01/03/2024
භූමි ප්රමාණයෙන් ලෝකයේ 135 වන රට, ලොව දෙවැනි විශාලතම ආහාර අපනයනකරු වූ හැටි නෙදර්ලන්තයෙන් ඉගෙනගමු. ලංකාවටත් වඩා 30% කින් කුඩා රටක් මේ තත්ත්වයට ආවේ කොහොමද ?
වෙනදට අපේ රටේ ළූනු හිඟයක් ආවාම අපි ළූනු ආනයනය කරන්නේ ඉන්දියාවෙන්. ඉන්දියාවේ ඇසෑම්, මහාරාශ්ඨ, කර්නාටක, බිහාර්, ගුජරාට්, මධ්ය ප්රදේශ්, ආන්ද්රා ප්රදෙශ් වගේ ප්රාන්ත වල පහුගිය දවස් වල ගංවතුර හා වෙනත් ස්වභාවික ආපදා නිසා වගාවන් විනාශ උනා. මේ වෙනකොට ඉන්දියාවේ ලොකු ළූනු කිලෝවක් ඉන්දියානු රුපියල් 300 ක් විතර වෙනවා. ලංකාවේ මුදලින් නම් රුපියල් 1,000 ක් විතර වෙනවා. ඒ නිසා මෙදා පාර ලංකාව ඉන්දියාවෙන් ලොකු ළූනු ගෙන්නුවේ නැහැ.
මේ දවස් වල රෝස පාටට හුරු ලොකු ළූණු වගයක් අපේ රටේ විකුනනවා නේද ? දනනවද ඒවා ගෙන්වන්නේ කොහෙන්ද කියල ? ඒව ගෙන්වන්නේ ඕලන්දයෙන්. එහෙම නැත්නම් නෙදර්ලන්තයෙන්. කාලයක් අපේ රට යටත් කරගෙන හිටපු, ලන්දේසි කියල අපි කියන්නෙත් මෙන්න මේ නෙදර්ලන්තයටම තමයි. අදටත් ලන්දේසි නීතිය අපේ රටේ ක්රියාත්මකයි. අදටත් සමහර පළාත් වල නම් ගම් වලින් අපේ රටට තිබුන ලන්දේසි බලපෑම හෙළි වෙනවා. "ලන්සිගම" වගේ නම් තියන ගම්මාන අපේ රටේ තාමත් දකින්න පුළුවන්.
නෙදර්ලන්තය නෙදර්ලන්ත රාජධානියට අයත් රටවල් 4න් විශාලතම රට වන අතර ස්වෛරී රාජ්යයක් වේ. එය බටහිර යුරෝපයේ පිහිටා ඇති ජන ඝනත්වය අධික රටකි. එය මායිම් වන්නේ නැගෙනහිරින් ජර්මනියටත්, දකුණින් බෙල්ජියමටත් හා වයඹ දිගින් උතුරු මුහුදටත් ය. විශාලතම සහ වැදගත්ම නගර වන්නේ ඇම්ස්ටර්ඩෑම්, හේග් සහ රොටර්ඩෑම් වේ. රටේ අගනගරය ඇම්ස්ටර්ඩෑම් වේ. පාර්ලිමේන්තුව පිහිටා ඇත්තේ හේග් නුවරයි. රොටර්ඩෑම් වරාය යුරෝපයේ විශාලතම වරාය වන අතර එය, මීළඟ විශාලතම වරායයන් තුනෙහි එකතුවටත් වඩා විශාලත්වයෙන් වැඩිය. එමෙන්ම 1962 සහ 2004 අතර කාලය තුළ දී ලොව විශාලතම වරාය වූයේ ද එය යි. සමස්ත නෙදර්ලන්ත දේශයම හැඳින්වීම සඳහා ඕලන්දය යන නම බහුලව භාවිත කරන නමුත්, ඕලන්දය යන නම ක්රමිකව භාවිතයෙන් ඈත් වෙමින් පවතී.
