28/07/2026
ඇසළ පසළොස්වක පෝය දිනය ශ්‍රී ලාංකික මෙන්ම සමස්ත ලෝකවාසී බෞද්ධ ජනතාවටම ඉතාමත් වැදගත් වන ඓතිහාසික හා ශාසනික වටිනාකමකින් යුත් දිනයකි.
එහි ඇති ප්‍රධානතම වැදගත්කම් කිහිපයක් මෙසේ දැක්විය හැකිය:
1. ප්‍රථම ධර්ම දේශනාව (ධම්මචක්කපවත්තන සූත්‍රය)
සිද්ධත්ථ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත්වීමෙන් පසු, තම ප්‍රථම ධර්ම දේශනාව වන "ධම්මචක්කපවත්තන සූත්‍රය" බාරණැසි නුවර ඉසිපතන මිගදායේදී පස්වග මහණුන් උදෙසා දේශනා කරන ලද්දේ ඇසළ පෝය දිනකය.
2. මහා අභිනික්මන
සිද්ධත්ථ කුමාරයා ගිහි ගෙය අතහැර සත්‍ය ගවේෂණය උදෙසා අභිනිෂ්ක්‍රමණය සිදු කරන්නේද ඇසළ පෝය දිනකදීය.
3. බෝසත් සිරුර මව් කුස පිළිසිඳ ගැනීම
සිද්ධත්ථ බෝසතාණන් වහන්සේ තුසිත දෙව්ලොවින් චුතව මහා මායා දේවියගේ කුස පිළිසිඳ ගත්තේ ඇසළ පෝහෝ දිනකය.
4. රාහුල කුමරුගේ උපත
සිද්ධත්ථ කුමාරයන්ට සහ යශෝධරා දේවියට රාහුල පුතණුවන් උපත ලැබුවේද ඇසළ පෝය දිනකය.
5. ප්‍රථම වස් උපගමනය
බුදුරජාණන් වහන්සේ සහ මහා සංඝරත්නය මුල්වරට වස් විසීම (වස් උපගමනය) ආරම්භ කරන ලද්දේ ඇසළ පෝහෝ දිනට පසුවදාය (ඇසළ අව පක්ෂයේ පෑළවිය දින).
6. ලංකා ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත්කම
* පළමු ලංකා සංඝ සභාව: මිහිඳු මහා රහතන් වහන්සේගේ ප්‍රධානත්වයෙන්, අරිට්ඨ මහා රහතන් වහන්සේ විසින් ලංකාවේ ප්‍රථම වරට විනය පිටකය සංගායනා කරමින් ලංකාව තුළ බුද්ධ ශාසනය ස්ථාපිත කරන ලද්දේ ඇසළ පෝය දිනකය.
* දළදා වහන්සේ ලංකාවට වැඩමවීම: හේමමාලා සහ දන්ත කුමරුන් විසින් ශ්‍රී දන්තධාතූන් වහන්සේ ලංකාවට වැඩම කරවන ලද්දේද ඇසළ මාසයකදීය.
* රුවන්වැලිසෑය සදහා මුල්ගල තැබීම: දුටුගැමුණු රජතුමා විසින් රුවන්වැලි මහා සෑයේ මුල්ගල තැබීම සහ ධාතු නිධානය සිදුකරන ලද්දේද ඇසළ පෝය දිනකය.
