23/09/2026
“ХОРТ ХАВДРААР ӨВЧИЛДӨГГҮЙ 3 ТӨРЛИЙН ХҮН БАЙДАГ” хэмээн НЭГЭН ХАВДАР СУДЛААЧ ЭМЧ ХҮЛЭЭН ЗӨВШӨӨРӨВ…
1️⃣Арьсан дээр нь давс бүрэх хүртэл тогтмол хөлөрдөг хүмүүс:
Саун, хүнд хүчир хөдөлмөр, халуун агаар…
Хөлс нь биеэс хүнд металлуудыг гадагшлуулдаг…
Кадми, хүнцэл, тугалга гэх мэт нь хорт хавдар үүсгэгч (карциноген) болох нь хэдийнээ батлагдсан…
Эдгээр нь шээсээр бус, гагцхүү хөлсөөр дамжин гадагшилдаг…
Олон жилийн турш дорвитой хөлрөөгүй оффисын ажилтны биед эдгээр металлууд өөхөн эдэд нь хуримтлагддаг...
Улмаар эсийн мутаци (өөрчлөлт) үүсэх түлхэц тэндээс бий болдог…
Genuis (J Environ Public Health, 2012): Хөлсөн дэх эдгээр металлын хэмжээ цус болон шээснийхээс 2–10 дахин их байдаг…
Бие махбод яг энэ хорт бодисуудыг гадагшлуулах гол суваг болгож хөлсний булчирхайг ашигладаг…
2️⃣"Өлөн ходоодтой" хонодог хүмүүс — бага зэрэг өлсөх мэдрэмжтэйгээр унтдаг хүмүүс…
Хорт хавдрын эс нь эрүүл эсээс 10–20 дахин их "ховдог" байдаг…
Байнгын глюкоз (сахар) байхгүй бол тэд бараг л амьдарч чаддаггүй…
Шөнө ходоод өлөн байх үед цусан дахь сахрын хэмжээ буурч, аутофаги (эсийн цэвэрлэгээ) идэвхждэг: эсүүд өөрийн гэмтсэн болон хавдрын урьдал төлөвтэй хог хаягдлаа өөрсдөө цэвэрлэж эхэлдэг. (Нобелийн шагналт Осуми, 2016)…
Longo (Cell Metabolism, 2014): Шөнийн цагаар 13 ба түүнээс дээш цаг мацаг барих нь 2,413 эмэгтэйн дунд хөхний хорт хавдрын дахилтыг 36%-иар бууруулжээ...
Оройн 22:00 цагт цадтлаа хооллодог хүн уул нь өлсөж үхэх ёстой байсан хавдрын эсүүдийг тэжээж байдаг гэсэн үг…
3️⃣"Уур хонзон нь богино настай" хүмүүс — бухимдлаа шууд гаргаад, нэг цагийн дотор бүрэн тайвширч чаддаг хүмүүс…
Дотроо нуун дарагдуулсан сөрөг эмоци нь кортизол дааврын түвшнийг олон хоногоор өндөр байлгадаг…
Кортизол өндөр байх нь өдөр бүр шинээр үүсэж буй хавдрын эсүүдийг олж устгадаг бидний байгалийн устгагч болох NK эсүүдийг (Natural Killers) идэвхгүй болгодог...
Levy (J Natl Cancer Inst, 1987): Хөхний хорт хавдартай эмэгтэйчүүдээс "сөрөг эмоцийг хамгийн их нуун дарагдуулдаг" хүмүүсийн NK эсийн идэвхжил хамгийн бага байжээ…
"Асуудлаа гадагш гаргадаггүй", чимээгүй тэвчдэг хүн хавдрын эсрэг дархлааны хамгаалалтаа олон жилээр унтраачихдаг…
Харин орилж хашгирч, доторхoo уудлан гаргадаг хүн ганцхан цагийн дотор кортизолоо хэвийн хэмжээнд нь аваачиж чаддаг…
Ингэснээр NK эсүүд дахин идэвхждэг байна...
👉Яах ёстой вэ:
→ Долоо хоногт 3–4 удаа арьсан дээрээ давсан талст хартал саун, бэлтгэл, халуун ванн эсвэл идэвхтэй хөдөлгөөнөөр гүйцэд хөлрөх…
→ Сүүлчийн хоолоо унтахаас доод тал нь 3 цагийн өмнө идэх…
Шөнөдөө хамгийн багадаа 13 цаг мацаг барих (хоол идэхгүй байх)…
→ Уурлаж бухимдсан үедээ 1 цагийн дотор тэрийгээ илэрхийлж гаргах…
Тэр хүндээ хэлэх, цаасан дээр бичих, эсвэл дуут тэмдэглэл болгож үлдээх…
Дотроо хэзээ ч бүү хадгал…
Хэн ч ярьдаггүй нийтлэг зарчим:
Энэ гурван төрлийн хүмүүст нэг ижил чанар байдаг: тэд гаргаж заншсан байдаг…
Хорт бодисыг — хөлсөөр…
Гэмтсэн эсийг — мацагаар…
Сөрөг эмоцийг — илэрхийллээр…
Бүх зүйлийг (металл, глюкоз, уур бухимдал) дотроо хадгалж, зууралдаж байдаг бие махбод бол хорт хавдар үржих хамгийн тайван, таатай орчин нь болж өгдөг… гэж Erdenebaatar Sukhbaatar нийтэлжээ. *🤔*