නෙදර්ලන්තය යන්නෙහි තේරුම 'පහත රට' යන්නයි. එම නම යෙදී ඇත්තේ එම රටෙහි පවතින පහත් භූමි සහ තැනිතලා ස්වභාවය නිසාවෙනි. එමෙන්ම මුහුදු මට්ටමෙන් 1m කට වඩා ඉහලින් පිහිටන්නේ රටේ සමස්ථ භූමි ප්රමාණයෙන් 50% ක් පමණි. මුහුදු මට්ටමට වඩා පහලින් පිහිටන ප්රදේශ බොහෝමයක් මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඒවා වේ. 16 වන ශතවර්ෂයේ අග බාගයේ සිට ම මුහුද සහ විල් ගොඩ කරමින් විශාල භූමි ප්රදේශ අළුතින් නිර්මාණය කිරීම සිදු කර ඇත. මෙසේ කෘත්රිමව නිර්මාණය කළ භූමි ප්රමාණය රටේ වර්තමාන මුළු භූමි ප්රමාණයෙන් 17% ක් පමණ වේ. ඉතා අධික ජන ඝනත්වයක් සහිත නෙදර්ලන්තයේ වත්මන් ජන ඝනත්වය වර්ග කිලෝමීටරයට පුද්ගලයන් 408 කි. රටේ ජලයෙන් වැසුණු භූමි ප්රමාණය හැර ගත් කල ජන ඝනත්වය වර්ග කිලෝමීටරයට පුද්ගලයන් 500 කි. මේ අයුරින් අධික ජනගහණයක් මෙන්ම අධික ජන ඝනත්වයක් ද පවතින අනෙකුත් රටවල් වන්නේ බංග්ලාදේශය, දකුණු කොරියාව සහ තායිවානය යි. කෙසේ වෙතත් නෙදර්ලන්තය ලොව දෙවන-විශාලතම ආහාර සහ කෘෂි නිෂ්පාදන අපනයනකරු වෙයි. එය දෙවැනි වන්නේ එක්සත් ජනපදයට පමණි. සාරවත් පසක් පැවතීම හා සෞම්ය කාලගුණයක් තිබීම යන සාධක මෙයට යම් පමණකට දායක වෙයි. ඡන්ද බලයෙන් තෝරා ගත් පාර්ලිමේන්තුවක් සහිත ලොව තෙවැනි රට වූයේ නෙදර්ලන්තය යි. 1848 සිට එය පාර්ලිමේන්තුමය ප්රජාතන්ත්රවාදය සහ ව්යවස්තාවාදී රාජාණ්ඩුව යටතේ ඒකීය රාජ්යයක් වශයෙන් පාලනය වෙයි. ඉවසීමේ හැකියාවෙන් ඉහළ සමාජයක් පැවතීම පිළිබඳව නෙදර්ලන්තය සතුව ඇත්තේ දීර්ඝ ඉතිහාසයකි. නීත්යානුකූල වඳ සැත්කම්, ගණිකා වෘත්තිය සහ සහන ඝාතනය මෙන්ම ධනාත්මක මත්ද්රව්ය ප්රතිපත්තීන් ද ක්රියාත්මක නෙදර්ලන්තය, නිදහස් මතධාරී රටක් වශයෙන් සළකනු ලබයි. 2001 වසරේ දී එය, සමලිංගික විවාහ නීත්යානුකූල කළ ලොව ප්රථම රට බවට පත් විය.
