TARIQ URDU PRESS

25/05/2026

ಡಾ ಎಚ್ ಕೆ ಎಸ್ ಸ್ವಾಮಿ.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, (Indo Times Media) ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನಾಚರಣೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಮರಗಳನ್ನ ನೆಟ್ಟು ಪರಿಸರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ 200 ಮರಗಳನ್ನ ಕಡಿದು, ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜನ್ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭ ಒದಗಿ ಬಂದಿರುವುದು ಶೋಚನೀಯ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನ-ವಿಜ್ಞಾನ ಸಮಿತಿ ರಾಜ್ಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ವೋದಯ ಮಂಡಳಿಯ ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ ಎಚ್ ಕೆ ಎಸ್ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ವಿವಿಧ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಜೊತೆ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಕ್ಕೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

200 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳನ್ನ ನಾಶ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜು ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ನಗರವನ್ನ ಬಿಸಿಯಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ, ಪರಿಸರ ಉಳಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದಂತಹ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ, ಪರಿಸರ ವಿರೋಧಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಶೋಚನೀಯ ಎಂದರು.

ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜನ್ನ ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಎರಡು ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೂ ಸಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ ನಂತರ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಕಾಲೇಜನ್ನ ಮುಚ್ಚ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಪುರುಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಓದುತ್ತಿರುವಂತ ಕಾಲೇಜಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜನ್ನ ತೆಗೆಯುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ, ಅವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಜಗಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದಾಗ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮನಸ್ತಾಪಗಳಾಗಿ, ಜಗಳಗಳಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ಹರಸಾಹಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೇ ರೀತಿ ಈಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ ಎಂದರು.

ಪರಿಸರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಶ್ರೀ ಮಾಲತೇಶ್ ಅರಸ್ ರವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಈಗಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಸಂಖ್ಯೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ, ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸ ಕಾಲೇಜನ್ನ ಅದರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವುದು ಅನ್ಯಾಯಕರ. ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜನ್ನ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವ ಸ್ಥಳದ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರೆ ಪರಿಸರವು ಉಳಿದೀತು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವೂ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದರು.

ಕಲಾವಿದರಾದ ಶ್ರೀ ನಾಗರಾಜ್ ಬೇದ್ರೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಸರಿರುವ ಕಾಲೇಜಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲೇಜನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಬಹು ಮಹಡಿಯ ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟಿದರೆ, ಈಗ ಇರುವ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜಿನ ಸೌಂದರ್ಯವೂ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದೆ ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ ಜಾಗದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಜಾಗವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲೇಜನ್ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರೆ, ಎರಡು ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಮರಗಳ ಆಶ್ರಯ ದೊರಕುತ್ತದೆ ಎಂದರು.

ಶ್ರೀ ತೇಜ ಮೂರ್ತಿಯವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಕಾಲೇಜ್ ಕಟ್ಟಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ಹಣ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಪರಿಸರ ಉಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ, ಅದೇ ಹಣದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದು ಗಣಿಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಹಣದ ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ತನಿಖೆ ಮಾಡಿ, ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಇರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಾಲಕರ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಸೂಕ್ತವಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.

ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತ ಪಿ ಎಸ್ ಐ ಶ್ರೀ ನಾಗರಾಜ್, ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ನಗರದ ನಾಗರಿಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ಹಾಜರಿದ್ದರು

23/05/2026

ದಾವಣಗೆರೆ,ಮೇ.22 (Indo Times Media) : ನಗರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ, ತ್ಯಾಜ್ಯಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವಸ್ಥ ನಗರವನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಮ್ಮ ಮನೆ ಅಥವಾ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮೂಲದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಪಾಲಿಕೆಯ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಡಾ. ಮಹಾಂತೇಶ್.ಎನ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದಾವಣಗೆರೆ,ಮೇ.22 (Indo Times Media) : ನಗರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ, ತ್ಯಾಜ್ಯಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವಸ್ಥ ನಗರವನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತ...

23/05/2026

از: عبدالحلیم منصور

یہ داغ داغ اُجالا، یہ شب گزیدہ سحر
وہ انتظار تھا جس کا، یہ وہ سحر تو نہیں

ہندوستان کی موجودہ سیاسی فضا میں ’’کاکروچ جنتا پارٹی‘‘ محض ایک سوشل میڈیا ٹرینڈ یا وقتی میم نہیں رہی، بلکہ یہ تیزی کے ساتھ ایک ایسے عوامی اور نفسیاتی احتجاج کی شکل اختیار کرتی جا رہی ہے جس نے اقتدار، عدلیہ، میڈیا اور ریاستی اداروں کے تعلق سے نوجوان نسل کے اندر بڑھتی ہوئی بے چینی کو بے نقاب کر دیا ہے۔ حیرت انگیز بات یہ ہے کہ جس لفظ کو تحقیر، تمسخر اور بے توقیری کے لیے استعمال کیا گیا تھا، آج وہی لفظ ایک علامت، ایک شناخت اور ایک اجتماعی مزاحمت میں تبدیل ہوتا دکھائی دے رہا ہے۔
سپریم کورٹ کے چیف جسٹس سوریا کانت کے متنازعہ ریمارکس کے بعد شروع ہونے والی یہ تحریک اب صرف بے روزگار نوجوانوں کے ردعمل تک محدود نہیں رہی۔ اس کے دائرے میں تعلیمی بحران، امتحانی بدعنوانیاں، پیپر لیک، ادارہ جاتی عدم اعتماد، میڈیا کی غیرجانبداری، فرقہ وارانہ سیاست، عدالتی وقار، انتخابی شفافیت اور ریاستی طاقت کے استعمال جیسے کئی اہم سوالات شامل ہو چکے ہیں۔ یہی وجہ ہے کہ اس تحریک کو محض ’’آن لائن شرارت‘‘ قرار دینا اب ممکن نہیں رہا۔

سب سے اہم پہلو یہ ہے کہ حکمران جماعت اور اس سے وابستہ حلقے اب اس تحریک کو ہندو مسلم زاویے سے دیکھنے اور دکھانے کی کوشش کر رہے ہیں۔ بعض بیانات میں یہ دعویٰ کیا گیا کہ اس مہم کے پیچھے ’’غیر ملکی طاقتیں‘‘، ’’دشمن ممالک‘‘ یا ’’منظم سازش‘‘ کارفرما ہے۔ کچھ حلقوں نے اسے اپوزیشن جماعتوں کی خفیہ مہم قرار دیا، جبکہ کچھ نے یہ الزام بھی لگایا کہ اس تحریک کو بیرونی فنڈنگ حاصل ہو رہی ہے۔
لیکن دلچسپ حقیقت یہ ہے کہ ان الزامات کے باوجود اب تک کوئی مستند ثبوت سامنے نہیں آ سکا۔ دوسری طرف یہ تحریک جن سوالات کو اٹھا رہی ہے، وہ براہِ راست عوامی زندگی سے جڑے ہوئے مسائل ہیں۔ بے روزگاری، امتحانی دھاندلی، مہنگائی، ادارہ جاتی جانبداری، میڈیا پر کارپوریٹ اثر، نفرت انگیز سیاست، اقلیتوں کے تحفظ اور نوجوانوں کے مستقبل جیسے موضوعات وہ مسائل ہیں جن سے ملک کا عام آدمی روزانہ دوچار ہے۔ یہی وجہ ہے کہ ’’کاکروچ جنتا پارٹی‘‘ کو غیر معمولی عوامی توجہ حاصل ہو رہی ہے۔
اس تحریک کی مقبولیت کا اندازہ صرف اس بات سے لگایا جا سکتا ہے کہ چند ہی دنوں میں اس کے سوشل میڈیا پلیٹ فارمز پر فالوورز کی تعداد حیرت انگیز رفتار سے بڑھی۔ انسٹاگرام پر اس کے فالوورز کی تعداد نے کئی مرحلوں پر ملک کی بڑی سیاسی جماعتوں کے آفیشل اکاؤنٹس کو بھی پیچھے چھوڑ دیا۔ سیاسی مبصرین اس بات کی طرف اشارہ کر رہے ہیں کہ جس مقبولیت کے لیے روایتی سیاسی جماعتیں برسوں کی انتخابی مہم، کروڑوں روپے کے اشتہارات اور منظم آئی ٹی سیل استعمال کرتی ہیں، وہ مقبولیت اس تحریک نے محض چند دنوں میں حاصل کر لی۔

