https://www.facebook.com/319035408994113/

Hadiya Hosanna ሀዲያ ሆሳዕና, hosanna, Hossana (2026)

18/06/2026

የቨርሳዩ ታሪካዊ ስምምነት፤ በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ያለው ጦርነት በይፋ አበቃ
*************

የአሜሪካ እና የኢራን ጦርነት ማብቃቱን ተከተሎ ታሪካዊው "የኢስላማባድ የመግባቢያ ስምምነት" በይፋ ተፈርሟል።

ይህ ስምምነት በፈረንሳይ ፓሪስ በሚገኘው የቨርሳይ ቤተ-መንግሥት በአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና በኢራኑ ፕሬዚዳንት መስዑድ ፔዜሽኪያን መካከል በዲጂታል መንገድ የተፈረመ ሲሆን፣ በፓኪስታን ጠቅላይ ሚኒስትር ሸህባዝ ሸሪፍ አደራዳሪነትና በኳታር መንግሥት አጋዥነት የተደረሰ ነው።

በጠቅላላው 14 ነጥቦችን የያዘው ይህ ስምምነት ይፋ እንደተደረገም በዓለም አቀፍ የነዳጅ ገበያ ላይ የብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በ1.12 በመቶ ቅናሽ አሳይቶ ወደ 78.66 ዶላር ዝቅ ብሏል።

የስምምነቱ አንኳር ድንጋጌዎችም በአሜሪካ እና በኢራን መካከል በሁሉም ግንባሮች፣ በተለይም በሊባኖስ በይፋ እየተካሄደ ያለው ወታደራዊ ግጭት በአስቸኳይ እና በቋሚነት እንዲቆም የሚደነግግ ሲሆን፣ ሁለቱ ሀገራት እርስ በእርስ ወታደራዊ ጥቃት ላለመሰንዘር ቃል ገብተዋል።

ከዚህም በተጨማሪ ለዓለም የነዳጅ ንግድ ወሳኝ መተላለፊያ የሆነው የሆርሙዝ ሰርጥ ለ60 ቀናት ያህል ያለምንም ቀረጥ ለንግድ መርከቦች ክፍት እንዲሆን ተስማምተዋል።

በዚህም መሠረት በሚቀጥሉት 30 ቀናት ውስጥ ኢራን በሰርጡ ላይ የተተከሉ ፈንጂዎችን በሙሉ የምታጸዳ ሲሆን፣ አሜሪካ በበኩሏ የጣለችውን የባሕር ላይ እገዳ ሙሉ በሙሉ ታነሳለች።

ስምምነቱ እንደተፈረመ አሜሪካ በኢራን የነዳጅ ምርት ወጪ ላይ ጥላው የነበረው ማዕቀብ እንዲነሳ የተደረገ ሲሆን፣ አሜሪካ ከቀጠናው አጋሮቿ ጋር በመተባበር በጦርነቱ ሳቢያ ጉዳት ለደረሰባት ኢራን መልሶ መገንቢያ የሚውል ቢያንስ 300 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር በጀት ለመመደብ ስምምነት ላይ ደርሳለች።

እንዲሁም ኢራን የኑክሌር መሣሪያ እንዳታመርት ወይም እንዳትገዛ የሚያግዱ ጥብቅ የቴክኒክ ድርድሮች በሚቀጥሉት 60 ቀናት ውስጥ በጄኔቫ፣ ስዊዘርላንድ እንደሚቀጥሉ ተገልጿል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ ይህ የከፍተኛ መሪዎች ፊርማ ስምምነቱ በዓለም አቀፍ ሕግ ፊት የጸና ሕጋዊ ዋስትና እንዲኖረው የሚያደርግ መሆኑን የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታውቋል።

ይሁን እንጂ ስምምነቱ ትልቅ ተስፋ ይዞ ቢመጣም፣ በእስራኤል በኩል በሁሉም የፖለቲካ መስመሮች ላይ ከፍተኛ ቁጣና ተቃውሞ ተቀስቅሷል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ ለሕዝባቸው ቃል የገቡት የኢራንን መንግሥት የመጣልና የባሊስቲክ ሚሳኤል አቅሟን የማክሸፍ ዕቅድ በስምምነቱ ውስጥ ባለመካተቱ፣ እስራኤል በሊባኖስ ደቡባዊ ክፍል የምታደርገውን የአየር ድብደባና የወታደራዊ ይዞታ የማስፋፋት ሥራ አሁንም ቀጥላበታለች።

