2026

በጭራሽ ኢንቨስት ማድረግ የሌለባችሁ የቢዝነስ አይነቶች
በቢዝነስ አለም ውስጥ ስኬታማ ለመሆን የትኛው ላይ ኢንቨስት እንደምናደርግ ማወቅ ብቻ ሳይሆን፣ የትኛው ላይ ኢንቨስት ማድረግ እንደሌለብን መለየት ትልቅ ብልህነት ነው። በተለይ ካፒታል፣ ጊዜ እና ጉልበት በቀላሉ በሚባክኑባቸው መስኮች ላይ ጥንቃቄ ማድረግ ያስፈልጋል።
በፍጹም ወይም በጣም ከፍተኛ ጥንቃቄ ካልተደረገ በቀር ኢንቨስት ሊደረግባቸው የማይገቡ የቢዝነስ አይነቶች የሚከተሉት ናቸው፡
1. እሴት የማይጨምሩ የሰንሰለት (Pyramid Schemes) ቢዝነሶች
እነዚህ እውነተኛ ምርት ወይም አገልግሎት ሳይኖራቸው፣ ሰዎችን ወደ ስርአቱ በማስገባት እና መመዝገቢያ ክፍያ በመቀበል ላይ ብቻ የተመሰረቱ የቢዝነስ ሞዴሎች ናቸው።
ለምን ይከሽፋሉ? አዳዲስ ሰዎች መግባታቸው
ሲቆም ሙሉ በሙሉ ይፈራርሳሉ።
ምልክቱ፡ "ሰዎችን ይዘህ ናና በአጭር ጊዜ
ሚሊየነር ትሆናለህ" የሚል ማታለያ የበዛባቸው ናቸው፡፡
2. የገበያ ፍላጎት ጥናት የሌላቸው የፋሽን (Fad) ቢዝነሶች
በአንድ ወቅት መጥተው በድንገት ገበያውን የሚያጥለቀልቁ፣ ነገር ግን የሰዎች ፍላጎት ሲቀየር በአንድ ጊዜ የሚጠፉ የቢዝነስ አይነቶች ናቸው። ለምን ይከሽፋሉ? የረጅም ጊዜ እቅድ ስለሌላቸው እና የሰዎች ፍላጎት በወቅታዊ ስሜት ላይ ብቻ የተመሰረተ ስለሚሆን፣ የገቡበት ፍጥነት ያህል በፍጥነት ይጠፋሉ።
ምልክቱ፡ ሁሉም ሰው በአንድ ጊዜ ወደዚያ ቢዝነስ ሲጋፋ እና ገበያው ከመጠን በላይ ሲጥለቀለቅ (Market Saturation) ማየት።
3. ሙሉ በሙሉ በእውቀትዎ እና በክህሎትዎ ክልል ውጭ የሆኑ ቢዝነሶች
ስለ አሰራሩ፣ ስለ ምርቱ ወይም ስለ ደንበኞቹ ባህሪ ምንም አይነት እውቀትም ሆነ ፍላጎት (Passion) የሌለዎት ቢዝነስ ውስጥ መግባት ከፍተኛ አደጋ አለው።
ለምን ይከሽፋሉ? በሌሎች ሰዎች አስተያየት እና ውሳኔ ላይ ብቻ ጥገኞች ስለሚያደርጉዎት፣ ማጭበርበሮች ሲኖሩ በቀላሉ ለመለየት አይችሉም።
ምክር፡ "ሰው ስለሰራው ብቻ ሳይሆን፣ እርስዎ
የተወሰነ እውቀትና ግንዛቤ ያለዎት መስክ ላይ ማተኮር ይመረጣል።
4. ህጋዊ እና ግልጽ አሰራር የሌላቸው ቢዝነሶች የፋይናንስ ፍሰታቸው (Cash flow) ግልጽ ያልሆነ፣ መጽሃፍት እና መዝገቦች የማይያዙባቸው፣ ወይም ህጋዊ ፍቃድ የሌላቸው የቢዝነስ ጥምረቶች።
ለምን ይከሽፋሉ? አጋሮች መተማመን ሲያጡ ወይም በህግ ቁጥጥር ስር ሲውሉ ኢንቨስት የተደረገው ገንዘብ ሙሉ በሙሉ የመጥፋት እድሉ ከፍተኛ ነው፡፡
5. ከፍተኛ ውድድር ባለበት እና አነስተኛ ትርፍ (low-Margin) ባላቸው የገበያ መስኮች አዲስ እሴት (Value) ሳያስተዋውቁ፣ ቀድሞውኑ በጣም ብዙ ተወዳዳሪዎች ባሉበት እና የዋጋ ጦርነት ባለበት ገበያ ውስጥ መግባት።
ለምን ይከሽፋሉ? ትርፉ በጣም አነስተኛ ስለሚሆን የቤት ኪራይ፣ የሰራተኛ ደመወዝና ሌሎች ወጪዎችን መሸፈን ፈታኝ ይሆናል።
ዋናው ቁልፍ፡ በማንኛውም የቢዝነስ አይነት ውስጥ ከመግባትዎ በፊት "በራስ ላይ መዋዕለ ንዋይ ማፍሰስ" (Self-investment) ቀዳሚው ተግባር መሆን አለበት። የቢዝነስ እውቀትን፣ የአመራር እና የኮሙኒኬሽን ክህሎትን ማሳደግ ከማንኛውም ውድቀት የሚጠብቅ ትልቁ ጋሻ ነው።