یہ محض ڈیجیٹل اعداد و شمار نہیں بلکہ ایک نفسیاتی تبدیلی کا اظہار ہے۔ نوجوان نسل اب روایتی سیاسی بیانیوں سے مطمئن نہیں۔ وہ طنز، میمز، آن لائن مہمات اور علامتی احتجاج کے ذریعے اپنی بے چینی ظاہر کر رہی ہے۔ یہی وجہ ہے کہ اب صرف نوجوان ہی نہیں بلکہ عمر رسیدہ افراد بھی سوشل میڈیا پر خود کو طنزیہ انداز میں ’’کاکروچ‘‘ قرار دے رہے ہیں۔ کئی مقامات پر لوگ یہ لکھتے ہوئے نظر آئے کہ ’’اگر سوال پوچھنا جرم ہے تو ہم سب کاکروچ ہیں‘‘۔
یہ دراصل ایک علامتی اعلان ہے کہ عوام اب خود کو طاقتور سیاسی و ادارہ جاتی ڈھانچوں کے مقابل ایک کمزور مگر زندہ قوت کے طور پر دیکھ رہے ہیں۔ کاکروچ کی علامت کو اسی لیے اپنایا جا رہا ہے کہ وہ ہر دباؤ، ہر زہر اور ہر تباہی کے باوجود زندہ رہنے کی علامت سمجھا جاتا ہے۔ نئی نسل اس استعارے کے ذریعے یہ پیغام دے رہی ہے کہ خوف، نفرت، دھمکی اور پروپیگنڈے کے باوجود سوال پوچھنے والے ختم نہیں ہوں گے۔

اس تحریک نے مختلف ریاستی اداروں اور ایجنسیوں پر حکمران جماعت کی مبینہ اجارہ داری کے سوال کو بھی شدت کے ساتھ اٹھایا ہے۔ نوجوانوں کے درمیان یہ احساس تیزی سے بڑھ رہا ہے کہ اہم ادارے اپنی غیرجانبداری کھو رہے ہیں اور سیاسی دباؤ کے تحت کام کر رہے ہیں۔ یہی وجہ ہے کہ اب عدالتوں، تحقیقاتی ایجنسیوں، میڈیا اداروں اور انتخابی عمل پر عوامی اعتماد کے فقدان کی بحث کھل کر سامنے آنے لگی ہے۔
یہاں ایک اہم حقیقت کو نظرانداز نہیں کیا جا سکتا۔ کسی بھی جمہوری نظام میں اداروں پر اعتماد سب سے بڑی طاقت ہوتا ہے۔ جب نوجوان نسل اداروں کی غیرجانبداری پر سوال اٹھانا شروع کر دے تو یہ صرف سیاسی بحران نہیں رہتا بلکہ جمہوری ساکھ کا مسئلہ بن جاتا ہے۔ ’’کاکروچ جنتا پارٹی‘‘ دراصل اسی بڑھتے ہوئے عدم اعتماد کا علامتی اظہار بنتی جا رہی ہے۔
تحریک کے بانی ابھیجیت دیپکے کو ملنے والی قتل کی دھمکیوں اور آن لائن ہراسانی نے بھی اس بحث کو مزید سنگین بنا دیا ہے۔ مختلف رپورٹس کے مطابق انہیں شدید ٹرولنگ، گالیوں، دھمکیوں اور کردار کشی کا سامنا کرنا پڑ رہا ہے۔ مگر اس کے باوجود تحریک سے وابستہ نوجوان مسلسل یہ دعویٰ کر رہے ہیں کہ ان کا مقصد صرف عوامی مسائل کو اجاگر کرنا اور خوف کے ماحول میں سوال پوچھنے کے حق کا دفاع کرنا ہے۔
اہم بات یہ بھی ہے کہ یہ تحریک صرف احتجاج نہیں کر رہی بلکہ مختلف عوامی مسائل پر منظم مہمات بھی چلا رہی ہے۔ نیٹ امتحان کے مبینہ پیپر لیک معاملے پر مرکزی وزیر تعلیم دھرمیندر پردھان کے استعفے کا مطالبہ ہو، یا تعلیمی بدعنوانیوں اور بے روزگاری کے خلاف آن لائن مہم ہر جگہ نوجوان پہلے سے زیادہ منظم اور نڈر دکھائی دے رہے ہیں۔

اس تحریک کی ایک اور نمایاں خصوصیت اس کا غیر فرقہ وارانہ اور وسیع سماجی کردار ہے۔ اس کے پلیٹ فارمز پر مذہبی نفرت اور پولرائزیشن کی کھلی مخالفت کی جا رہی ہے۔ اقلیتی مسلم نوجوانوں سمیت مختلف طبقات کے لوگ اس تحریک میں شامل ہو رہے ہیں کیونکہ وہ اسے صرف سیاسی احتجاج نہیں بلکہ سماجی انصاف، جمہوری آزادی اور آئینی حقوق کی آواز سمجھ رہے ہیں۔
جمہوریت میں اختلافِ رائے کو دشمنی نہیں سمجھا جاتا۔ نوجوان سوال پوچھیں، حکومت سے جواب مانگیں، عدلیہ پر تنقید کریں یا نظام کی ناکامیوں کی نشاندہی کریں، یہ سب جمہوری معاشرے کا حصہ ہے۔ اگر ہر سوال اٹھانے والے کو ’’پیراسائٹ‘‘ یا ’’کاکروچ‘‘ سمجھا جائے تو مسئلہ سوال پوچھنے والوں میں نہیں بلکہ اس ذہنیت میں ہوگا جو اختلاف کو برداشت کرنے کے لیے تیار نہیں۔
آج ضرورت اس بات کی ہے کہ ملک کی عدالتیں، حکومت اور سیاسی قیادت نوجوانوں کے غصّے کو محض شور سمجھ کر نظرانداز نہ کریں۔
یہ کہنا قبل از وقت ہوگا کہ ’’کاکروچ جنتا پارٹی‘‘ مستقبل میں واقعی ایک منظم سیاسی جماعت بنے گی یا نہیں، مگر ایک حقیقت اب بالکل واضح ہو چکی ہے: ہندوستان کی نئی نسل اب صرف خاموش تماشائی بن کر رہنے کو تیار نہیں۔ وہ سوال پوچھ رہی ہے، احتجاج کر رہی ہے، طنز کو ہتھیار بنا رہی ہے، اور خوف کے ماحول میں بھی اپنی آواز بلند کرنے کی کوشش کر رہی ہے۔اقتدار کے لیے اصل چیلنج یہی ہے۔ کیونکہ جب عوام ایک تحقیر آمیز لفظ کو مزاحمت کی علامت میں تبدیل کر دیں تو اس کا مطلب یہ ہوتا ہے کہ مسئلہ صرف ایک بیان یا ایک جماعت کا نہیں رہا، بلکہ سماج کے اندر کوئی گہری بے چینی جنم لے چکی ہے