නෙදර්ලන්තය EU, යුරෝසෝන්, G-10, NATO, OECD සහ WTO වල ආරම්භක සාමාජිකයෙක් වෙයි. එමෙන්ම ත්රිපාර්ශ්වික Benelux එකතුවේ සාමාජිකයෙකි. රසායනික අවි පිටුදැකීමේ සංවිධානය සහ අන්තර්ජාතික අධිකරණ 5 ක් සඳහා සත්කාරක රාජ්යය වන්නේ නෙදර්ලන්තයයි. එම අධිකරණ වන්නේ බේරුම්කරණය සඳහා වූ නිත්ය අධිකරණය, යුක්තිය සඳහා වූ ජාත්යන්තර අධිකරණය, පූර්ව යුගෝස්ලාවියාව සඳහා වූ ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණ මණ්ඩලය, ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය සහ ලෙබනනය සඳහා වූ විශේෂ අධිකරණ මණ්ඩලය යන ඒවා යි. ඉන් පළමු හතර මෙන්ම යුරෝපා සංගමයේ අපරාධ බුද්ධි ඒජන්සිය වන Europol හා අධිකරණ සහයෝගීතාව සඳහා ආයතනය වන Eurojust ද හේග් නගරයේ පිහිටා ඇත. මේ නිසා "ලෝකයේ නෛතික අගනුවර" යන අන්වර්ථ නාමය එම නගරයට ලැබී ඇත. නෙදර්ලන්තය ෂෙන්ගන් ප්රදේශයේ ද කොටසකි. නෙදර්ලන්තයේ පවතින්නේ වෙළෙඳපොල පදනම් වූ මිශ්ර ආර්ථිකයකි. ආර්ථික නිදහස පිලිබඳ දර්ශකයට අනුව නෙදර්ලන්තය රටවල් 177 ක් අතුරින් 17 වන ස්ථානයේ පසුවෙයි. අන්තර්ජාතික මූල්ය අරමුදලට අනුව 2013 වසරේ දී ලොව 13 වන ඉහළතම ඒක පුද්ගල ආදායම සහිත රට වූයේ එයයි. නෙදර්ලන්තයේ පවතින ඉහළ ගුණාත්මක බාවයකින් යුත් ජිවන රටාව නිසා එක්සත් ජාතීන්ගේ ලෝක සන්තුෂ්ටි වාර්තාව, 2013 වසරේ දී ලොව සතුටින්ම සිටින රටවල් අතුරින් 7 වන තැනට නෙදර්ලන්තය නම් කරන ලදී.
නෙදර්ලන්තයේ පරිපාළන පළාත් දොළහකි.
ද්රෙන්තෙ
ෆ්ලේවෝලන්ඩ්
ෆ්රීස්ලන්ඩ්
ගෙල්ඩර්ලන්ඩ්
ග්රෝනිංගන්
ලිම්බරග්
උතුරු බ්රාබන්ට්
උතුරු ඕලන්දය
දකුණු ඕලන්දය
ඕවරයිසල්
යූට්රෙක්ට්
සේලන්ඩ්.
ලොව ජීවන තත්ත්වයෙන් ගත් විට නෙදර්ලන්ත වැසියන්ට වඩා ඉහළ ජීවන තත්ත්වයක් අත් විඳින්නේ රටවල් 9 ක වැසියන් පමණි. මානව සංවර්ධන දර්ශකයේ නෙදර්ලන්තය සිටිනුයේ 10 වන ස්ථානයේ ය.
1. නෝර්වේ
2. ස්විට්සර්ලන්තය
3. අයර්ලන්තය
4. ජර්මනිය
5. හොංකොං
6. ඕස්ට්රෙිලියා
7. අයිස්ලන්තය
8. ස්වීඩනය
9. සිංගප්පූරුව
කියන රටවල් වලට විතරයි නෙදර්ලන්තය ජීවන තත්ත්වයෙන් දෙවැනි වෙන්නේ.
11. ඩෙන්මාර්ක්
12. පින්ලන්තය
13. කැනඩාව
14. නවසීලන්තය
15. එංගලන්තය
16. ඇමරිකාව
17. බෙල්ජියම
18. Liechtenstein
19. ජපානය
20. ඕස්ට්රියා
තමයි ඊළඟට ජීවන තත්ත්වයෙන් උසස්ම රටවල් වෙන්නේ.