16/05/2026

አፕሴሊንግ (የዋጋ ጭማሪ ሽያጭ) እና ክሮስ-ሴሊንግ (ተዛማጅ ሽያጭ)
አፕሴሊንግ (የዋጋ ጭማሪ ሽያጭ) እና ክሮስ-ሴሊንግ (ተዛማጅ ሽያጭ) ንግዶች የእያንዳንዱን ደንበኛ የግዢ ዋጋ ለመጨመር የሚጠቀሙባቸው ሁለት የሽያጭ ስልቶች ናቸው።
1. አፕሴሊንግ (Upselling)
አፕሴሊንግ ማለት ደንበኛው ቀድሞውኑ ሊገዛው ፍላጎት ካሳየው ምርት የበለጠ ውድ ወይም የተሻሻለ (የበለጠ ጥራት ያለው) ምርት እንዲገዛ ማበረታታት ማለት ነው።
ምሳሌ፦ አንድ ደንበኛ መደበኛ ስማርት ፎን መግዛት ይፈልጋል።
መደበኛ ሞዴል (Basic model)፦ 20000 ብር
የላቀ ሞዴል በተሻለ ካሜራና ባትሪ (Premium model)፦ 350000 ብር
ሻጩ የላቀውን ሞዴል ለገዥው ካስተዋወቀ እና ካማከረው ይህ አፕሴሊንግ ይባላል።
ዓላማው፦ ከፍተኛ ዋጋና ጥራት ያለው አማራጭ በማቅረብ ገቢን ማሳደግ ነው፡፡
2. ክሮስ-ሴሊንግ (Cross-Selling)
ክሮስ-ሴሊንግ ማለት ከዋናው ግዢ በተጨማሪ ተዛማጅ ወይም ተጨማሪ የሆኑ ምርቶችን ማቅረብ ማለት ነው።
ምሳሌ፦ አንድ ደንበኛ ላፕቶፕ ይገዛል። ሻጩ በተጨማሪ የሚከተሉትን ያቀርብለታል፦
የላፕቶፕ ቦርሳ
ገመድ አልባ ማውስ (Wireless mouse)
የፀረ-ቫይረስ ሶፍትዌር (Antivirus software)
እነዚህ ተጨማሪ ምርቶች የክሮስ-ሴል አቅርቦቶች ናቸው።
ዓላማው፦ ጠቃሚ የሆኑ ተጨማሪ ነገሮችን በማካተት አጠቃላይ የትዕዛዙን ዋጋ በማሳደግ ገቢን መጨመር ነው።
ለጋዴዎች ለምን ይጠቀሙባቸዋል?
ሁለቱም ስልቶች ንለጋዴዎች በአንድ ጊዜ ሽያጭ የተሸለ ትርፍ እንዲያገኙ ይረዳሉ፦
ውጤታማ ለመሆን የሚረዱ ምርጥ ልምዶች
ስልቶቹ ውጤታማ እንዲሆኑ፦
በእውነት ተዛማጅ የሆኑ ምርቶችን ማቅረብ
በደንበኛው ጥቅም ላይ ትኩረት ማድረግ
ደንበኛውን በብዙ አማራጮች አለማጨናነቅ