تاہم اس پورے معاملے کا دوسرا رخ بھی نظرانداز نہیں کیا جا سکتا۔ سوشل میڈیا کی سیاست ہمیشہ پائیدار نہیں ہوتی۔ ڈیجیٹل جذبات اکثر تیزی سے ابھرتے اور اتنی ہی تیزی سے ختم بھی ہو جاتے ہیں۔ یہ بھی ممکن ہے کہ ’’کاکروچ جنتا پارٹی‘‘ چند ہفتوں بعد محض ایک انٹرنیٹ میم بن کر رہ جائے۔ لیکن اس امکان کے باوجود اس تحریک کو معمولی سمجھنا غلط ہوگا، کیونکہ اس نے ایک بڑی حقیقت کو بے نقاب کر دیا ہے: ہندوستان کا نوجوان اب صرف خاموش تماشائی بن کر رہنے کے لیے تیار نہیں۔
یہ تحریک اس حقیقت کا اعلان ہے کہ نئی نسل اب روایتی سیاسی زبان سے مطمئن نہیں۔ وہ طنز کو ہتھیار بنا رہی ہے، میمز کو منشور میں بدل رہی ہے، اور ڈیجیٹل پلیٹ فارموں کو احتجاج کی سڑک بنا رہی ہے۔ اقتدار کے لیے اصل خطرہ شاید یہی ہے، کیونکہ ایسی تحریکیں روایتی قیادت کے بغیر بھی پھیلتی ہیں اور ان کا مرکز کسی دفتر یا اسٹیج کے بجائے نوجوانوں کی اجتماعی نفسیات ہوتی ہے۔
آج ضرورت اس بات کی ہے کہ حکومت، عدلیہ اور سیاسی جماعتیں اس ابھرتی ہوئی بے چینی کو سنجیدگی سے لیں۔ نوجوانوں کے سوالات کو محض ’’ملک دشمنی‘‘، ’’سازش‘‘ یا ’’آن لائن شرارت‘‘ قرار دینا مسئلے کا حل نہیں۔ سوال یہ نہیں کہ نوجوان طنز کیوں کر رہے ہیں؛ اصل سوال یہ ہے کہ وہ اس قدر مایوس کیوں ہیں؟
اگر ایک تعلیم یافتہ نوجوان اپنے مستقبل سے ناامید ہو جائے، اگر اسے نظام پر اعتماد نہ رہے، اگر وہ خود کو غیر متعلق محسوس کرنے لگے، تو پھر احتجاج لازمی ہے۔ کبھی وہ سڑکوں پر ہوتا ہے، کبھی شاعری میں، کبھی نعرے میں، اور کبھی ’’جیرلے‘‘ کی علامت میں۔
یہی وجہ ہے کہ ’’کاکروچ جنتا پارٹی‘‘ کو صرف ایک میم سمجھ کر نظرانداز کرنا شاید سیاسی طور پر بڑی غلطی ہوگی۔ کیونکہ کئی بار تاریخ میں مذاق کے طور پر شروع ہونے والی آوازیں ہی بعد میں سنجیدہ سیاسی حقیقتوں میں تبدیل ہوئی ہیں۔

21/05/2026

ದಾವಣಗೆರೆ, ಮೇ 21 (Indo Times Media): 66/11 ಕೆ.ವಿ. ದಾವಣಗೆರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರದಿAದ ಹೊರಡುವ ಫೀಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬೆವಿಕಂ ವತಿಯಿಂದ ತುರ್ತು ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿAದ ಮೇ 22 ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 09-00 ರಿಂದ ಸಾಯಂಕಾಲ 05 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಎಫ್-21 ಶ್ರೀ ಸಾಯಿ ಫೀಡರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಲೇಔಟ್ ಎ ಬ್ಲಾಕ್, ಅಥಣಿ ಕಾಲೇಜ್ ಎಂ.ಬಿ.ಎ ಕಾಲೇಜ್,
ಶಾಮನೂರು ರಸ್ತೆ, ಗ್ಲಾಸ್ ಹೌಸ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕುಂದವಾಡ ಕೆರೆ ರಸ್ತೆ ಬಸವನ ಗುಡಿ, ಸಿದ್ದವೀರಪ್ಪ ಬಡಾವಣೆ, ಲಕ್ಷಿö್ಮÃ ಪ್ಲೊರ್ ಮಿಲ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು” ಎಫ್-16 ಎಸ್ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಫೀಡರ್, ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಲೇಔಟ್, ದೇವರಾಜ್ ಅರಸ್ ಲೇಔಟ್ ಎ ಬ್ಲಾಕ್, ವಿನಾಯಕ ರಸ್ತೆ, ಯಲ್ಲಮ್ಮ ನಗರ, ಶಾಂತಿ ನಗರ, ವಿನೋಬ ನಗರ 4ನೇ ಮೇನ್ ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜುನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯವುಂಟಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಬೆಸ್ಕಾಂ ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಇಂಜಿನಿಯರು (ವಿ) ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದಾವಣಗೆರೆ, ಮೇ 21 (Indo Times Media):