නෙදර්ලන්තයේ ජන ඝණත්වය වැඩි නිසාම නිවාස ඉදි වෙලා තියෙන්නේ කුඩා ඉඩම් වල. පර්චස් 20, 30 වගේ කුඩා ඉඩම් වල සහ තට්ටු නිවාස වල මිනිසුන් පදිංචි වෙලා ඉන්නවා. ලංකාවේ වර්ග කිලෝමීටර් 65,610 ක් වෙනකොට එයින් අභ්යන්තර ජලාශ තියෙන්නේ 2905 ක් පමණයි. නමුත් නෙදර්ලන්තයේ භූමි ප්රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 41,526 ක් පමණයි. එය ලංකාවේ භූමි ප්රමාණයට වඩා 30% ක විතර අඩුවක්. ඕකෙනුත් 18% ක්ම වගා කරන්න බැරි අභ්යන්තර ජලාශ. ඒ ටිකත් අතහැරියාම නෙදර්ලන්තයේ භූමිය වර්ග කිලෝමීටර් 34,000 ක් පමණයි තියෙන්නේ. නෙදර්ලන්ත ජනගහනය එක් කෝටි හැත්තෑ හතර ලක්ෂයක්. අපේ රටේ දෙකෝටි විසි ලක්ෂයක්. අපේ රටට වඩා ලක්ෂ පණහකින් නෙදර්ලන්තයේ ජනගහනය අඩුයි. නෙදර්ලන්තයේ සමස්ථ භූම්යට ගැලපුවාම ජන ඝණත්වය 408 ක් උනාට, ජලාශ අතහැරලා ගොඩබිම විතරක් සැලකුවොත් ජන ඝණත්වය වර්ග කිලෝමීටරේට මිනිස්සු 500 ත් ඉක්මවා යනවා.
නෙදර්ලන්තය ගැන විස්තර හොයද්දී මට මුලින්ම ආව ගැටළුව තමයි මෙතරම් කුඩා රටක් ලෝකේ දෙවැනි විශාලතම ආහාර අපනයනකරු උනේ කොහොමද කියන එක. නෙදර්ලන්තය ආහාර අපනයනයෙන් දෙවැනි වෙන්නේ ඇමරිකාවට විතරයි.
භූම්යෙන් ලොව ලොකුම රටවල් 10 තමයි මේ.
රුසියාව
කැනඩාව
ඇමරිකාව
චීනය
බ්රසීලය
ඕස්ට්රේලියාව
ඉන්දියාව
ආජන්ටිනා
කසකස්ථාන්
ඇල්ජීරියා
දැන් ඉතිං අද අපේ මාතෘකාව වන නෙදර්ලන්තය හම්බ වෙනකන් මේ ලිස්ට් එක ලියන්න නම් බැහැ. මොකද එහෙම උනොත් රටවල් 135 ක නම් ලියන්න වෙනවා. ලෝකේ රටවල් 195 න් නෙදර්ලන්තය භූමියේ විශාලත්වය අනුව ඉන්නේ 135 වෙනි ස්ථානයේ. ලංකාව භූමි ප්රමාණයෙන් 120 වෙනි රට. අපේ නාමික දළ දේශීය නිෂ්පාදනය ඩොලර් බිලියන 86 ක් වෙන කොට නෙදර්ලන්තයේ එම අගය බිලියන 794 ක්. අපේ ඒක පුද්ගල ආදායම ඩොලර් 4,102 ක් වෙනකොට නෙදර්ලන්තයේ එම අගය ඩොලර් 48,223 ක්.
කුඩා ඉඩකඩකින් කොහොමද ලෝකේ දෙවැනි විශාලතම ආහාර අපනයන කරු උනේ ? ලොව පළමු ආහාර අපනයන කරු බවට ඇමරිකාව පත් වීම ගැන පුදුම වෙන්න දෙයක් නැහැ. මොකද එය භූමි ප්රමාණයෙන් ලෝකයේ තුන්වැනි විශාලතම රට. ඇමරිකානු තාක්ෂණයත් මේකට එකතු උනාම ඒ ගැන පුදුම වෙන්න දෙයක් නැහැ. ඒත් භූමි ප්රමාණයෙන් 135 වෙනි රට මේ තත්ත්වයට ආවේ කොහොමද ?