ማጠቃለያ
አፕሴሊንግ (Upselling)፦ ደንበኛው የበለጠ ውድ ወይም የላቀ ጥራት ያለው ስሪት እንዲገዛ ማሳመን።
ክሮስ-ሴሊንግ (Cross-selling)፦ ተጨማሪ ተዛማጅ ምርቶችን በማቅረብ ጨምሮ መሸጥ

06/05/2026

05/05/2026

የመጀመሪያውን ዓመት በስኬት ለማለፍ ምን ያስፈልጋል?
🪫 1. ሁሉንም ነገር አለማወቅን በፀጋ ተቀበል ብቃት እንደሌለህ ይሰማሃል። ግራ ትጋባለህ። መንገድህ ይጠፋሃል። ይህ ግን የተለመደ ነገር ነው።
የመጀመሪያው ዓመት ግብ ፍጹም መሆን ሳይሆን — አለመተው (መጽናት) ነው።
🥣 2. በትንሽ ነገር ጀምር፣ ታታሪና ብልህ ሁን በርካሽ (ወይም በነፃ) ትሰራለህ። በመለዋወጥ፣ በራስህ ጥረት እና ዩቲዩብን በማየት መንገዱን ትማረዋለህ።
የመጀመሪያው ስራህ ያን ያህል ምርጥ ላይሆን ይችላል — ግን ወደ ጨዋታው ያስገባሃል።
🧱 3. ዝግጁ ነኝ ብለህ ሳታስብ ሥርዓት (System) መዘርጋት ጀምር ሥርዓት ለመያዝ "ትልቅ" እስክትሆን ድረስ አትጠብቅ። ከአሁኑ መገንባት ጀምር፡፡
ዝብርቅርቅ አሰራር በጊዜ ሂደት እየተወሳሰበ ይሄዳል። ሥርዓትም እንደዚሁ ውጤቱ እየታየ ይመጣል።
📢 4. ቢያስጠላህም ገበያ መፈለግን (Marketing) ተማር የምትሰራውን የሚያውቅ ከሌለ፣ የሚከፍልህም አይኖርም። ድምፅህ ይሰማ። ታይ። ደጋግመህ ተናገር።
ማርኬቲንግ ማለት ጉራ አይደለም፤ ህልውናን የማስቀጠል ጥበብ እንጂ።
🔁 5. አልፎ አልፎ ከሚመጣ ብልህነት ይልቅ የዘወትር ጥንካሬ ይኑርህ ፡፡የሚናፈሱ (Viral) ፅሁፎች አያስፈልጉህም። የሚያስፈልግህ የዕለት ተዕለት ልምዶች ናቸው። ክትትል፣ አሰራር እና ልምምድ ያስፈልግሃል።
የመጀመሪያው ዓመት ስኬት = ስሜቱና ደስታው ከቀዘቀዘ በኋላም ስራ ላይ መገኘት ነው።
💡 6. ተማር። ራስህን ቀይር። ጉዞህን ቀጥል። ሁሉም ነገር ይበላሻል። አንተም ትለወጣለህ። ስራው ይህ ነው።
የመጀመሪያው ዓመት ልዩ ተሰጥኦ አይጠይቅም። ጽናት፣ ትህትና እና ጥንካሬ ብቻ።
💥 ዋናው ነጥብ፦ የመጀመሪያውን ዓመት በድል ማለፍ ማለት ዝነኛ መሆን፣ በፍጥነት ማደግ ወይም መበልፀግ ማለት አይደለም። በጨዋታው ውስጥ የሚያቆዩህን ልምዶች መገንባት ማለት ነው።
ተንፍስ። ገንባ። ደጋግመህ ስራ።