20/05/2026

ಸಿಎಂ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಈ ಬಾರಿ ಫೈನಲ್ ಸೆಟ್ಲ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ,’ನಿಮ್ಮ ಜತೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಟೈಮು ಕೊಡಿ’ ಅಂತ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಸೆಟ್ಲ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವ ವಿಷಯ ಯಾವುದು ಎಂಬುದು ರಹಸ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ತೋತ್ರದಂತಾಗಿರುವ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಮಾತನ್ನು ಸೆಟ್ಲ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ತಕ್ಷಣದ ಸೆಟ್ಲ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ರೆಡಿಯಾಗಲು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ.ಈ ಪೈಕಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಕ್ಯಾಂಪಿನಿಂದ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಮಾತು.ಅದರ ಪ್ರಕಾರ:’ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ವರ್ಷ ಭರ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ವರಿಷ್ಟರು‌ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹೇಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ದಿಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಬುಲಾವ್ ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ.ಅರ್ಥಾತ್,ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಸಿಎಂ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಈ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್ ಸಿಎಂ ಆಗಲಿದ್ದಾರೆ’ ಎಂಬುದು ಆ ಕ್ಯಾಂಪಿನ ಮಾತು.
ಇದೇ ಕ್ಯಾಂಪಿನ ಪ್ರಕಾರ,’ಸಿಎಂ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯಲಿರುವ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ವರಿಷ್ಟರ ಲೆಕ್ಜಾಚಾರ.ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೆಟ್ಲ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಗೊಂದಲವೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂಬುದು ಅದರ ಮಾತು. ಯಾವಾಗ ಈ ಮಾತು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೇಳತೊಡಗಿತೋ?ಆಗ ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಫೈನಲ್ ಸೆಟ್ಲ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಳೆದ ವಾರ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ:’ನಿಮ್ಮ ಜತೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು.ಹೀಗಾಗಿ ದಿಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತೇನೆ ಟೈಮು ಕೊಡಿ’ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಿದರೂ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಇದುವರೆಗೆ ಟೈಮು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಅವರು ಟೈಮು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ ಅಂತ ಸುಮ್ಮನಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?ಹಾಗಂತಲೇ ಕೇರಳದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ವಿ.ಡಿ.ಸತೀಶನ್ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಬಳಿ ಟೈಮು ಕೊಡಿ ಅಂತ ಪುನ: ಕೇಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹೀಗೆ ತಾವು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಟೈಮು ಕೊಟ್ಟರೆ ದಿಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿರುವ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಪೈಕಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು,’ನಾನು ಸಿಎಂ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ’ ಎಂಬುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ‘ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಸಿದ್ರಾಮಯ್ಯಾಜೀ’ ಎಂದರೆ ‘ಆಗಲಿ ಸಾರ್.ನಾನು ರೆಡಿ ಇದ್ದೇನೆ.ಆದರೆ ನಾನು ತೆರವು ಮಾಡುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ದಲಿತ ನಾಯಕ ಡಾ.ಜಿ.ಪರಮೇಶ್ವರ್ ಬರಬೇಕು.ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಜವಾಬ್ದಾರನಲ್ಲ’ ಅಂತ ಖಡಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಾಗದ ಮಾತನಾಡದೆ ‘ನಿಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ನೀವು ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿರಿ’ ಎಂದರೆ ‘ಸಂಪುಟ ಪುನರ್ರಚನೆಗೆ ಗ್ರೀನ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಕೊಡಿ.ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಉಸ್ತುವಾರಿ‌ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಸುರ್ಜೇವಾಲಾ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ’ ಅಂತ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ಯಾವಾಗ ಅವರು ಹೀಗೆ ಫೈನಲ್ ಸೆಟ್ಲ್ ಮೆಂಟಿಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ‌ ಕುಳಿತರೋ?ಇದಾದ ನಂತರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಾಳಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯ ನಿಕ್ಕಿಯಾಗಿದೆ.ಅದೆಂದರೆ ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆಯ ಆಟ ನಿರ್ಣಾಯಕ ತಿರುವು ಪಡೆದರೆ ಒಂದೋ ಸರ್ಕಾರ ಅಲುಗಾಡುವುದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ.ಇಲ್ಲವೇ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಸಂಪುಟ ಪುನರ್ರಚನೆಯಾಗುವುದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಎಂಬುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಹೊಸ ಗ್ಯಾರಂಟಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರತ್ತ ತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಹುಲ್ ಗೆ ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಚಿಂತೆ

ಹೀಗೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ-ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಸಂಘರ್ಷ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರೆ,ದಿಲ್ಲಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಡಸಾಲೆಯಿಂದ ಬೇರೆಯೇ ಕತೆ ತೇಲಿ‌ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ,ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿಷಯ ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ ಎಂದರೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಲಿಟರಲಿ ಚಿಂತೆಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ,’ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಚಿಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯ ಎಂದರೆ ಭಿನ್ನಮತದ್ದು.ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಿಎಂ ಹುದ್ದೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ತಿರುಗಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಪಟ್ಟ ತಪ್ಪಿಸಿದರೆ ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್ ರೆಬೆಲ್ ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಇಬ್ಬರ‌ ಪೈಕಿ ಯಾರ ಭಿನ್ನಮತವನ್ನು ಭರಿಸಬಹುದು?ಎಂಬುದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಯೋಚನೆ.
ಈ ಪೈಕಿ ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್ ಭಿನ್ನಮತೀಯರಾದರೆ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ.ಆದರೆ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಭಿನ್ನಮತೀಯರಾದರೆ ಅಪಾಯ ಜಾಸ್ತಿ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿ. ಈ ಹಿಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 2008 ರ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಖರ್ಗೆಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದಾಗ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಪ್ರಚಾರದ ಫೀಲ್ಡಿನಿಂದ ದೂರವೇ ಇದ್ದರು.ಮುಂದೆ 2018 ರಲ್ಲಿ ಅತಂತ್ರ ಪಲಿತಾಂಶ ಬಂದು ಜೆಡಿಎಸ್ ಜತೆ ಸೇರಿ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿದರೂ ಅದು ಬಹುಕಾಲ ಬಾಳಲಿಲ್ಲ.ಹೀಗಾಗಿ ಈಗ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದರೂ ಇಂತಹದ್ದೇ ಇತಿಹಾಸ ರಿಪೀಟ್ ಅಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿಂತೆ. ‘ಹೀಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಭೇಟಿಗೆ ಟೈಮು ಕೊಡಿ’ ಅಂತ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಹಲವು ಬಾರಿ ಕೇಳಿದರೂ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಚಕಾರವೆತ್ತುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಕೈ ಪಾಳಯದಿಂದ ದಿಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ?
ಈ ಮಧ್ಯೆ ರಾಜ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಾಳಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಸಮಾಧಾನ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಇಂತಹ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯೇ ಮೂಲ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ಜೂನ್ ಮೂವತ್ತರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಲಿದ್ದು,ಅವರು ತೆರವು ಮಾಡಲಿರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ‌ ಮೂವರು ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ಒಬ್ಬರು ಬರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಹೋಗಲು ಕೈ ಪಾಳಯ ಮೂವರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ರೆಡಿ ಮಾಡಿದೆಯಾದರೂ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್‌ ಒಬ್ಬರು ಎಂಟ್ರಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ರಾಜ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರ ಅಸಮಾಧಾನ. ಅವರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ದಿಲ್ಲಿಯಿಂದ ತೇಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ವರ್ತಮಾನ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ,ಪವನ್ ಖೇರಾ,ಸುಪ್ರಿತಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಲ ನಾಯಕರು‌ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಮಣಿದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಪರರಾಜ್ಯದವರು ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ ಆಗಬಹುದು.ಅದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಏಳಿಗೆಗೆ ನಾಲ್ಕಾಣೆ ದುಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದ‌ ಇಂತವರು ಬಂದರೆ,ಪಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿದ ನಮಗೆ ಅವಮಾನ ಎಂಬುದು ರಾಜ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರ ಅಸಮಾಧಾನ. ಹೀಗೆ ಅವರ ಅಸಮಾಧಾನದ ಬಿಸಿ ದಿಲ್ಲಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವರಿಷ್ಟರನ್ನು ತಲುಪಿದೆಯಾದರೂ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಆಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಈ ನಾಯಕರ ಯೋಚನೆ.
ಹೀಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಹೋಗಲು ದಿಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟುಗಳು ರೆಡಿ ಇದ್ದರೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮೂರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ರೆಡಿಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ,ಎ.ಐ.ಸಿ.ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ,ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ‌ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿ.ವಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ವಿಜಯಕುಮಾರ್ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಬಿ.ವಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭದ್ರಾವತಿ ಮೂಲದವರು.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕಾಲದಿಂದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆಪ್ತರಾಗಿರುವ ಬಿ.ವಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರಿಗೆ ‘ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಮ್ಯಾನ್’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಕಾರಣ?ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ ಸಮಸ್ಯೆ ತಾರಕಕ್ಕೇರಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.ಇಂತಹ ಬಿ.ವಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಎಮ್ಮೆಲ್ಸಿಗಿರಿಗೆ ರೆಡಿ ಇರಿ ಅಂತ ವರಿಷ್ಟರು ಆಫರ್ ನೀಡಿದ್ದರಾದರೂ ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ,’ಕೊಡುವುದಾದರೆ ನನಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸೀಟು ಕೊಡಿ’ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದರು.ಅವರ ಅವತ್ತಿನ ಕೋರಿಕೆ‌ ಇವತ್ತು ನೆರವೇರುವ ಘಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಜಯಕುಮಾರ್‌: ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯವರು.ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತೋರಿಸಿದ ಬದ್ದತೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಸಿಎಂ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಕಳೆದ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಟಿಕೆಟ್ಟನ್ನು ಅವರಿಗೇ ಕೊಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು.ಆದರೆ ಇದನ್ನೊಪ್ಪದ ಡಿಸಿಎಂ ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು:’ಇಲ್ಲ,ಇಲ್ಲ,ಈ ಬಾರಿ ಮೈಸೂರು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ರೋರಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಅವರಿಗೇ ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಡಬೇಕು’ ಎಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವತ್ತು ಅವಕಾಶ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ವಿಜಯಕುಮಾರ್‌ ಈಗ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಟಿಕೆಟ್ ಗಿಟ್ಟಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.ಮುಂದೇನು ಆಗುತ್ತದೋ ಕಾದು ನೋಡಬೇಕು.