නෙදර්ලන්තයේ කුඩා ප්රමාණයේ ඉඩමක හෝ, තට්ටු නිවාසයක ජීවත් වෙන අයට වඩා තත්ත්වයෙන් උසස් යැයි පිළිගෑනීමක් තියෙන්නේ අක්කර 10, 20, 30, 40, 50 වගේ ලොකු ඉඩමක් මැද ෆාම් හවුස් එකක ජීවත් වෙන අයට. අපේ රටේ ඉන්නේ ෆාමස්ලා විතරයි. නමුත් ගොඩක් දියුණු රටවල් වල තියෙන්නේ ෆාම් හවුස්. තමන්ගේ කෘෂි නිෂ්පාදන තමන් විසින්ම අගය එකතු කරලා, පැකට් කරලා, බාර් කෝඩ්, ලෙබල් ගහලා, අතරමැදියන් නැතිව සුපිරි වෙළෙඳසැලට දාන්නෙත් එයාලම තමයි. අපේ රටේ පොල් ගොවියා පොල් ටික විකුනනවා. ඒකෙන් පොල් තෙල් හදලා තමන්ගේ වත්තෙම තෙල් මෝලක් දාලා, තෙල් විකුනන තත්ත්වයට ඇවිත් ෆාම් හවුස් සංකල්පයට යන්න තව කොච්චර කල් යයිද ?
නෙදර්ලන්තය මේ තැනට ගිහින් ගොඩක් කල්. ස්ට්රෝබෙර් වවන ගොව්යා එයින් කොටසක් අපනයනය කරනවා. කොටසක් දේශීය වෙළෙඳපොළට දානවා. කොටසකින් ජෑම් හදනවා. ටිකක් හිතන්න; එක් කන්නයක අස්වැන්න නෙළලා, අනිත් කන්නය වෙන තුරු නිකන් ඉන්න අපේ රටේ ගොවි මහත්තුරුන්ගෙ කාලයෙන් කොයි තරම් ප්රමාණයක් ඵළදායීතාවයක් නැතිව අපතේ යවනවද ? නමුත් නෙදර්ලන්තයේ එහෙම වෙන්නෙ නැහැ. මොකද, එයාල , එයාලගේ අස්වැන්නට අගය එකතු කිරීමෙන් ආදායම වැඩි කර ගන්නවා.
එහෙම තමන්ගේ අස්වැන්න කල් තබා ගත හැකි විදිහට සකසා අපනයනය කිරීමෙන් අපනයනයේ දී ඇති වන අවධානම අඩු කර ගන්නත් පුළුවන්. මම ඒකට උදාහරණයක් කියන්නම්. අපි මත්ස්ය අපනයනය කරන්නේ නිකන්ම නිකන් මාළු විදිහට. ඒත් දියුණු රටක් ඒක අපනයනය කරන්නේ ටින් කළ මාළු විදිහට. අපි නිකන්ම මාළු අපනයනය කරන කොට ඒවා නරක් වෙන්න තියන ඉඩ කඩ වැඩ්යි. අපි යවන මාළු කන්ටේනර් එක අදාළ රටට ගියාම ඒක නරක් වෙලා තිබුනොත් ඒ රටේ දී ඒක විනාශ කරන්නෙ නැහැ. යවපු කෙනාම ඒක ආපහු ගෙන්වා ගෙන ලංකාවෙදී විනාශ කරන්න ඕන. නමුත් ටින් කළ මාළු විදිහට අපනයනය කළා නම් ඔය කිසිම ප්රශ්නයක් වෙන්නෙ නැහැ. එතෙන්ට යන්න අපේ රටට තව ගොඩක් දුර තියනවා උනත් නෙදර්ලන්තය එතැනට ගිහින් දශක ගණනාවක් ගත වෙලා ඉවරයි.