በሌላ በኩል፣ የኢራን ዋና ተደራዳሪ መሐመድ ባገር ቃሊባፍ ኢራን ወደዚህ ድርድር የገባችው ከወታደራዊ ድል እና ከጠንካራ አቋም በመነሳት መሆኑን የገለጹ ሲሆን፣ የሀገሪቱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይም የኢራን የባሊስቲክ ሚሳኤል አቅም ፍጹም ለድርድር የማይቀርብ እና ለመተኮስ ብቻ የተዘጋጀ መሆኑን በድጋሚ አስታውቀዋል።

17/06/2026

የኢትዮጵያን ሰማይ የሚጠብቀው ንስር
****************

የኢትዮጵያ አየር ኃይል ለሀገራዊ ሉዓላዊነት እና ለሕዝባዊ ኩራት ዋስትና ሆኖ የቆመ፣ ዘመናትን የተሻገረ የታሪክ እና የጀግንነት ማማ ነው።

"ሰማዩ የኛ ነው" የሚለው የአየር ኃይሉ መሪ ቃል መፈክር ብቻ ሳይሆን፣ በጀግኖች አብራሪዎቻችን ደም እና አጥንት፣ በላቀ የአየር ላይ የበላይነት እንዲሁም ጥልቅ በሆነ የሀገር ፍቅር የተጻፈ እውነት ነው።

አንድ ክፍለ ዘመን የተጠጋ ዕድሜ ያለው የሰማዩ ንስር በአፍሪካ ሰማይ ሥር ያስመዘገበው ደማቅ ታሪክ፣ ሀገራችን ያጋጠሟትን የሕልውና አደጋዎች ሁሉ በድል እንድትወጣ አድርጓል።

በተለያዩ የፖለቲካ ሥርዓቶች ውስጥ አኩሪ ገድል የፈጸመው አየር ኃይላችን፣ ዛሬ ላይ ዘመኑን የሚመጥን የላቀ አደረጃጀት እና የቴክኖሎጂ ሽግግር ላይ ደርሷል።

በጀግንነት የታተሙ የታሪክ አሻራዎች

የ1969 ዓ.ም ወረራ፦ በቁጥር እና በዘመናዊነት የማይመጣጠን ትጥቅ ይዘው፣ በF-5E ተዋጊ ጄቶች የጠላትን 25 የጦር አውሮፕላኖች (MiG-17 እና MiG-21) በአየር ላይ በማስቀረት ፍጹም የበላይነትን ተቀዳጅተዋል።

በዚህ ውጊያ እንደነ ጄ/ል ለገሠ ተፈራ፣ ኮ/ል ባጫ ሁንዴ እና ኮ/ል በዛብህ ጴጥሮስ ያሉ ጀግኖች ታሪክ ሠርተዋል።

የ1991-1993 ዓ.ም ጦርነት፦ በታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ Su-27 እና MiG-29 ፊት ለፊት በተፋለሙበት ውጊያ፣ የኢትዮጵያ Su-27 ተዋጊ ጄቶች የጠላትን አውሮፕላኖች እንደ ጉም በማትነን ሀገራችን የማትደፈር መሆኗን ዳግም አረጋግጠዋል።

ከፈተና ወደ ዳግም ትንሣኤ

ተቋሙ በ1983 ዓ.ም ከባድ መዋቅራዊ ድቀት እና መበተን አጋጥሞት የነበረ ቢሆንም፣ በድንበር ጦርነቱ ወቅት የሀገር ሕልውና አደጋ ላይ ሲወድቅ፣ ቀደም ሲል ለእስር እና እንግልት ተዳርገው የነበሩ አንጋፋ አብራሪዎቻችን በደላቸውን ወደ ጎን በመተው ለሀገራቸው ዘምተዋል።

ዛሬ ላይ የኢትዮጵያ አየር ኃይል ታሪካዊውን የቢሾፍቱ ጠቅላይ መምሪያ በዘመናዊ መልክ በማደስ የ4ኛ ትውልድ (4th Gen) ተዋጊ አቅም ላይ ደርሷል።

