18/02/2026
📜 ඇහැලේපොළ මහා අධිකාරම් - ඉතිහාසයේ අමතක නොවන සහ මතභේදාත්මක චරිතයක කතාව 📜
සිංහලේ රාජවංශයේ අවසානය සහ උඩරට රාජධානිය බ්රිතාන්යයන්ට නතු වීම පිටුපස ඇති ප්රබලම සහ සංවේදීම චරිතය වන්නේ ඇහැලේපොළ මහා අධිකාරම්තුමායි. ඇතැමෙකුට ඔහු දේශද්රෝහියෙකි, තවත් අයෙකුට ඔහු කුරිරු රජෙකුට එරෙහි වූ විප්ලවවාදියෙකි. අද අපි කතා කරන්නේ ඉතිහාසයේ ලේ සහ කඳුළින් ලියවුණු ඒ අතීතය ගැනයි. 👇
🏰 බලය සහ නැගී සිටීම
ඇහැලේපොළ විජයසුන්දර වික්රමසිංහ චන්ද්රසේකර අමරකෝන් වාසල පණ්ඩිත මුදියන්සේ රාළහාමි උපත ලබන්නේ මාතලේ ඇහැලේපොළ ගම්මානයෙනුයි. පිළිමතලාව මහා අධිකාරම්තුමාගේ අභාවයෙන් පසු, ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජු විසින් ඔහුව පළමු අධිකාරම් (මහා අධිකාරම්) ධුරයට පත් කරන ලදී.
මුල් කාලයේ රජු කෙරෙහි දැඩි විශ්වාසයකින් කටයුතු කළත්, රජු සහ ප්රභූවරුන් අතර ඇති වූ බල අරගලයත්, මෝල්ලිගොඩ අධිකාරම්ගේ කේලාම් බස් නිසාත් රජු සහ ඇහැලේපොළ අතර විශ්වාසය බිඳී ගියේය.
⚔️ කැරැල්ල සහ රජුගේ කෝපය
සබරගමුවේ දිසාවේ ලෙස කටයුතු කරන කාලයේදී ඇහැලේපොළ නිලමේ රජුට එරෙහිව කැරලි ගසන බවට චෝදනා එල්ල විය. රජු ඔහුව රජවාසලට කැඳවූවත්, තමන්ගේ ජීවිතයට ඇති අනතුර වටහාගත් ඔහු මහනුවරට නොගොස් ඉංග්රීසින්ගේ සහය පැතීමට තීරණය කළේය.
මෙයින් දැඩි ලෙස කෝපයට පත් ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජු, ඇහැලේපොළ පවුලෙන් පළිගැනීමට තීරණය කළේය. එය ලාංකීය ඉතිහාසයේ ලියවුණු අතිශය අමානුෂික සහ සෝචනීයම දඬුවමයි.
🩸 ලොවම හඬවූ ඇහැලේපොළ පවුලේ ඛේදවාචකය (1814 මැයි 17)
රජුගේ අණ පරිදි ඇහැලේපොළ කුමාරිහාමි සහ දරුවන් මහනුවර දේවසංහිඳට ගෙන එන ලදී.
මද්දුම බණ්ඩාර - මරණයට බිය වී හැඬූ තම වැඩිමහල් සොහොයුරාට, "අයියණ්ඩිය බිය නොවන්න, මැරෙන හැටි මම පෙන්වන්නම්" යයි පවසමින් වදකයා ඉදිරියට ගියේ වීරයෙකු ලෙසිනි.
කුමාරිහාමි - ඇයව සහ දියණියන්ව බෝගම්බර වැවේ ගිල්වා මරා දමන ලදී.
මෙම සිදුවීමෙන් පසු මුළු මහනුවර නගරයම වැළපුණු බවත්, දින කිහිපයක් යනතුරු නගරයේ ලිපක් පවා පත්තු නොවූ බවත් ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.
🇬🇧 ඉංග්රීසින්ගේ පැමිණීම සහ අවසානය
තම පවුල සමූලඝාතනය කිරීමෙන් පසු දැඩි වෛරයකින් පසු වූ ඇහැලේපොළ නිලමේ, බ්රිතාන්ය හමුදාවට මහනුවර ආක්රමණය කිරීමට මග පෙන්වීය. 1815 දී උඩරට ගිවිසුම අත්සන් කර සිංහල රජු ඉංග්රීසින්ට පාවා දීමට ඔහු මූලික විය.
නමුත් ඔහු බලාපොරොත්තු වූ රජකම හෝ නිසි ගෞරවය ඉංග්රීසින්ගෙන් හිමි නොවීය. පසුව ඇති වූ 1818 නිදහස් අරගලයට ඔහු සම්බන්ධ බවට සැක කළ බ්රිතාන්යයන්, ඔහුව අත්අඩංගුවට ගෙන මුරුසි දිවයිනට (Mauritius) පිටුවහල් කරන ලදී. 1829 අප්රේල් 05 වන දින ඔහු එහිදී මෙලොව හැර ගියේය.
🤔 ඇහැලේපොළ වීරයෙක්ද? දේශද්රෝහියෙක්ද?
