25/08/2026
පසුගිය දින කිහිපයේ මෙරට මාධ්‍ය අවධානයට ලක් වූ ප්‍රධාන කරුණක් වූයේ අටවැනි සහ නවවැනි පාර්ලිමේන්තුවලට අදාළ විගණන වාර්තාවලින් අනාවරණය වූ කරුණුය. විශේෂයෙන් හිටපු කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන මහතාගේ ඉන්ධන භාවිතය සම්බන්ධයෙන් හෙළි වූ සංඛ්‍යා ජනතාව අතර දැඩි කතාබහකට ලක්ව තිබේ.
විගණන වාර්තා අනුව, හිටපු කථානායකවරයා වෙනුවෙන් වෙන්කර තිබූ වාහන පහක් සඳහා 2023 වසරේදී මාසයක් සඳහා ඉන්ධන ලීටර් 3,994ක් සහ 2024 වසරේදී මාසයක් සඳහා ඉන්ධන ලීටර් 6,122ක් ලබාගෙන තිබේ. එමෙන්ම රටේ ජනතාව දැඩි ඉන්ධන හිඟයකට මුහුණ දෙමින් පෝලිම්වල පැය ගණන් රැඳී සිටි 2022 වසරේදීද ඉන්ධන ලීටර් 2,400ක් ලබාගෙන ඇති බව වාර්තා වී ඇත.
මෙම සංඛ්‍යා හුදෙක් ඉන්ධන ලීටර් ප්‍රමාණයක් පිළිබඳ ගණනයක් ලෙස පමණක් බැලිය නොහැකිය. 2022 වසරේදී මෙරට ජනතාව දැඩි ආර්ථික අර්බුදයකට මුහුණ දෙමින් ඉන්ධන ලබා ගැනීම සඳහා දිගු පෝලිම්වල රැඳී සිටි අතර, එම පෝලිම් ආශ්‍රිතව මරණ පවා වාර්තා වූ තත්ත්වයක් පැවතිණි. එවැනි පසුබිමක රාජ්‍යයේ ඉහළ තනතුරු දරන්නන්ට හිමි වූ වරප්‍රසාද පිළිබඳවද මෙම අනාවරණය හරහා ප්‍රශ්න මතුවීම ස්වභාවිකය.
චෝදනා අතර සැඟවුණු දේශපාලන උත්ප්‍රාසය
මේ අතර වත්මන් කථානායක වෛද්‍ය ජගත් වික්‍රමරත්න මහතා සම්බන්ධයෙන් පසුගිය කාලයේ එල්ල වූ ඇතැම් චෝදනා පිළිබඳවද නැවත අවධානය යොමුවී තිබේ.
වත්මන් කථානායකවරයා සම්බන්ධයෙන් විවිධ පාර්ශ්වයන් විසින් ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් කර තිබූ අතර, ඒ අතර උදය ගම්මන්පිල මහතාගේ ප්‍රකාශද, පාර්ලිමේන්තු නියෝජ්‍ය මහලේකම් ධුරය සම්බන්ධයෙන් ආන්දෝලනයට ලක්වූ චමින්ද කුමාර කුලරත්න මහතාගේ ප්‍රකාශද ඇතුළත් වේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙම සිදුවීම් අතර පවතින දේශපාලන උත්ප්‍රාසයක් ලෙස සඳහන් වන්නේ, චමින්ද කුමාර කුලරත්න මහතා නියෝජ්‍ය මහලේකම් ධුරයට බඳවා ගැනීමේ සම්මුඛ පරීක්ෂණ මණ්ඩලයට නායකත්වය දී ඇත්තේ හිටපු කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන මහතා බවට පළවී ඇති කරුණයි.
එය සත්‍ය නම්, පාර්ලිමේන්තු පරිපාලනයේ වගවීම, බඳවා ගැනීම් සම්බන්ධ ක්‍රමවේද සහ තීරණ ගැනීමේ විනිවිදභාවය පිළිබඳවද සාධාරණ ප්‍රශ්න මතුවේ.
එකම කථානායක ධුරය, වෙනස් ප්‍රවේශයක්
මෙහිදී අවධානය යොමු කළ යුතු ප්‍රධාන කරුණ වන්නේ පුද්ගලයන් දෙදෙනකුගේ දේශපාලන මතවාද සංසන්දනය කිරීම නොව, එකම කථානායක ධුරය යටතේ රාජ්‍ය සම්පත් භාවිතය සම්බන්ධයෙන් පෙනී යන වෙනස් ප්‍රවේශයයි.