በተጨማሪም በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የተመረቁት "ስካይዊን ኤሮኖቲክስ ኢንዱስትሪ" እና "ኤይሮ ዓባይ" የተባሉ የሀገር ውስጥ የድሮን ማምረቻዎች፣ ኢትዮጵያን ከቴክኖሎጂ ገዢነት ወደ አምራችነት በከፍተኛ ፍጥነት እያሸጋገሯት ይገኛል።

በዚህም መረጃ ከመሰብሰብ እስከ ዒላማ መምታት፣ እንዲሁም ለግብርና አገልግሎት የሚውሉ ድሮኖች እየተመረቱ ነው።

"ኢትዮጵያ አሁን ሉዓላዊነቷ ላይ ትንኮሳ የሚሰነዝሩ ኃይሎችን በሰማይም ሆነ በምድር አሳድዳ የምትቀጣ ኃይል ሆናለች!" በሚለው የጠቅላይ ሚኒስትሩ መልዕክት ልክ፣ አየር ኃይሉ የተዋጊ ጄቶቹን ቁጥር ከማሳደግ ባለፈ ወደ 5ኛ ትውልድ (5th Gen) ቴክኖሎጂ ለመሸጋገር በትኩረት እየሠራ ነው።

የአየር ኃይላችን ጥንካሬ የምሥራቅ አፍሪካን የኃይል ሚዛን በማስጠበቅ የኢትዮጵያን ቀጣናዊ ሰላም የሚያረጋግጥ የአስተማማኝ ደኅንነት ጋሻ ሆኖ ይቀጥላል!

17/06/2026

የነገዋ ዓለም መናኸሪያ - የቢሾፍቱ ሜጋ አውሮፕላን ማረፊያ
******************

በዓለማችን ላይ ያሉ ታላላቅ እና ስመጥር አውሮፕላን ማረፊያዎችን ስንመለከት፣ እንደ አሜሪካው አትላንታ፣ የመካከለኛው ምሥራቁ የዱባይ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ፣ ወይም የቻይናው ቤጂንግ ዳክሲንግ የየሀገራቸውን የኢኮኖሚ ጡንቻ እና የደረሱበትን የሥልጣኔ እርከን የሚያንጸባርቁ ግዙፍ የትራንዚት ማዕከሎች ሆነው እናገኛቸዋለን።

በቢሾፍቱ አቡሴራ እየተገነባ ያለው የቢሾፍቱ ሜጋ አየር ማረፊያ ከእነዚህ ዓለም አቀፍ ግዙፍ ተቋማት ጋር ሲነጻጸር የሚለየው መሠረታዊ እውነት አለ።

ይኸውም አብዛኞቹ ያደጉ ሀገራት ፕሮጀክቶቻቸውን የሚገነቡት የትናንትን የኢኮኖሚ ድል እና የትራፊክ መጨናነቅን ለማስተናገድ ሲሆን፣ ኢትዮጵያ ግን ይህንን ግዙፍ ከተማ የምትገነባው የነገን አህጉራዊ እና ዓለም አቀፋዊ የኢኮኖሚ የበላይነት ለመፍጠር እና ለመምራት መሆኑ ላይ ነው።

ይህ ባለ 110 ሚሊዮን የመንገደኛ አቅም ያለው የአቪዬሽን ከተማ (Aviation City)፣ ሀገራችን ምን ያህል ሩቅ አሻግራ እንደምታይ እና የወደፊቱን የዓለምን ጂኦ-ፖለቲካዊ አሰላለፍ አስቀድማ ተረድታ ከወዲሁ የላቀ ስትራቴጂካዊ ሥራ እየሠራች መሆኗን በጉልህ የሚያሳይ ነው።

የብሔራዊ ጥቅማችን እና ሉዓላዊ አቅማችን ጽኑ ዐለት

ይህ ፕሮጀክት ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅም አንጻር ሲመዘን ቀላል የመሠረተ ልማት ግንባታ ሳይሆን፣ የሀገራችን ሉዓላዊ የኢኮኖሚ አቅም የሚያረጋግጥ ጽኑ ዐለት ነው።