ඇහැලේපොළ අධිකාරම් යනු කළු-සුදු ලෙස වෙන් කළ නොහැකි චරිතයකි.
✅ රජුගේ අත්තනෝමතික පාලනයට එරෙහි වීම සාධාරණ වුවත්,
❌ විදේශිකයන්ට මව්බිම පාවා දීම ඉතිහාසයේ ඔහුට කළු පැල්ලමක් එක් කළේය.
ඔහුගේ පවුලේ කැපකිරීම සහ මද්දුම බණ්ඩාර වීර පුතුගේ අභිමානය සිංහලයා පවතින තාක් කල් අමතක නොවන සිහිවටනයකි.
✍️ ඔබේ අදහස කුමක්ද? ඇහැලේපොළ අධිකාරම් යනු ඉරණමට ගොදුරු වූ අසරණයෙක්ද, නැතිනම් බලයට කෑදර වූවෙක්ද? පහළින් Comment කරන්න.
උපුටා ගැනීමට ඌණ පූරණයක්
එදා සිංහල රාජ වංශය විජයසුන්දර පුරුකක් වන නරේන්ද්රසිංහ නොහොත් සෙල්ලන් රජු ඔහු මදුරා පුරෙන් ගෙන්වාගත් දේවියගේ කූට උපායක් මගින් නයක්කාර වංශයට ගියා.එතන සිට ඔවුන්ගෙන් එම රජකම සිංහලයන් වෙතට ලබාගන්න එදා සිටම එම විජයසුන්දර පරපුරේම පිළිමතලාව , ඇහැළේපොල නිලමේ සහ වරද්මුනේ සිට මුල්ලේරියාව සටනින් පසු නින්දගම් ලබා සපරගමුවට පමිනි විජයසුන්දර වරුන් හත් දෙනා සමග එක්ව( එක්නැලිගොඩ සිටින විජයසුන්දර ,විකිලිය සිටින විජයසුන්දර ,අයගම සිටින විජයසුන්දර ,ඉලුක්පිටිය සිටින විජයසුන්දර ,නිවිතිගල සිටින විජයසුන්දර , වන්නවුන් සමග එක්ව ) රජුගේ මෙම අපරාදයත් , සිහලයාට අහිමි උනු රජකමත් මුලික කොටගෙන ඉංග්රීසින්ගෙන් සහයෝගය ලබගෙන කලත් අවසානයේ මොල්ලිගොඩ විසින් සිදු කල කූට උපාය මගින් සියල්ල වෙනස් වුනු අතර ඉංග්රිසි පාලනයට පෙර සහ පසුත් ඔහු අදිකාරම වුයේ එම ඔහුගේ මහා පාවාදිමේ ප්රතිඵලයක් ලෙසිනි.එදා ඔහු ඉංග්රිසින්ට කී කේලම ඔවුන් නොපිලිගත්තානම් පළමුව ඔවුන්ගෙන් උදව් ලබාගෙන නැති වී ගිය රජ පෙළපත නැවත ලබාගෙන පසුව ඉන්ග්රිසින්ද පලවා හරිමින් සිංහල රාජවංශය යළිත් ආරම්බවිම නවතාලිය නොහකි අතර මොල්ලිගොඩ ඇහෙල පොළට රජකම දුන්නොත් එය එසේ වන බව ඉංග්රීසීන්ට පවසා ඔවුන්ගේ හිත අරගෙන මාහා පාවාදුන්නෙකු දෙසින් හැසිරෙමින්, ඒ වගේම එදා එවන්ම කුමන්ත්රණයක් කරමින් රජුට කේලම් කියමින් ඇහෙලේපොළ පවුල වනසීමේ කුමන්ත්රණයද සිදුකරමින් , රජුට බොරු කියමින් අධිකාරම් තනතුරක් ගෙන කළ ඒ විනාශයටද ඉංග්රීසීන්ට බොරු කියමින් නැවත ආරම්භ කිරීමට තිබූ රජු පෙළපත විනාශකරමින් පසුව එම කේලමට ඔවුන්ගෙන් ද අධිකාරම් ධූරයක් ලබා ගනිමින් ඒ සිදු කළ මහා පාවාදීම් දෙකට අනිවාර්යෙන් හිස ගසා හෝ උල තබා මරා දමන්නේය.ඉතිහාසය මේ සියල්ල වසා දමා අත්තේද මොල්ලිගොඩ ගේ ඉංග්රීසි පාලන සමයේද තිබූ බලය සහ කුමන්ත්රණකාරිත්වය මගිනි. එම නිසා ඉතිහාසයට භාගයට කියවන අය අදටද මොල්ලි ගොඩගෙ උපක්රමයට අසුවී ඇහැළපොළ ද්රෝහියෙක් කිරීමට කතා ලියයි. මොල්ලිගොඩ ගේ කූටඋපක්රමය මහා පාවාදීමක් ලෙසින් පෙනෙන්නේ ඇහෙන පොළ නිලමේ වරයා නිර්දෝෂි පමණි. එසේ නොවන තාක් කල් කල් මල්ලිගොඩඩ අධිකාරම ඔහුගේ කූඨ උපක්රමය තුළින් වංචනිකව දිනපු ජයග්රාහකයාය.