ಲಾಸ್ಟ್ ಸಿಪ್

ಈ ಬಾರಿ ಕೇರಳದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶ ವಿ.ಡಿ.ಸತೀಶನ್ ಅವರಿಗೆ ದಕ್ಕಿರುವುದರಿಂದ ಸಿಎಂ ಹುದ್ದೆಯ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಆಕಾಂಕ್ಷಿ ಕೆ.ಸಿ.ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ ಮುನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮುನಿಸು ಯಾವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದರೆ ಸ್ವತ: ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಫೋನು ಮಾಡಿದರೂ ಅವರು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲವಂತೆ. ಪರಿಣಾಮ?ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಿಸಲು ಹರಸಾಹಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರಾದ ಮನ್ಸೂರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ನೆರವು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ರೆಹಮಾನ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿರುವ‌ ಮನ್ಸೂರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಪಿ ಎಲೆಕ್ಷನ್ನು ಸೋತಿದ್ದರು.
ಕೆ.ಸಿ.ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಪರಮಾಪ್ತರಾಗಿರುವ ಮನ್ಸೂರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಈಗ ಕೆ.ಸಿ.ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ ಅವರನ್ನು ಸಂತೈಸುವ ರಾಹುಲ್ ಯತ್ನಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಆರ್.ಟಿ.ವಿಠ್ಠಲಮೂರ್ತಿ

ಸಿಎಂ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಈ ಬಾರಿ ಫೈನಲ್ ಸೆಟ್ಲ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ,'ನಿಮ್ಮ ಜತೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಟೈಮು ಕೊಡಿ' ಅಂತ ರಾಹು.....

16/05/2026

ದಾವಣಗೆರೆ ಮೇ.16 (Indo Times Media): ಹಾವೇರಿ, ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರ, ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮತ್ತು ಹಿರೇಕೆರೂರು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಬಹುಗ್ರಾಮ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಮೇ 18 ರಿಂದ 23 ರವರೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ 2000 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ಸ್ ನಂತೆ ಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಲಾಗುವುದು .
ನದಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಿರುಗಾಡುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ . ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದನಕರುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವುದು, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಂತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ . ನೀರು ಹರಿಸುವ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನದಿ ದಂಡೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರೆತ್ತುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಹಾಗೂ ರೈತರು ಈ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವಂತೆ ಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹಾಗೂ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಅಭಿಯಂತರರು ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ .

ದಾವಣಗೆರೆ ಮೇ.16 (Indo Times Media): ಹಾವೇರಿ, ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರ, ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮತ್ತು ಹಿರೇಕೆರೂರು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಬಹುಗ್.....

16/05/2026

کیا یہ آئینی انصاف ہے، سیاسی مجبوری یا انتخابی شطرنج کی نئی چال؟

ہزار خوف ہو لیکن زباں ہو دل کی رفیق

یہی رہا ہے ازل سے قلندروں کا طریق

کرناٹک حکومت نے بالآخر وہ متنازعہ حکمنامہ واپس لے لیا ہے جس نے گزشتہ چار برسوں کے دوران ریاست کی سیاست، تعلیمی اداروں، عدالتوں، میڈیا مباحثوں اور سماجی تعلقات کو مسلسل متاثر کیا۔ 5 فروری 2022 کو اُس وقت کی بی جے پی حکومت نے تعلیمی اداروں میں “یونیفارم ڈسپلن” کے نام پر جو سرکلر جاری کیا تھا، اُس کی بنیاد پر باحجاب مسلم طالبات کو کلاس رومز اور امتحانی مراکز سے روکا گیا، اور دیکھتے ہی دیکھتے ایک تعلیمی مسئلہ پورے ملک میں سیاسی، سماجی اور نظریاتی تصادم کی علامت بن گیا۔ اب 13 مئی 2026 کو کانگریس حکومت نے وہی حکمنامہ منسوخ کرتے ہوئے یونیفارم کے ساتھ “محدود مذہبی علامات” استعمال کرنے کی اجازت دے دی ہے، جس میں حجاب، جنیو، پگڑی، رودراکش اور دیگر مذہبی شناختیں شامل ہیں۔

یہ محض ایک سرکاری فیصلہ نہیں، بلکہ ریاست کی بدلتی ہوئی سیاست، مسلمانوں کے بڑھتے ہوئے سیاسی شعور، اور اقتدار و اصول کے درمیان جاری کشمکش کی ایک اہم داستان بھی ہے۔سب سے بڑا سوال یہی ہے کہ اگر حجاب پر پابندی غلط تھی تو اسے ختم کرنے میں تقریباً تین سال کیوں لگے؟ اور اگر کانگریس واقعی اس فیصلے کے خلاف تھی تو اقتدار میں آنے کے فوراً بعد کارروائی کیوں نہیں کی گئی؟ آخر ایسا کیا بدل گیا کہ اچانک حکومت کو وہی مسئلہ یاد آگیا جو ہزاروں مسلم طالبات کیلئے گزشتہ برسوں میں ذہنی اذیت، تعلیمی رکاوٹ اور سماجی عدم تحفظ کی علامت بن چکا تھا؟

یہاں سب سے اہم بات یہ ہے کہ اس پورے معاملے کو محض “مذہبی آزادی” کے محدود دائرے میں دیکھنا شاید حقیقت کا ادھورا مطالعہ ہوگا۔ اس کے پس منظر میں سیاست، ووٹ بینک، انتخابی دباؤ، سماجی ردِعمل، برہمن طبقے کی ناراضگی، مسلم ووٹروں کی بےچینی، اور آنے والے بلدیاتی و جی بی اے انتخابات کی گونج سب کچھ شامل دکھائی دیتا ہے۔

یہ حقیقت فراموش نہیں کی جاسکتی کہ حجاب تنازعہ نے صرف عدالتوں اور اسمبلیوں میں بحث پیدا نہیں کی بلکہ ہزاروں خاندانوں کی زندگیوں کو براہِ راست متاثر کیا۔ کئی طالبات کو کالج کے دروازوں سے واپس لوٹایا گیا، بعض نے تعلیم ادھوری چھوڑ دی، کچھ نے فاصلاتی تعلیم اختیار کی، اور متعدد ایسی بچیاں بھی تھیں جن کے تعلیمی خواب خاموشی کے ساتھ ختم ہوگئے۔