වත්මන් කථානායක වෛද්‍ය ජගත් වික්‍රමරත්න මහතා ඉන්ධන, වාහන, කාර්ය මණ්ඩලය සහ නිල නිවාස වැනි පහසුකම් සම්බන්ධයෙන් සීමාකාරී ප්‍රවේශයක් අනුගමනය කර ඇති බව සඳහන් වේ.
ඉන්ධන භාවිතයට සීමාවක්
පෙර පැවති කථානායක ධුරයේ ඉන්ධන පහසුකම් සම්බන්ධයෙන් පැවති ක්‍රමවේදයට සාපේක්ෂව, වත්මන් කථානායකවරයා තම ඉන්ධන භාවිතය අමාත්‍යවරයකුට හිමි ඉන්ධන ප්‍රමාණය වන ලීටර් 900කට සීමා කරගෙන ඇති බව සඳහන් වේ.
එමෙන්ම නියෝජ්‍ය කථානායකවරයා සහ නියෝජ්‍ය කාරක සභා සභාපතිවරයා සඳහාද ඉන්ධන භාවිතය සීමා කිරීමට කටයුතු කර ඇති බව පැවසේ.
තවද, පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස හිමිවන වෙනම ඉන්ධන දීමනාව ලබා නොගෙන, කථානායක ධුරයට අදාළ ඉන්ධන දීමනාව පමණක් ලබාගැනීමට වත්මන් කථානායකවරයා කටයුතු කර ඇති බවද සඳහන් වේ.
පාර්ලිමේන්තු මහලේකම්වරයාගේ ඉන්ධන දීමනාවත් සීමා කරයි
පාර්ලිමේන්තු මහලේකම්වරයා සඳහා පැවති ඉන්ධන පහසුකම්ද අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයකුට හිමි ඉන්ධන දීමනාව දක්වා සීමා කිරීමට වත්මන් කථානායකවරයා යටතේ කටයුතු කර ඇති බව සඳහන් වේ.
රාජ්‍ය ආයතනයක ඉහළ තනතුරක් දැරීම යනු අසීමිත වරප්‍රසාද භුක්ති විඳීමේ අයිතියක් නොවන බව පෙන්වා දෙන ප්‍රවේශයක් ලෙස මෙවැනි තීරණ හඳුන්වා දිය හැකිය.
වාහන පහෙන් දෙකට
විගණන වාර්තා හරහා වැඩිම අවධානයක් දිනාගත් කරුණක් වූයේ හිටපු කථානායකවරයා වෙනුවෙන් වාහන පහක් භාවිත කර තිබීමය.
ඊට සාපේක්ෂව වත්මන් කථානායකවරයා තමන් වෙනුවෙන් වෙන්වන වාහන සංඛ්‍යාව දෙකකට සීමා කරගෙන ඇති බව සඳහන් වේ.
රාජ්‍ය වියදම් අවම කිරීමේදී එය සරල පරිපාලන තීරණයක් ලෙස පෙනී ගියද, එවැනි තීරණ මගින් රාජ්‍ය සම්පත් භාවිතය සම්බන්ධයෙන් වෙනස් පරිපාලන සංස්කෘතියක් පෙන්වා දිය හැකිය.
කාර්ය මණ්ඩලය 45 සිට 20 දක්වා
කථානායකවරයාගේ කාර්ය මණ්ඩලය සම්බන්ධයෙන්ද සැලකිය යුතු වෙනසක් පෙනී යයි.
හිටපු කථානායකවරයා යටතේ කාර්ය මණ්ඩලය 45 දෙනෙකු දක්වා පැවති බව සඳහන් වන අතර, වත්මන් කථානායකවරයා තම කාර්ය මණ්ඩලය 20 දෙනෙකු දක්වා සීමා කර ඇති බව වාර්තා වේ.
රාජ්‍ය වියදම් අවම කිරීම යනු වැටුප් පමණක් කපා හැරීම නොවේ. අවශ්‍යතාවක් නොමැති තනතුරු, අනවශ්‍ය පහසුකම් සහ අතිරික්ත පරිපාලන වියදම් අවම කිරීමද එහි කොටසකි.
