20/07/2026
*මුඛ පිළිකාව – බුලත්විටේ සැඟවුණු මරණය සහ අප නොදන්නා නීතිය*
=======================
දෙයියන්දර – ජයන්ත ජයවර්ධන
“බුලත්විටක් කෑවට මොනවා වෙන්නද?” යන ප්‍රශ්නය අදත් බොහෝ දෙනාගේ මුවගින් ඇසෙයි. ඇතැමුන්ට එය සම්ප්‍රදායක් වන අතර තවත් පිරිසකට දිනපතා අත්හැරිය නොහැකි පුරුද්දකි. එහෙත්, දුම්කොළ අඩංගු බුලත්විට තුළ සැඟවී ඇත්තේ රසයක් පමණක් නොව, මනුෂ්‍ය ජීවිතයක් සෙමින් සෙමින් විනාශ කළ හැකි මාරාන්තික අවදානමකි.
මුඛ පිළිකාව යනු එක්වරම ඇතිවන රෝගයක් නොවේ. වසර ගණනාවක් පුරා පවතින අහිතකර පුරුදු හේතුවෙන් නිහඬව වර්ධනය වන මෙම රෝගය මුලදී සුළු තුවාලයක්, සුදු හෝ රතු පැල්ලමක් ලෙස පෙනී සිටියද, ප්‍රතිකාර ප්‍රමාද වුවහොත් ජීවිතයට බරපතළ තර්ජනයක් වන පිළිකාවක් දක්වා වර්ධනය විය හැකිය.
ශ්‍රී ලංකාවේ මුඛ පිළිකා වාර්තා වීමේ ප්‍රවණතාව තවමත් සැලකිල්ලට ගත යුතු මට්ටමක පවතී. සෞඛ්‍ය අංශ පෙන්වා දෙන්නේ දුම්කොළ අඩංගු බුලත්විට, සැපිය හැකි දුම්කොළ නිෂ්පාදන සහ දුම්පානය ඒ සඳහා ප්‍රධාන අවදානම් සාධක අතර වන බවයි. මොහොතක පුරුද්දක් ලෙස ආරම්භ වන දේ, ඉදිරියේදී සැත්කම්, දිගුකාලීන ප්‍රතිකාර හෝ ජීවිත අහිමිවීම් දක්වා ගෙන යා හැකි බව නොසලකා හැරිය නොහැක.
බොහෝ දෙනා නොදන්නා තවත් වැදගත් කරුණක් වන්නේ දුම්කොළ අඩංගු බුලත්විට සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ දැඩි නීතිමය ප්‍රතිපාදන ක්‍රියාත්මක වන බවයි. පසුගිය දිනවල දුම්කොළ අඩංගු බුලත්විට නොමිලේ බෙදාදුන් දන්සලක් සම්බන්ධයෙන් මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන් නීතිමය පියවර ගැනීමත් සමඟ මෙම කරුණ පිළිබඳ සමාජයේ නැවතත් අවධානය යොමු විය.
2006 අංක 27 දරන දුම්කොළ හා මද්‍යසාර පිළිබඳ ජාතික අධිකාරී පනත සහ ඒ යටතේ නිකුත් කළ 2016 අංක 01 දරන නියෝග අනුව, දුම්කොළ අඩංගු බුලත්විට නිෂ්පාදනය කිරීම, විකිණීම, බෙදාහැරීම, ගබඩා කිරීම, විකිණීම සඳහා ප්‍රදර්ශනය කිරීම හෝ ළඟ තබා ගැනීම නීතිවිරෝධී ක්‍රියාවන් ලෙස සැලකේ. එමෙන්ම දුම්කොළ නිෂ්පාදන නොමිලේ බෙදාදීම ද නීතියෙන් තහනම් කර ඇත. ඒ අනුව දුම්කොළ අඩංගු බුලත්විට දන්සල් හෝ එවැනි ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් නීත්‍යානුකූල නොවේ.
මෙම නීතිවල අරමුණ ජනතාවට දඬුවම් කිරීම හෝ වෙළෙඳාමට බාධා කිරීම නොව, මහජන සෞඛ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමයි. මුඛ පිළිකාව වැනි වළක්වා ගත හැකි රෝගවලින් ජනතාව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ඒ අනුව මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන් දිවයින පුරා වැටලීම් හා නිරීක්ෂණ සිදුකරන්නේ පුද්ගලයන් ඉලක්ක කර නොව, සමස්ත සමාජයේ සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ ජාතික වගකීම ඉටු කිරීම සඳහාය.
මුඛ පිළිකාවට එරෙහි සටන ජයගත හැක්කේ නීතියෙන් පමණක් නොවේ. එය ජයගත යුත්තේ නිවසේදී, පාසලේදී, සේවා ස්ථානයේදී සහ සමාජයේ සෑම තැනකදීමය. දුම්කොළ භාවිතයෙන් වැළකෙන සෑම පුද්ගලයෙක්ම එම සටනේ ජයග්‍රාහකයෙකි. නීතියට ගරු කරන සෑම ව්‍යාපාරිකයෙක්ම සහ දැනුවත් සෑම පුරවැසියෙක්ම එහි වැදගත් හවුල්කරුවෙකි.
ජීවිතය තරම් වටිනා කිසිදු පුරුද්දක් නැත. එබැවින් දුම්කොළවලට නොව සෞඛ්‍යයට තැන දෙමු. නීතියට ගරු කරමු. පිළිකාවෙන් තොර සෞඛ්‍ය සම්පන්න හෙටක් අපේ දරුවන්ට උරුම කර දීමට අදම වගකීමෙන් කටයුතු කරමු.
