16/04/2026
ලෝකයක් වටිනා 'භාග්යා' අපට අහිමි වූ වගයි: මින්නේරියේ නිවුන් අසිරියට වැදුණු මරු පහර! 🐘💔
ශ්රී ලාංකේය වනජීවී ඉතිහාසයේ රන් අකුරින් ලියවුණු, මුළු ලෝකයේම අවධානය මින්නේරිය දෙසට යොමු කළ ඒ ආදරණීය "නිවුන් අලි උපත" අද එක් පාර්ශවයකින් හුදකලා වී ඇත. 2020 වසරේදී වනජීවී ලෝකයම මවිත කරමින් මින්නේරිය තණබිම් මතින් මතු වූ 'භාතිය සහ භාග්යා' නිවුන් දෙපළගෙන්, ගැහැණු පැටවා වූ භාග්යා දැන් ජීවතුන් අතර නැති බවට වනජීවී බලධාරීන් සැක පළ කරයි.
මොකක්ද මේ සිදුවීම?
වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු අධ්යක්ෂ ජෙනරාල් ආචාර්ය සුමිත් පිලපිටිය මහතා විසින් මෙම පැටවුන් දෙදෙනා සහ රංචුව අඛණ්ඩව නිරීක්ෂණය කරන ලදී. පසුගිය වසරේ දෙසැම්බර් දක්වා ඔවුන් ඉතා නිරෝගීව සිටියද, වැසි සමයත් සමඟ මින්නේරිය වැව පිරී යාම නිසා රංචුව වෙනත් ප්රදේශ කරා සංක්රමණය විය.
නමුත් මාස කිහිපයකට පසු, එනම් 2021 අගෝස්තු 14 වැනිදා නැවතත් රංචුව මින්නේරියට පැමිණෙන විට, මවු ඇතින්න අසල සිටියේ 'භාතිය' නම් පිරිමි පැටවා පමණි. භාග්යාගේ වයසේ කිසිදු පැටවෙක් එම රංචුවේ නොසිටීමත්, ඇය අතුරුදන්ව තිබීමත් හරහා ඇය මියගොස් ඇති බවට නිගමනය කළ හැකිය.
අපේ 'භාග්යා' බිලිගත් සැබෑ හේතුව කුමක්ද?
භාග්යාගේ මරණය හුදෙක් ස්වභාවික මරණයක් ලෙස බැහැර කළ නොහැක. ඒ පිටුපස ඇත්තේ මිනිසා විසින් සිදුකළ අවිධිමත් සංවර්ධනයේ කළු සෙවණැල්ලයි:
මොරගහකන්ද ව්යාපෘතියේ බලපෑම: මින්නේරිය ජලාශය වසරේ වැඩි කාලයක් පිරී පැවතීම නිසා, අලි ඇතුන්ට ආහාර ලැබෙන මින්නේරිය තණබිම් නිරාවරණය වීම මාස ගණනාවකින් ප්රමාද විය.
පෝෂණ ඌනතාවය: වැසි සමයත් සමඟ ආහාර හිඟ වන කාලසීමාවේදී, මවු ඇතින්නට අවශ්ය පෝෂණය නොලැබීම නිසා පැටවුන් දෙදෙනෙකුට කිරි දීමට තරම් ශක්තියක් ඇය සතුව තිබී නැත.
පරිසර පද්ධතිය බිඳ වැටීම: වසර සිය ගණනක් පුරා ස්වභාවිකව පැවති ජල කළමනාකරණය වෙනස් කිරීම නිසා අද වන විට මින්නේරියේ අලි ඒකරාශී වීම 50% කින් පමණ අඩු වී ඇති අතර, අවට ගම්මානවල අලි-මිනිස් ගැටුම 6 ගුණයකින් ඉහළ ගොස් ඇත.
සංවර්ධනය ද? සොබාදහම ද?
මින්නේරිය යනු ලොව විශාලතම ආසියානු අලි එකතුව දක්නට ලැබෙන පාරිසරික මාණික්යයකි. නමුත් පාරිසරික විද්යාව සහ වනජීවී චර්යාවන් පිළිබඳ නිසි තක්සේරුවකින් තොරව සිදුකළ සංවර්ධන ව්යාපෘති, අවසානයේ අපට අහිමි කළේ ලෝකයක් වටිනා ජීවී සම්පතකි.
අපේ රටේ වනජීවී උරුමයට ආදරය කළ සැමට මෙය අදහාගත නොහැකි ශෝකජනක පුවතකි. භාග්යාගේ වියෝව මින් ඉදිරියටවත් අපේ පාලකයින්ගේ සහ වගකිවයුත්තන්ගේ ඇස් පාදන්නට හේතුවක් වේවායි අපි ප්රාර්ථනා කරමු.
සමුගන්න ආදරණීය භාග්යා... නුඹ මින්නේරිය මත තැබූ ඒ මෘදු පියසටහන් අපේ හදවත් තුළ සදාකල් ඉතිරි වනු ඇත!
උපුටාගැනීමකි .