නිල මන්දිරය පොදු සම්පතක් කිරීම
මෙහිදී වඩාත් සුවිශේෂී කරුණක් වන්නේ කථානායකවරයාගේ නිල මන්දිරය සම්බන්ධයෙන් ගෙන ඇති ප්‍රවේශයයි.
එක් පුද්ගලයකුගේ පෞද්ගලික පරිහරණය සඳහා පමණක් පවත්වාගෙන යන නිල මන්දිරයක් වෙනුවට, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ගේ සිට ප්‍රාදේශීය සභා මන්ත්‍රීවරුන් දක්වා මහජන නියෝජිතයන්ගේ පුහුණු, අධ්‍යයන සහ පර්යේෂණ කටයුතු සඳහා භාවිත කළ හැකි පාර්ලිමේන්තු අධ්‍යයන හා පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයක් බවට එය පත් කිරීමට කටයුතු කර ඇති බව සඳහන් වේ.
එහි මූලික අදහස වන්නේ එක් පුද්ගලයකුගේ වරප්‍රසාදයක් ලෙස භාවිත වන රාජ්‍ය සම්පතක්, මහජන නියෝජිතයන්ගේ දැනුම හා හැකියාව වර්ධනය කිරීම සඳහා භාවිත කළ හැකි පොදු සම්පතක් බවට පත් කිරීමයි.
එමෙන්ම වත්මන් කථානායකවරයා රජයේ නිලධාරීන් සඳහා ලබාදෙන සාමාන්‍ය නිල නිවසක පදිංචිව සිටින අතර, එහි විදුලි බිල, ජල බිල සහ නිවාස කුලිය තම වැටුපෙන් ගෙවන බවද සඳහන් වේ.
ප්‍රශ්නය ඉන්ධන ලීටර් ගණනට වඩා විශාලය
අවසානයේ මෙම සිදුවීම් දෙස බැලීමේදී ප්‍රශ්නය ඉන්ධන ලීටර් කීයක් භාවිත කළේද යන්න පමණක් නොවේ.
ප්‍රශ්නය වන්නේ මහජන නියෝජිතයන් රාජ්‍ය සම්පත් සම්බන්ධයෙන් දරන ආකල්පයයි.
රටේ ජනතාව ආර්ථික අර්බුදයකින් පීඩා විඳින අවස්ථාවක රාජ්‍යයේ ඉහළ තනතුරු දරන්නන් අනවශ්‍ය වරප්‍රසාද භාවිත කරන්නේ නම්, එය ජනතාව වෙත ලබාදෙන පණිවුඩය කුමක්ද යන්න පිළිබඳව සමාජය ප්‍රශ්න කළ යුතුය.
අනෙක් අතට, තමන්ට හිමි වරප්‍රසාද පවා සීමා කරමින්, රාජ්‍ය වියදම් අවම කරමින් සහ පුද්ගලික භාවිතයට වෙන්ව තිබූ සම්පත් පොදු භාවිතයට යොමු කිරීමට උත්සාහ කරන පාලන ආකෘතියක් තිබේ නම්, එයද ජනතාවගේ අවධානයට ලක්විය යුතු කරුණකි.
එබැවින් ඉන්ධන ලීටර් කිහිපයකින් ආරම්භ වූ මෙම කතාබහ අවසානයේ පාර්ලිමේන්තුවේ රාජ්‍ය සම්පත් භාවිතය සහ දේශපාලන සංස්කෘතිය පිළිබඳ පුළුල් සංවාදයක් බවට පත්ව තිබේ.
දේශපාලනයේ සැබෑ වෙනස තීරණය වන්නේ වේදිකාවලදී කියන වචනවලින් පමණක් නොව, මහජන මුදල් සහ රාජ්‍ය සම්පත් භාවිත කරන ආකාරයෙනි.
ඉන්ධන ලීටරයකින් පවා පාලකයකුගේ රාජ්‍ය සම්පත් පිළිබඳ ආකල්පය කියවාගත හැකි තත්ත්වයක් තුළ, අද අප ඉදිරියේ ඇති ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය වන්නේ පාර්ලිමේන්තුවේ පැරණි වරප්‍රසාද සංස්කෘතිය තවදුරටත් පවත්වාගෙන යනවාද, නැතිනම් මහජන මුදල් සම්බන්ධයෙන් නව වගවීමක් සහ සීමාකාරී පාලන සංස්කෘතියක් ඇති කරනවාද යන්නයි.