25/04/2026

ይህ በ2000 ዓ.ም ሳዳም ሁሴን አንድ የሚገርም ነገር በማድረጉ ይጀምራል።

የኢራቅን ዘይት በዶላር ፋንታ በዩሮ መሸጥ ጀመረ።

ከሦስት ዓመት በኋላ ወረርን።

ምንም ዓይነት የጅምላ ጨራሽ መሣሪያ አላገኘንም።

ነገር ግን ያገኘነው ነገር ቢኖር፡ የኢራቅ ዘይት እንደገና በዶላር መገበያየት መጀመሩን ነው።
የሚገርም ድንገተኛ አጋጣሚ ነው።

በ2009 ጋዳፊ ለአፍሪካ በወርቅ የተደገፈ ገንዘብ እንዲኖር ሐሳብ አቀረበ። "ዲናር" ብሎ ጠራው።

ይህም የአፍሪካ አገራት ዶላርን ሳይጠቀሙ ዘይት እንዲገዙ ያስችላቸው ነበር።

በ2011 ኔቶ (NATO) "ለሰብአዊ እርዳታ" በሚል ሰበብ ሊቢያ ውስጥ ጣልቃ ገባ።

ጋዳፊ ሞተ። የወርቅ ዲናርስ? እሱም አብሮ ሞተ።
የሊቢያ ዘይት? ወደ ዶላር ተመለሰ።

ሌላ ድንገተኛ አጋጣሚ።

አንድ ዓይነት ተመሳሳይ ድርጊት እያየሁ ነው።

በ1971 ኒክሰን የዶላርን በወርቅ መደገፍ (Gold Standard) አቆመ። ዶላር ምንም ድጋፍ የሌለው ተራ የተስፋ ቃል ብቻ ሆነ።

ያን ጊዜ ወዲያውኑ መውደቅ ነበረበት።

ግን አልወደቀም።

ከሦስት ዓመት በኋላ ኪሲንጀር ከሳውዲዎች ጋር ስምምነት አደረገ፦
"ዘይታችሁን በዶላር ብቻ ሽጡ። እኛ ደግሞ በሥልጣን ላይ እንድትቆዩ እናደርጋለን።"

ድንገት በምድር ላይ ያለ እያንዳንዱ አገር የኃይል ግብአት (ነዳጅ) ለመግዛት ዶላር አስፈለገው።

ይህ የገንዘብ ፖሊሲ አይደለም። ይህ "ከለላ በመስጠት የሚደረግ ዝርፊያ" (Protection Racket) ነው።

ወታደራዊ ኃይሉ እስካስገደደ ድረስ ደግሞ በሚገርም ሁኔታ ይሠራል።

ሩሲያ ለጋዝ ክፍያ ሩብል ትጠይቃለች? ማዕቀብ እና ጦርነት ይከተላል።

ሶሪያ በዩሮ የሚገመት የጋዝ ቧንቧ ትፈልጋለች? የእርስ በርስ ጦርነቱ ይፋፋማል፣ ቧንቧውም አይዘረጋም።

ኢራን ከዶላር ሥርዓት ውጭ ዘይት ለመሸጥ ትሞክራለች? ለብዙ አሥርተ ዓመታት ማዕቀብ ይጣልባታል።

እነዚህ መንግሥታት ጥሩ ወይም መጥፎ ናቸው እያልኩ አይደለም። እያልኩ ያለሁት "ፔትሮ-ዶላርን" (Petrodollar) የሚፈታተን ማንኛውም አካል ምን እንደሚገጥመው ተመልከቱ ነው።
አንዴ ካስተዋላችሁት ድርጊቱ ግልጽ ነው።

"ስዊፍት" (SWIFT) ገለልተኛ የክፍያ ሥርዓት አይደለም። መሣሪያ ነው።

ከስዊፍት ከተገለልህ፣ በዓለም አቀፍ ንግድ ውስጥ መሳተፍ አትችልም።

ሩሲያ፣ ኩባ፣ ኢራን፣ ቬንዙዌላ—ሁለቱም በሆነ መንገድ የዶላርን የበላይነት ተገዳድረዋል።

ሁሉም ተገለሉ።

ይህ በትምህርት ቤት አይማርም፣ ምክንያቱም የማይመች እውነት ስለሆነ ነው።

እኛ የ18 ዓመት ወጣቶችን የምንልከው ለ"ነፃነት" እንዲሞቱ አይደለም።
የምንልከው ዶላር የዓለም መጠባበቂያ ገንዘብ ሆኖ እንዲቀጥል ነው።