اس پورے عرصے میں مسلم طالبات کو صرف انتظامی پابندی کا سامنا نہیں تھا بلکہ انہیں ایک ایسی نفسیاتی کیفیت سے بھی گزرنا پڑا جہاں اُن کی مذہبی شناخت کو مسلسل سیاسی بحث کا موضوع بنایا گیا۔ ٹیلی ویژن اسٹوڈیوز میں حجاب کو “خطرہ” بناکر پیش کیا گیا، کالجوں کے باہر نعرے بازی ہوئی، اور بعض حلقوں نے اس معاملے کو اکثریتی و اقلیتی صف بندی کیلئے ایک مؤثر سیاسی ہتھیار کے طور پر استعمال کیا۔

اُس وقت بی جے پی حکومت نے اس فیصلے کو “یکساں یونیفارم” اور “سیکولر ماحول” سے جوڑا تھا۔ لیکن ابتدا ہی سے یہ سوال اٹھتا رہا کہ اگر مقصد واقعی صرف یونیفارم تھا تو پھر مختلف مذہبی علامات کے ساتھ الگ الگ رویہ کیوں اختیار کیا گیا؟ سکھ طلبہ کی پگڑی یا دیگر مذہبی علامات پر وہ سختی کیوں نظر نہیں آئی جو صرف حجاب کے معاملے میں دکھائی گئی؟ یہی وہ سوال تھا جس نے اس پورے تنازعے کی نیت پر شکوک کو مضبوط کیا۔

سیاسی تجزیہ نگاروں کی ایک بڑی تعداد اُس وقت بھی یہ مانتی تھی کہ حجاب کا مسئلہ صرف تعلیمی ضابطے تک محدود نہیں بلکہ انتخابی پولرائزیشن کی ایک منظم کوشش تھی۔ 2023 کے اسمبلی انتخابات نے کسی حد تک اس تاثر کو مضبوط بھی کیا، کیونکہ اس پورے تنازعے کے بعد مسلمانوں کی بڑی تعداد ایک سیاسی سمت میں سمٹتی ہوئی نظر آئی۔

لیکن اقتدار میں آنے کے بعد کانگریس حکومت نے بھی فوری طور پر پابندی واپس نہیں لی۔ یہی خاموشی آج سب سے زیادہ سوالات کو جنم دے رہی ہے۔ اگر یہ واقعی آئینی آزادی اور بنیادی حقوق کا مسئلہ تھا تو پھر تین سال کی تاخیر کیوں؟ اگر یہ انصاف کا معاملہ تھا تو پھر متاثرہ طالبات کو اتنا طویل انتظار کیوں کروایا گیا؟

یہاں داونگیرے جنوبی ضمنی انتخاب نے پورے سیاسی منظرنامے کو نئی سمت دی۔ کانگریس کی جانب سے مسلم امیدوار کو ٹکٹ نہ دیے جانے پر مسلم حلقوں میں ناراضگی کھل کر سامنے آئی۔ پہلی بار بڑے پیمانے پر یہ بحث شروع ہوئی کہ کیا مسلمانوں کے ووٹ کو مستقل طور پر “خوف کی سیاست” کے ذریعے ایک ہی سمت میں رکھا جاسکتا ہے؟ کیا صرف بی جے پی کو روکنے کے نام پر ہر فیصلہ قبول کرلیا جائے؟

اسی دوران مختلف مختلف مسلم تنظیموں کی سرگرمیاں، تنظیمی اجتماعات اور سیاسی مباحثوں میں نمائندگی، ریزرویشن، تحفظ، بجٹ اور سرکاری ملازمتوں جیسے مسائل زیادہ شدت سے اٹھنے لگے۔ متبادل سیاسی آوازوں کی بحث سے سیاسی حلقوں میں یہ احساس پیدا ہوا کہ مسلم ووٹر اب صرف وعدوں یا جذباتی نعروں سے مطمئن ہونے کیلئے تیار نہیں بلکہ عملی اقدامات دیکھنا چاہتا ہے۔ یہی وہ ماحول تھا جس نے کانگریس حکومت پر دباؤ بڑھایا۔

سیاسی مبصرین یہ بھی مانتے ہیں کہ وزیراعلیٰ سدارامیا اس وقت اپنی روایتی “اہندا” سیاست کو دوبارہ مضبوط کرنے کی کوشش کررہے ہیں۔ کرناٹک کی سیاست میں “اہندا” یعنی اقلیتوں، پسماندہ طبقات اور دلتوں کا اتحاد سدارامیا کی سیاسی طاقت کی بنیاد سمجھا جاتا ہے۔ لیکن حالیہ مہینوں میں دلت ریزرویشن، قبائلی طبقات کے مسائل، گارنٹی اسکیموں کیلئے فنڈز کے استعمال، اور سرکاری ملازمتوں میں بھرتیوں کی سست رفتاری پر مختلف طبقات میں ناراضگی پیدا ہوئی۔ ایسے میں حجاب معاملے پر فیصلہ صرف مذہبی آزادی کا مسئلہ نہیں بلکہ اپنے بنیادی ووٹ بینک کو دوبارہ متحد رکھنے کی سیاسی کوشش بھی سمجھا جارہا ہے۔

اسی لیے حکومت نے اس بار براہِ راست “حجاب پابندی ختم” کرنے کے بجائے “تمام محدود مذہبی علامات” کی اجازت دی۔ جنیو، رودرکش اور دیگر ہندو مذہبی علامات کو شامل کرکے حکومت نے واضح طور پر ایک سیاسی توازن قائم کرنے کی کوشش کی تاکہ فیصلہ صرف مسلمانوں کیلئے مخصوص نہ لگے۔

اسی دوران سی ای ٹی امتحانات کے موقع پر برہمن طلبہ کے “جنیو” سے متعلق پیش آیا واقعہ پورے منظرنامے کو بدل دینے والا ثابت ہوا۔ چند طلبہ کو امتحانی مرکز میں مقدس دھاگہ ہٹانے کیلئے کہنے پر ایسا شدید ردِعمل سامنے آیا کہ پوری ریاستی مشینری حرکت میں آگئی۔ وزراء متحرک ہوگئے، پولیس انتظامیہ حرکت میں آئی، ایف آئی آر درج ہوئی، کالج کے خلاف کارروائی ہوئی، تحقیقاتی کمیٹی بنی، اور سیاسی قیادت نے فوری مداخلت کی۔

یہیں سے عام لوگوں کے ذہن میں ایک فطری سوال پیدا ہوا کہ جب ہزاروں مسلم طالبات برسوں تک ذہنی اذیت، تعلیمی رکاوٹ اور سماجی تحقیر کا سامنا کررہی تھیں، تب اتنی تیزی اور حساسیت کیوں دکھائی نہیں دی؟ اگر مذہبی شناخت کا احترام ضروری تھا تو پھر یہ اصول سب کیلئے پہلے دن سے یکساں کیوں نہیں تھا؟

یہ سوال صرف جذباتی نہیں بلکہ سیاسی اور آئینی اعتبار سے بھی انتہائی اہم ہے۔

دوسری طرف بی جے پی اب اس فیصلے کی مخالفت کررہی ہے اور اسے “ خوشامد کی سیاست” قرار دے رہی ہے۔ لیکن سیاسی حلقوں میں یہ سوال بھی اٹھ رہا ہے کہ اگر مذہبی علامات واقعی تعلیمی ماحول کیلئے خطرہ تھیں تو پھر جنیو کے معاملے پر اتنی شدید سیاسی حساسیت کیوں دیکھی گئی؟