በዓለም አቀፉ መድረክ ላይ የሀገራት ተጽዕኖ ፈጣሪነት የሚለካው ሌሎችን ከራስ ጋር በማስተሳሰር በሚፈጠር ጠንካራ ትስስር (Connectivity) ነው።

የቢሾፍቱ አውሮፕላን ማረፊያ፣ የኢትዮጵያን አየር መንገድ ነባር እና ታሪካዊ የበላይነት ወደ ማይቀለበስ ከፍተኛ ደረጃ በማሸጋገር፣ አፍሪካን ከዓለም ጋር የሚያገናኘው ብቸኛ እና አስተማማኝ ማዕከል ያደርገዋል።

ይህ ግዙፍ ትስስር የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንትን በከፍተኛ ፍጥነት ከመሳቡም በላይ፣ በዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲ ውስጥ ሀገራችን ያላትን የመደራደር አቅም በብዙ እጥፍ ያሳድገዋል።

ሌሎች ሀገራት በነባሩ ሥርዓት ውስጥ ተወዳዳሪ ለመሆን ሲዳከሩ፣ ኢትዮጵያ ግን የጨዋታውን ሕግ ራሷ ለመጻፍ የሚያስችላትን ግዙፍ ሀገራዊ መድረክ እያነጸች ትገኛለች።

ራዕይን በተግባር

የኢትዮጵያን ከፍታ እና የረጅም ጊዜ ራዕይ ከማሳካት አንጻር፣ የዚህ ሜጋ አየር ማረፊያ ፋይዳ እጅግ ጥልቅ ነው። መንግሥት ይህንን ትውልድ ተሻጋሪ ፕሮጀክት እውን ለማድረግ ያሳየው ወደር የለሽ ቁርጠኝነት፣ የሀገራችን ኢኮኖሚ ራሱን የቻለ ኃያል ለማድረግ ያለውን ጽኑ አቋም ያንጸባርቃል።

• ዘመናዊ መሠረተ ልማት፦ በአንድ ጊዜ በርካታ ግዙፍ አውሮፕላኖችን ማስተናገድ የሚችሉ ማኮብኮቢያዎች፣ እጅግ ዘመናዊ የነጻ ንግድ ቀጠናዎች፣ እና ቴክኖሎጂን መሠረት ያደረጉ የካርጎ መንደሮች ይኖሩታል።

• የቴክኖሎጂ መሪነት፦ እነዚህ መሠረተ ልማቶች ኢትዮጵያ ከዓለም አቀፍ የቴክኖሎጂ እና የንግድ ውድድር ጋር እኩል መራመድ ብቻ ሳይሆን፣ ወደፊት ተራምዳ የዘርፉ መሪ መሆን እንደምትችል በተግባር ያረጋግጣሉ።

በአጠቃላይ የቢሾፍቱ አውሮፕላን ማረፊያ የኢትዮጵያ የብልጽግና ማረጋገጫ ማኅተም ነው።

ከዱባይ እና ቤጂንግ የትራንዚት ማዕከሎች ጋር ሲነጻጸር፣ የእኛ ፕሮጀክት የተነሣበት ዐውድ ኢትዮጵያ ለዘመናት የነበራትን የከፍታ ቦታ መልሳ ለመቀዳጀት የምታደርገውን ስኬታማ ትግል እና የላቀ ስትራቴጂካዊ የኮሙኒኬሽን ትርክት የሚያጎላ ነው።

ይህ የአቪዬሽን ማዕከል ሀገራችን በትውልዶች ቅብብሎሽ ውስጥ የምታስመዘግበው የድል አሻራ፣ የነገዋን ብሩህ ኢትዮጵያን ገጽታ ለዓለም የምታስተዋውቅበት ግዙፍ መስኮት፣ እንዲሁም ለዜጎች ሰፊ የሥራ ዕድልን የሚፈጥር ብሔራዊ ሀብት ነው።

በረጅም ርቀት ራዕይ ላይ ተመሥርቶ እየተገነባ ያለው ይህ ሜጋ ፕሮጀክት፣ የኢትዮጵያን ሁለንተናዊ ከፍታ በማረጋገጥ በዓለም አደባባይ ደምቃ እንድትታይ የሚያደርግ፣ ዘመናትን የሚሻገር ታላቅ ታሪካዊ ክንውን ነው።