ገንዘቡ ወታደራዊ ኃይሉን ይደግፋል። ወታደራዊ ኃይሉ ደግሞ ገንዘቡን ይጠብቃል።

ብሪታንያ ይህን በከባድ ሁኔታ ተምራዋለች። "ፓውንድ ስተርሊንግ" ለ200 ዓመታት የዓለም መጠባበቂያ ገንዘብ ነበር።

ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ ግን አጣችው።

የብሪታንያ ግዛት በሁለት አሥርተ ዓመታት ውስጥ ፈረሰ።

ተመሳሳይ ዑደት ነው። በታሪክ ውስጥ በእያንዳንዱ ግዛት (Empire) ላይ የታየ።

የደች ጉልደር፣ የብሪታንያ ፓውንድ፣ አሁን ደግሞ ዶላር።

ሬይ ዳሊዮ ስለዚህ ጉዳይ ሲጮኽ ቆይቷል፦ አሁን ያለነው በመጨረሻው ምዕራፍ ላይ ነው። ወታደራዊ ኃይሉ ከመጠን በላይ ተለጥጧል፣ የገንዘብ አቅሙ እየደከመ ነው፣ ተቀናቃኞች ደግሞ አማራጮችን እየገነቡ ነው።

የቻይና "ቤልት ኤንድ ሮድ" (Belt and Road) ድሃ አገሮችን ለመርዳት አይደለም።

በ"ዩዋን" (Yuan) የሚከፈል የዕዳ ትስስር መፍጠር ነው።

የብሪክስ (BRICS) አገራት ስለ አዲስ ገንዘብ የሚያወሩት ጓደኛ ስለሆኑ አይደለም።
ከዶላር ጥገኝነት ለመውጣት የመውጫ መንገድ እየገነቡ ነው።

ዶላር የመጠባበቂያነት ደረጃውን ሲያጣ—"ከጠፋ" ሳይሆን "ሲያጣ"—ያለ ምንም ተጠያቂነት ገንዘብ የማተም አቅም ይጠፋል።

ያን ጊዜ ወታደራዊ ኮንትራቶች ይቀንሳሉ።
ያን ጊዜ ግዛቱ (Empire) ያበቃል።

ይህንን ጨለምተኝነት ልትሉት ትችላላችሁ። እኔ ግን "የፋይናንስ ታሪክ" እለዋለሁ።

በእኔ የሕይወት ዘመን የተደረገ እያንዳንዱ ጦርነት፣ የት ማየት እንዳለብህ ካወቅህ የገንዘብ ምክንያት አለው።

"ነፃነት እና ዲሞክራሲ" ለገበያ ማስታወቂያነት የሚቀርቡ ቃላት ናቸው።

ትክክለኛዎቹ የፖሊሲ ሰነዶችስ? እነሱ የሚያወሩት "በዓለም አቀፍ የኃይል ገበያዎች ውስጥ የዶላርን ተፈላጊነት ስለማስቀጠል" ነው።

እኔ ወታደራዊ ኃይልን አልቃወምም። እኔ የምቃወመው ውሸትን ነው።

ሰዎችን ለጦርነት የምንልክ ከሆነ፣ ቢያንስ ለምን እንደሆነ እውነቱን እንንገራቸው።
Robert Kiyosaki

20/04/2026

I’m 78 years old.

And if you’re in your 20s or 30s, here’s what I wish someone had told me sooner.

Success didn’t come from being smart.
"I wasn’t"

I cut school.
I surfed.
I hung out with the wrong people.

What saved me wasn’t intelligence.
It was discipline.

That’s why I joined the military.

I needed structure.
I needed pressure.
I needed consequences.

And I got them.

I was court-martialed twice in the Marine Corps.

Best thing that ever happened to me.

Because the Marines taught me something schools never do:
"No excuses. No lies. No shortcuts."

One of the biggest turning points in my life came when I finally told the truth.

Not part of it.
Not the convenient version.
All of it.

I admitted everything I’d done wrong.

And something incredible happened.

The truth set me free.