ادھر کانگریس اور اس کے حامی حلقے اس فیصلے کو سیکولر اقدار اور آئینی آزادی کی جیت قرار دے رہے ہیں۔ مگر دلچسپ حقیقت یہ ہے کہ اب اس فیصلے کا کریڈٹ لینے کی ایک خاموش مگر شدید دوڑ بھی شروع ہوچکی ہے۔ مختلف مسلم سیاسی قائدین، مسلم تنظیمیں، سماجی کارکن، وکلا، مذہبی حلقے اور مقامی گروہ اس فیصلے کو اپنی جدوجہد کا نتیجہ قرار دے رہے ہیں۔ کوئی اسے قانونی لڑائی کی کامیابی کہہ رہا ہے، کوئی داونگیرے کے باشعور مسلم ووٹروں کا سیاسی پیغام، کوئی مسلم کنونشنوں کے دباؤ کا اثر، اور کوئی اسے سدارامیا کی “سیکولر سیاست” کا ثبوت قرار دے رہا ہے۔

حقیقت شاید یہ ہے کہ یہ فیصلہ کسی ایک فرد، ایک جماعت یا ایک تنظیم کی کامیابی نہیں بلکہ سیاسی دباؤ، عوامی بےچینی، مسلم ووٹروں کے بدلتے ہوئے سیاسی شعور، اور حکومت کی انتخابی ضرورتوں کے مجموعی اثرات کا نتیجہ ہے۔

اس پورے معاملے میں کانگریس حکومت کے بعض اقدامات نے مزید سوالات بھی پیدا کیے ہیں۔ خاص طور پر اُس پرنسپل کو “بہترین ٹیچر” کا اعزاز دیے جانے پر شدید تنقید ہوئی، جنہوں نے حجاب تنازعے کے دوران باحجاب طالبات کو کالج میں داخل ہونے سے روکا تھا۔ اگر حکومت واقعی سابقہ پالیسی کو ناانصافی سمجھتی ہے تو پھر ایسے افراد کی سرکاری سطح پر ستائش کس پیغام کی عکاسی کرتی ہے؟

اسی طرح انتخابی منشور کے دیگر وعدے بھی اب دوبارہ زیرِ بحث آچکے ہیں۔ 2B ریزرویشن کی بحالی، انسدادِ گاؤ کشی قانون کی سخت دفعات میں ترمیم، اقلیتوں کے احساسِ تحفظ، فرقہ پرست عناصر کے خلاف کارروائی، بہتر نمائندگی، بجٹ میں حصہ داری اور تعلیمی مواقع جیسے وعدے اب بھی مکمل طور پر عملی شکل اختیار نہیں کرسکے۔ یہی وجہ ہے کہ باشعور حلقے اب یہ سوال پوچھ رہے ہیں کہ کیا حکومت نے داونگیرے کے سیاسی پیغام سے صرف “حجاب” والا سبق سیکھا یا باقی وعدے بھی یاد رکھے جائیں گے؟

یہ تنازعہ ایک اور بنیادی حقیقت بھی واضح کرتا ہے۔ ہندوستان جیسے کثیر مذہبی معاشرے میں مذہبی شناختوں کو سیاسی ہتھیار بنانا وقتی فائدہ تو دے سکتا ہے، مگر اس کے سماجی اثرات بہت گہرے ہوتے ہیں۔ ایک عام انسان بھی سمجھ سکتا ہے کہ حجاب جیسے معاملات کو سیاسی تنازعہ بنانے سے کس طرح ووٹوں کی صف بندی، خوف کی سیاست، اور انتخابی پولرائزیشن پیدا ہوتی ہے۔

لیکن تمام سیاسی بحثوں کے باوجود بنیادی سوال اپنی جگہ قائم ہے کہ آخر ایک باحجاب طالبہ سے اتنی بےچینی کیوں؟ اگر ایک لڑکی اپنے مذہبی عقیدے کے مطابق لباس پہن کر تعلیم حاصل کرنا چاہتی ہے تو اس سے دوسروں کو کیا تکلیف ہوسکتی ہے اور ان کی تعلیم کیسے متاثر ہوسکتی ہے؟ اگر تعلیمی ادارے مختلف شناختوں کو برداشت نہیں کرسکتے تو پھر مسئلہ لباس میں نہیں بلکہ سوچ میں ہے۔

کرناٹک کی حالیہ پیش رفت نے ایک بار پھر یہ ثابت کیا ہے کہ سیاسی جماعتیں اکثر اصولوں سے زیادہ حالات کی اسیر ہوتی ہیں۔ عوامی دباؤ، انتخابی نتائج، اور زمینی ردِعمل جب شدت اختیار کرتے ہیں، تبھی فیصلے بدلتے ہیں۔ یہی وجہ ہے کہ اب مسلمان بھی پہلے کی طرح خاموش یا جذباتی ووٹر نہیں رہے۔ وہ سوال پوچھ رہے ہیں، حساب مانگ رہے ہیں، اور وعدوں کو یاد دلا رہے ہیں۔ اور یہی شاید جمہوریت کی اصل روح بھی ہے۔

صرف ہنگامہ کھڑا کرنا مرا مقصد نہیں

میری کوشش ہے کہ یہ صورت بدلنی چاہیے

15/05/2026

کہتے ہیں کہ جس شاعری میں ہمارا آج شامل نہ ہو تو وہ شاعری نہیں – شاعری ہمارے دور کا آئینہ ہوتی ہے – شاعر اپنی فکر کو اپنے ماحول میں جو کچھ ہورہا ہوتا ہے – وہ اپنے مشاہدے اور احساسات کو اپنے اشعار میں ڈھالتا ہے- اس طرح نظم ہوکہ غزل اپنے روایتی حسن کے تخلیاتی خ*ل کے باہر گذرتے زمانے کی آنکھ سے آنکھ ملاکر جب لفظوں میں ڈھلتی ہے تو اس کی اثر آفرینی دلوں پر دستک دیتی ہے – اور یہ بازگشت حساس دلوں کی دھڑکن بن کر چاروں سمت پھیل جاتی ہے- موجودہ دور کی جو سنگینی ہے جو پیچیدہ مسائل ہیں جو حق تلفی اور سماجی وصنفی ناہمواریاں ہیں اور چہرہ پہ چہرہ لگائے جو معاشرہ اپنی اصلیت چھپائے اپنے مصنوعی نقلی پن کو چمکانے کی کوشش کرے – ایسی تہہ داریوں کا انکشاف کرتی آج کی شاعری بالخصوص اردو نظم وغزل ہمارے آج کی آواز بن کر اہل فکرونظر کے درمیان گونجتی رہتی ہے -اور جب یہ آواز اپنے فطری آہنگ میں شعری محفلوں اور مشاعروں میں سنائی دیتی ہے تو اس کی ستائش خواص بھی اور عام شائقین بھی یکساں کرتے نظر آتے ہیں – اس کی اہم وجہ یہی ہوتی ہے کہ ہمارے آج کے سچ کو آئینہ دکھلاتی شاعری سیدھے ہمارے دلوں میں سماجاتی ہے -دراصل یہی حالات سے ہم آہنگ شاعری کی آفاقیت ہے-

