16/10/2024
उन्हाळ्याची सुट्टी म्हणजे प्रत्येक मुलासाठी स्वप्नवत काळ असतो. गावातली शाळा बंद, अभ्यासाचं टेन्शन दूर, आणि एकच ध्यास—खेळ, खेळ, आणि फक्त खेळ! अशाच एका उन्हाळ्याच्या सुट्टीत, मी आणि माझे ११ मित्र रोज शाळेच्या मैदानावर क्रिकेट खेळायचो. त्या गरम उन्हातही आमच्या उत्साहाचं काही म्हणावं तितकं कौतुक करावं लागत होतं.
त्यावेळी बॉल हा आमच्यासाठी एक खरा खजिना होता. पैसे कमी असल्यामुळे रोज नवा बॉल घेणं शक्यच नव्हतं. म्हणून आम्ही सर्वजण मिळून एका नवीन बॉलसाठी १२ रुपये जमवायचो. प्रत्येकाने एक एक रुपया दिला की आम्ही नवीन बॉल विकत घ्यायचो. बॉल मिळाला की आमच्या आनंदाला पारावरच नसायचं. त्या छोट्या बॉलसाठी आम्ही सारे किती आनंदी व्हायचो, जणू काही जग जिंकलं असं वाटायचं. मी आणि माझे मित्र संध्याकाळभर खेळायचो, आणि थकवा काय असतो हे आम्हाला कधी जाणवलंही नाही.
गल्लीतला हर एक मुलगा त्या गटात सामील असायचा. कुणी गोलंदाजी करायचा, कुणी फिल्डिंग करायचा, आणि आम्ही सगळे मिळून आनंदाने खेळायचो. खेळताना वेळ कुठे जातो हे कळतही नसायचं, जणू काही त्या मैदानात आम्हीच राजे होतो.
काही वर्षांनी...
आता मी मोठा झालो. शिक्षण झालं, नोकरी मिळाली, पैसा सुद्धा कमवला. पण आयुष्याच्या धावपळीत तो जुना मित्रांचा गट कधी तुटला कळलंच नाही. एके दिवशी, उन्हाळ्याची सुट्टी पुन्हा आठवली आणि शाळेचं जुनं मैदान पुन्हा पाहावं असं वाटलं. तेव्हा ठरवलं, चला जाऊन जुन्या मित्रांना भेटूया.
मी शाळेच्या त्या मैदानावर गेलो, पण दृश्य बदललेलं होतं. जिथं कधी आमच्या हास्याचा आणि खेळण्याचा गोंधळ असायचा, तिथं आता फक्त शांतता होती. सगळे मित्र आता कुठे ना कुठे वेगवेगळ्या दिशांना गेले होते—कुणी नोकरीत व्यस्त, कुणी परदेशात, तर काही आपल्या संसारात गुंतलेले.
मी त्या रिकाम्या मैदानाकडे बघत विचार करत होतो, "तेव्हा आम्ही १२ जण मिळून एक एक रुपया जमवून बॉल घ्यायचो. आज माझ्याकडे इतके पैसे आहेत की मी एकट्याने १०-१२ बॉल सहज विकत घेऊ शकतो. पण ते ११ जण आता कुठे आहेत?"
आता माझ्याकडे कितीही पैसा असला तरी, ते दिवस, ती गट्टी, आणि ते मित्र कधीच परत मिळणार नाहीत. त्या काळातील ती निरागस मैत्री, जोश, आणि खेळण्याचा आनंद अनमोल होता. पैसा मिळाला, पण ते जुने मित्र परत मिळण्यासाठी काहीच करता येणार नाही हे मनोमन जाणवत होतं.
लहानपणी मित्र, वेळ, आणि उत्साह असतो, पण पैसा नसतो. मोठं झाल्यावर पैसा मिळतो, पण मित्रांची साथ, वेळ, आणि उत्साह हरवतो. म्हणून आयुष्याच्या प्रत्येक क्षणाचं महत्त्व समजून, त्याचा आनंद घेत राहणं गरजेचं आहे. पैसे मिळवता येतील, पण हरवलेला वेळ आणि मित्र मात्र कधीच परत मिळणार नाहीत.
आकाश चव्हाण