I learned this lesson the hard way:

Lying costs you energy.
Truth gives it back.

You can make mistakes.
Big ones.

But if you own them, you grow.

If you hide them, they own you.

Another lesson I learned too late:

Never stop studying.

The older I got, the more I realized how little I knew.

That’s why I still take notes.
That’s why I still listen.
That’s why I still learn.

Most people stop learning the moment they leave school.

That’s when life starts teaching the hardest lessons.

Choose your teachers carefully.

Learn from people who do, not people who preach.

I’d rather learn real estate from a real investor than from someone who’s never owned property.

I’d rather learn business from someone who’s made payroll than from someone with a theory.

And here’s something most people don’t want to hear:

School punishes mistakes.
Life rewards learning from them.

How does a baby learn to walk?

By falling.

But adults are taught to fear failure.

That fear keeps them broke.

Financial education matters more now than ever.

Pensions are gone.
Inflation is rising.
Markets will crash again.

You’re responsible for your own future.

No government.
No employer.
No system is coming to save you.

The most important skill you can develop isn’t making money.

It’s developing yourself.

Your mind.
Your discipline.
Your ability to tell the truth.
Your willingness to keep learning.

That’s what carried me this far.

And that’s what will carry you forward.
Rober kiyosaki

22/03/2026

እድሜዬ 78 ነው።
ሚሊዮኖችን አፍርቻለሁ። ሚሊዮኖችን አጥቻለሁ። መልሼ አግኝቻቸዋለሁ፤ እንዲያውም ጨምሬ።

ደህይቼ አውቃለሁ፣ በልጽጌም አውቃለሁ፤ በእነዚህ መሃል ያሉትን ሁሉንም ደረጃዎች አይቻቸዋለሁ።
አሁን የ25 ዓመት ወጣት ከነበረው ማንነቴ ጋር ፊት ለፊት መገናኘት ብችል ኖሮ፣ የምነግረው ልክ እንዲህ እያልኩ ነበር፦

1. ትምህርት ቤትህ ስለ ገንዘብ ዋሽቶሃል።
ሆን ብለው ላይሆን ይችላል፣ ግን ሙሉ በሙሉ ዋሽተዋል። ለገንዘብ እንዴት መሥራት እንዳለብህ አስተማሩህ፤ ገንዘብ ግን ለአንተ እንዴት መስራት እንዳለበት አላስተማረህም። ይህች አንዲት ልዩነት በሃብታምነት ጡረታ በመውጣት እና እስከ እለተ ሞት ሂሳብ እየከፈሉ በመኖር መካከል ያለችው ልዩነት ናት።

2. ትልቁ ጠላትህ አለቃህ ሳይሆን ደመወዝህ ነው።
ደሞዝ ደህንነት እንደሚሰጥ ሆኖ ይሰማሃል፤ ግን ወጥመዱም እሱ ነው። በየወሩ ደሞዝ ሲመጣ ዘና ትላለህ፣ ታወጣለህ፣ ድጋሚ ትደግመዋለህ። "ደሃ አባቴ" ሕይወቱን ሙሉ ጥሩ ደሞዝ ነበረው፣ ግን ሲሞት ባዶ እጁን ነበር። "ሃብታም አባቴ"ማ ደሞዝን አያምንም ነበር፤ ቢሰራ ባይሰራም የሚከፍሉትን የገቢ ምንጮች (Assets) ገነባ። አንተ የትኛውን ስርዓት እየገነባህ ነው? የየትኛው አባት ልጅ ነህ?

3. እዳ ጠላትህ አይደለም፤ "መጥፎ እዳ" እንጂ።
አብዛኛው ሰው "እዳ" ሲባል አደጋ ይመስለዋል። እኔ ግን "እዳ" ሲባል መሳሪያ ይመስለኛል።
የተማሪ ብድር = መጥፎ እዳ ነው፤ ባንኮችን ያበለጽጋል፣ አንተን ያስደኸያል። የሪል እስቴት (የቤት) እዳ፣ የንግድ እዳ በትክክል ከተጠቀምክባቸው አንተን የሚከፍሉ እዳዎች ናቸው። ትምህርት ቤት ይህን ልዩነት አላስተማረህም፤ አሁን ግን አውቀኸዋል።

