14/06/2026
Το Παρόν ως Προειδοποίηση
Ομαδική έκθεση
Άνοιγμα έκθεσης: Πέμπτη 18 Ιουνίου 2026 στις 19:00
Διάρκεια: Πέμπτη 18 Ιουνίου έως Πέμπτη 2 Ιουλίου 2026
Καθημερινά 18:00 με 22:00 (Δευτέρες Κλειστά)
To Pikap Kato, Ολύμπου 57, 54631, Θεσσαλονίκη
Παραγωγή: κολεκτίβα αρτίστικα κούκος
Επιμέλεια: Γεωργία Κουρκουνάκη, Υπ. Διδάκτωρ Ιστορίας της Τέχνης Μουσειολόγος
Συμμετέχουν:
Μαρίνα Προβατίδου, Αργύρης Λιαπόπουλος, Γιάννης Χολογγούνης, Θοδωρής Λάλος, Θανάσης Ράπτης, Γιάννης Μονογυιός, Γιάννης Σταμενίτης, Αναστασία Τσετουλίδου, Γιώργος Πάλλης, Στεφανία Πατρικίου, Ορέστης Χιώτης, Νίκος Τερζής, Βασίλης Καρκατσέλης
Το Παρόν ως Προειδοποίηση
Η έννοια της «προειδοποίησης» συχνά φέρει ένα δυστοπικό βάρος, προοιωνίζοντας μίαν αναπόφευκτη καταστροφή. Ωστόσο, ως πράξη αποτελεί την ύψιστη μορφή ελπίδας και διεκδίκησης. Προειδοποιούμε και στέλνουμε σήματα, μόνο όταν η πορεία είναι ακόμα αναστρέψιμη.
Η έκθεση «Το παρόν ως προειδοποίηση» δεν αποτελεί ένα μανιφέστο απαισιοδοξίας, ούτε μια παθητική καταγραφή του τέλους. Αντιθέτως, λειτουργεί ως ανάχωμα απέναντι σε αυτό που ο Βρετανός θεωρητικός Mark Fisher ονόμασε «ακύρωση του μέλλοντος», την κυρίαρχη, δηλαδή, πεποίθηση της εποχής μας ότι δεν είναι εφικτές άλλες ενδεχομενικότητες. Προσεγγίζοντας το παρόν ως προειδοποίηση, οι καλλιτέχνες της έκθεσης αντιστέκονται σε αυτήν τη μοιρολατρία και επαναφέρουν την ιδέα ότι το μέλλον δεν είναι προδιαγεγραμμένο, αλλά ανοιχτό σε κάθε πιθανό σενάριο.
Όμως για να επανασχεδιάσουμε το μέλλον, οφείλουμε πρώτα να κοιτάξουμε κατάματα το παρόν, να εντοπίσουμε τα σημάδια και να αναλύσουμε την παρούσα συνθήκη. Όπως παρατηρεί ο κοινωνιολόγος Zygmunt Bauman, ζούμε σε μια εποχή «ρευστής νεωτερικότητας», όπου οι παλιοί θεσμοί, η κοινωνική εμπιστοσύνη και η έννοια της ασφάλειας έχουν διαρραγεί. Η ρευστότητα ενός κοινωνικού συμβολαίου που θρυμματίζεται περιγράφεται στις αφιλόξενες πατρίδες, στα παγωμένα βλέμματα μιας σύγχρονης νεκρής φύσης, στους φιμωμένους συναγερμούς και στις σπασμένες βιτρίνες που λειτουργούν ως οπτικά σήματα, συμπτώματα της εποχής της ρευστότητας.
Παράλληλα, τα έργα χαρτογραφούν αυτό που ο Ulrich Beck όρισε ως «Κοινωνία της Διακινδύνευσης». Η ανθρωπότητα έρχεται πλέον αντιμέτωπη με απειλές που έχει δημιουργήσει η ίδια: τα μικροπλαστικά που εισβάλλουν στο σώμα μας, η κλιματική κρίση, η αλλοίωση του φυσικού, ανθρωπογενούς και κοινωνικού τοπίου. Όμως, ο Beck σημειώνει κάτι κρίσιμο: η συνειδητοποίηση των κοινών, παγκόσμιων κινδύνων δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να γεννηθεί μια νέα μορφή συλλογικής αλληλεγγύης και δράσης.
Η έκθεση αναδεικνύει τον πιο φωτεινό πυρήνα της, συμπυκνωμένο σε μια συνθήκη που επιμένει, εκείνη της ανθεκτικότητας. Αντλώντας από τη σύγχρονη οικολογική ανθρωπολογία και τη σκέψη της Anna Tsing γύρω από την επιβίωση στα “ερείπια” του συστήματος, τα έργα μάς υπενθυμίζουν ότι η ζωή πάντα βρίσκει τον τρόπο να προσαρμόζεται. Ο αρχέγονος βραδύπορος που αντέχει σε ακραίες συνθήκες, η φύση που επιμένει να ανθίζει ακόμα και απουσία του ανθρώπου, τα καμένα νήματα που κρατούν τη μνήμη της ύλης ζωντανή, αποτελούν σύμβολα μιας σιωπηλής, αλλά πεισματικής επιβίωσης. Η φύση και η ύλη δεν παραδίδονται· μεταλλάσσονται και διεκδικούν τον χώρο τους.
Σε αντίθεση με τον “Άγγελο της Ιστορίας” του Walter Benjamin, ο οποίος κοιτάζει το παρελθόν βλέποντας μόνο συντρίμμια ενώ η θύελλα της προόδου τον σπρώχνει στο μέλλον, τα έργα της έκθεσης επιχειρούν να σταματήσουν τη θύελλα. Οι εικαστικοί ως ευαίσθητοι σεισμογράφοι μάς καλούν να διαβάσουμε σωστά τα σημάδια του παρόντος. Το αμετάκλητο ανήκει μόνο στο παρελθόν. Το παρόν, όμως, μάς προειδοποιεί ως ηχηρή πρόσκληση να αναλάβουμε δράση.
Γεωργία Κουρκουνάκη
Υπ. Διδάκτωρ Ιστορίας της Τέχνης
Μουσειολόγος