پڑوسی ملک کے ایک نوجوان شاعر شعیب کہانی اردو دنیا میں اپنی اثر انگیز نظموں کیلئے شہرت رکھتے ہیں – انہوں نے عالمی سطح پر کئی مشاعرے پڑھے ہیں – چند برس پہلے ان کی ایک نظم ”بے حیاء“ ہمارے معاشرے میں عورت کی مظلومی، اس کی محرومیاں اور نام نہاد مردوں کے گھناؤنے رویہ پر طنزیہ کلام ہے – ریختہ فاؤنڈیشن دہلی کے ویب سائٹ پر بھی یہ نظم اپنے متن کے ساتھ دستیاب ہے- یوٹیوب پر مذکورہ شاعرکو شائقین کے بار بار اصرار پر اس نظم کو سناتے دیکھا جاسکتا ہے- سال 2022 میں دوبئی کے جشن ریختہ میں شاعر ونغمہ نگار جاوید اختر کی صدارت میں اس نوجوان شاعر شعیب کیانی نے اپنی نظم ”بے حیا“ سنائی تھی-اس موقع پر جاوید اختر نے کہاتھاکہ مجھے شکایت ہے خود سے کہ اس قدر خوبصورت اور مؤثر نظم میں نے کیوں نہیں لکھی- یہ نظم ہمارے دوغلے معیارات کے معاشرے کی بے حیائی اور عورت کے تقدس کی پامالی اوراس کی زبوں حالی کی منظوم روداد پیش کرتی ہے – ظاہر ہے کہ اچھی شاعری کا پیغام حساس دلوں کی آواز بن جاتی ہے-اپنی پسندیدگی کا اظہار شاعری کے باذوق شائقین الگ الگ طور طریقوں سے کرتے ہیں –

محمد اعظم شاہد

نظم ”بے حیا“ کا ایک قدر دان نوجوان ایک سرکاری پرائمری اسکول کا عارضی اردو ٹیچر فیضان انصاری بھی ہے – یہ مدھیہ پردیش کے ایک گاؤں ہرادھنیا(دودھیا) پرائمری اسکول میں ٹیچر ہے -گذشتہ سال اس نے اپنے موبائل کے میں اس نظم کا ایک ویڈیو جو کسی مشاعرے میں شاعر شعیب نے پڑھا تھا وہ اپ لوڈ کیا تھا، جس کا دورانیہ 2 منٹ 21 سکینڈ پر مشتمل تھا- پھر کیا تھا اس ٹیچر کی مخالفت شروع ہو گئی- مقامی سرکاری ملازمین نے اس نظم کو عورت کی بے حرمتی اور تذلیل کہتے ہوئے فیضان پر الزام لگایا کہ اس نے نظم کو اپنے موبائل اسٹیٹس میں رکھ کر سماج میں ہم آہنگی کو متاثر کرنے اور عورت کے تئیں سماج کے جذبات کو ٹھیس پہنچانے کی کوشش کی ہے -سرکاری ملازمین کی تنظیم بھی ضلعی شاخ کے صدر سچن رائے نے قریبی چچولی پولیس اسٹیشن میں فیضان کے خلاف شکایت درج کروائے، اس پر سخت قانونی کارروائی کا مطالبہ کیا ہوا تھا- پھر پولیس نے 22جولائی 2025 کو تعزیرات ہند کی دفعہ 353(2) کے تحت اس پر ایف آئی آر داخل کردی- پولیس نے فیضان انصاری کا موبائل بھی ضبط کرلیا – فیضان انصاری نے مدھیہ پردیش ہائی کورٹ میں حصول انصاف اور اس پر پولیس کی جانب سے عائد کردہ ایف آئی آر کی منسوخی کی اپیل کرتے ہوئے عرضی داخل کی تھی – ہائی کورٹ نے اس مقدمے کی سماعت کرنے کے بعد تین دن قبل یہ فیصلہ سنایا کہ ادبی شعری اظہارکو جرم نہیں قرار دیا جاسکتا- کہا گیا کہ عدالتی فیصلے میں کہ اس اردو میں کہی گئی نظم میں نہ کسی طبقہ کی اور نہ ہی کسی کی دل آزاری ہوئی -اگر کسی کو یہ نظم پسند نہیں آتی ہے تو اس کو جرم کہنا غلط ہے-جبل پور ہائی کورٹ کے جج جسٹس بی پی شرما نے اپنے فیصلے کے دوران اس پہلو کا بھی اعادہ کیا کہ مذکورہ نظم ”بے حیا“یوٹیوب پر ریختہ کے پلاٹ فارم پر عوام اور شائقین کیلئے کھلے عام دستیاب ہے – یہ نظم عورت کے استحصال پر طنزیہ بیانیہ ہے جب کہ یہ نہ کسی طبقہ یا مذہب پر راست یا بالراست حملہ یا نکتہ چینی ہے – فیصلے میں یہ بھی کہا گیا کہ فیضان انصاری نے بغیر اپنی رائے یا کسی کامینٹ کے محض نظم کا ویڈیو اپنے موبائل پراپ لوڈکیا تھا جو کسی بھی طرح سے جرم قرار نہیں دیا جاسکتا ہے، جس سے سماج میں بدامنی پیدا ہوسکے- اپنے فیصلے میں سپریم کورٹ کے فیصلوں کا حوالہ دیتے ہوئے جج نے کہاکہ اگر ادبی یا فنی اظہار رائے سے افراتفری اور نفرت پھیلتی ہے اور فساد برپا ہوتا ہے تو وہ جرم قرار دیا جاسکتا ہے- عدالت نے متعلقہ سپرنٹنڈنٹ آف پولیس (ایس پی) برائے ضلع بیتول کو ہدایت دی کہ فیضان کے خلاف ایف آئی آر برخاست کی جائے اور متعلقہ پولیس اسٹیشن کو ضبط شدہ فیضان کا موبائل واپس لوٹائے اور ضروری سکیورٹی فراہم کرنے کی بھی ہدایت جاری کی گئی- دفعہ 18(1)a کا حوالہ دیتے ہوئے فیصلے میں کہا گیا کہ مذکورہ ٹیچر پر قانونی کارروائی کرنا گویا انفرادی آزادی اور اظہارخیال کی خلاف ورزی کے مترادف ہے – اس واقعہ کو پڑھتے ہوئے ایسے کئی واقعات یاد آگئے جہاں اردو کی نظم جیسے”لپ پہ آتی ہے دعا بن کے تمنامیری“ (دعا) پر اسی طرح کا واویلا اورقانونی کارروائی ایک اسکول ٹیچراور ہیڈمسٹرس پر ہوئی تھی -اردو سے متعلق تعصب اور شعری اظہار کو تنگ نظری سے دیکھنے اور غلط فہمیوں کو ہوا دینے کی مذموم کوششیں افسوس ناک ہیں – اوریہ بھی تاثر فرقہ پرست پھیلارہے ہیں کہ اردو زبان کسی ایک خاص مذہب کے ماننے والوں کی زبان ہے، جس میں دہشت اور بدامنی ہے -آنکھوں کے ہی نہیں عقل کے اندھوں کی کارستانیوں پر اورکیا کہیں –

جس نظم ”بے حیا“ (شاعر شعیب کیانی) ریختہ پر دستیاب ہے اس نظم کا متن بھی شامل ہے – نظم کے لہجے میں طنزیہ اظہار ہے -اور کڑوی کسیلی باتیں سلیقے سے بیان کی گئی ہیں -یہ نظم پڑھتے ہوئے برسوں پہلے جاوید اختر کی ایک غزل کا مصرعہ یاد آگیا -یہ غزل جو ان دنوں جناب شاہد صدیقی کی ادارت میں شائع ہونے والے ہفتہ وار نئی دنیا میں شائع ہوئی تھی –

کن لفظوں میں اتنی کڑوی اتنی کسیلی بات لکھوں
شعر کی میں تہذیب نبھاؤں یا اپنے حالات لکھوں