4. የ20 እና የ30 ዓመታትህ እድሜዎች በጥንቃቄ ለመኖር አይደሉም። ስለዚህ እዚህ ጋር ነህ እንበል::

ይህ በሕይወትህ ውስጥ መውደቅ ምንም ዋጋ የማይጠይቅበት ብቸኛው ጊዜ ነው። የቤት ብድር የለብህም፣ በአንተ የሚተማመኑ ልጆች የሉም፣ ለአደጋ የሚጋለጥ ትልቅ ስም የለህም። አሁን ውደቅ! ፈጥነህ ውደቅ! በትንሽ ኪሳራ ውደቅ! በ50 ዓመታቸው በጣም ስኬታማ የሆኑት ሰዎች በ25 ዓመታቸው ብዙ ጊዜ የወደቁት ናቸው። እኔ ደጋግሜ ወድቄያለሁ፤ በእያንዳንዱ ውድቀት ግን የበለጠ ብልህ እየሆንኩ መጣሁ።

5. ትልቁ ስጋት (Risk) ምንም አይነት ሪስክ አለመውሰድ ነው።
ወጣቶች በየወሩ 50 ዶላር በቁጠባ ሂሳብ (401k) እያስቀመጡ ራሳቸውን "ባለሃብት" ሲሉ እመለከታለሁ። ያ ኢንቨስት ማድረግ ሳይሆን ተስፋ ማድረግ ነው። የገንዘብ ግሽበት (Inflation) ብቻውን ያንን ገንዘብ በየዓመቱ ቀስ በቀስ እያጠፋው ነው። እውነተኛ ኢንቨስትመንት ማለት ማጥናት፣ መማር እና ተሰልቶ የተደረሰበትን ስጋት (Calculated risk) መውሰድ ነው። የቁጠባ ሂሳብ (401k) በአሰሪህ እንጂ በአንተ የተቀረጸ መፍትሄ አይደለም።

6. የምትውለው ከማን ጋር ነው? ያንኑ ትሆናለህ።
ይህ እስካሁን ካገኘኋቸው የገንዘብ ምክሮች ውስጥ ዋጋው ዝቅ ተደርጎ የሚታይ ግን በጣም ወሳኝ ምክር ነው። በዙሪያህ ያሉ ሰዎች ሁሉ ደሃ ከሆኑና በዚያው ከረኩ አንተም እንደነሱ ትሆናለህ። አንተ መሆን የምትፈልገውን ደረጃ ላይ የደረሱ ሰዎችን ፈልግ። አጥናቸው፣ ቅረባቸው። የጓደኞችህ ስብስብ (Network) ያንተን የሃብት መጠን (Net worth) ይወስነዋል። በትክክል።

7. ዛሬ ጀምር። ሰኞ አይደለም። ጥር አይደለም። ዛሬ።
"ትክክለኛውን ጊዜ" በመጠበቅ ብዙ ዓመታትን አባክኛለሁ። ትክክለኛ ጊዜ የሚባል የለም፤ ያለው "አሁን" ብቻ ነው። ስለ ገንዘብ ለመማር፣ ሃብት ለመገንባትና ኢንቨስት ለማድረግ የምትጠብቀው እያንዳንዱ ዓመት "Compound interest" (ተደራራቢ ወለድ) ለአንተ ከመስራት ይልቅ ለሌላ ሰው የሚሰራበት ዓመት ነው።
እድሜዬ 78 ነው።
ይህን ሁሉ የምነግርህ አንተን ለማስፈራራት አይደለም። ይህን የምነግርህ ከ"ሃብታም አባቴ" በስተቀር በሚያስፈልገኝ ጊዜ ማንም ስላልነገረኝ ነው። ትምህርት ቤትህ አይነግርህም፣ አሰሪህ አይነግርህም፣ ባንክህማ በፍጹም አይነግርህም። ስለዚህ እኔ እነግርሃለሁ።

ቀጣዮቹ 10 ዓመታት ለቀሪው ህይወትህ መሰረት የሚጣሉባቸው ዓመታት ናቸው። በብልሃት ገንባ።
//ሮበርት ኪዮሳኪ//