භූමි ප්රමාණයෙන් 135 ස්ථානයේ ඉන්න නෙදර්ලන්තය ලොව දෙවැනි විශාලතම ආහාර අපනයන කරු බවට පත් වීමට බලපා ඇති සාධක මොනවාද ?
1. ඵළදායීතාව වැඩි කිරීම සඳහා අති නවීන තාක්ෂණය උපරිමයෙන් භාව්ත කිරීම
2. කෘෂි නිෂ්පාදන කල්තබා ගැනීම හා අගය එකතු කිරීම සඳහා ඇති උනන්දුව
3. කෘෂිකර්මාන්තය සඳහා ඇති සමාජයීය පිළිගැනීම (ලංකාවේ වළව්වකට ඇති පිළිගැනීම නෙදර්ලන්ත ෆාම් හවුස් එකකට තිබේ. නමුත් මෙය මිනිසුන් තළා පෙළන කුළ ක්රමයක් වැනි සමාජ පීඩක සංකල්පයක් නොවේ)
4. කෘෂිකාර්මික භාණ්ඩ වල සැපයුම කෙරෙහි ඝෘජුව බලපාන කාලගුනය හා දේශගුනයට අභියෝග කරමින්, හරිතාගාර තුළ වගා කටයුතු සිදු කිරීම
5. අපනයනය සඳහා අත්යවශ්ය සාධකයක් වන අඛණ්ඩ සැපයුම් යාන්ත්රණයක් සකසා ගැනීම තුළින් ව්දේශීය වෙළෙඳපොළ කොටස පවත්වා ගැනීම.
6. සෞම්ය කාලගුණය හා සාරවත් පස.
7. නිපුණත්වයෙන් අනූන ශ්රමය
8. දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් විශාල ප්රතිශතයක් නව නිෂ්පාදන, තාක්ෂණ හා අත්හදා බැලීම් සඳහා යොමු කරවීම හා ඒවායින් නිසි ප්රයෝජන ගැනීම.
ලංකාව තුළ අපනයනය කිරීමේ දී වාණිජ වශයෙන් වගා කිරීම් ඇත්තේ භෝග කිහිපයක පමණි.
1. තේ
2. පොල්
3. රබර්
4. කුරුඳු
5. ගම්මිරිස් යන භෝග වර්ග පහ පමණක් මෙරට වාණිජව වගා කෙරේ. අනෙකුත් භෝග අක්කර 50 ක් 100 ක් එක යායට වාණිජව වගා කිරීමක් මෙරට තුළ දක්නට ඇත්නම් ඒ, කළාතුරකින් පමණි. හරිතාගාර වගාවන් මෙරටට තවමත් සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩයක් පමණි.
මේ අනුව ලංකාව තුළ යහමින් මුදල් ඇති අය වාණිජ වගාවන් වෙත යොමු වීමේ දැඩ් අවශ්යතාවයක් පවතයි. තාක්ෂණය භාවිත කිරීමේ නැඹුරුවක් මෙරට තුළ ඇති කළ යුතුය. හරිතාගාර වගාවන් ප්රචලිත කළ යුතුය. කෘෂිකර්මාන්තයට ඇති පිළිගැනීම වැඩි දියුණු කරන වැඩපිළිවෙළක් අවශ්ය වේ.
එදින උදා වන තුරු ශ්රී ලංකාව ආර්ථික සමෘද්ධිය කෙරෙහි ඇති බලාපොරොත්තු දින නියමයක් නොමැතිව කල් දැමිය යුතුය.
ක්රිෂාන්ත දිසානායක
Copy Rights Protected
මෙම පේජයේ ඇති සියළු ලිපි කතෲ අයිතිය සුරැකි ඒවා වන අතර මෙම ලිපි මෙම පේජයේ තිබියදීම ෂෙයාකිරීම ඉන් ජීවිතයට යමක් උකහා ගැනීම හැර වෙනත් කිසිදු කටයුත්තකට යොදා නොගන්නා මෙන් කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි.
