02/09/2026
Энэ бараг шууд утгаараа дарамт, шахалт биш гэж үү? 🤔
"Elite dance studio"-ын бүжгийн багш О.Туяа дараах бичвэрийг өөрийн цахим хуудаснаа нийтэлжээ.
Тэрээр, "9 дүгээр сарын 1-ний өдөр❗️❗️❗️Багш, сурагчид, бага балчир хүүхэд бүрийн хичээлийн жилийн баяр хөөр дүүрэн энэ өдөр та бүхний тав тухыг алдагдуулахыг хүссэнгүй. Харин өнөөдөр хувь хүнийхээ байр сууринаас нэгэн асуудлыг бичье.
Энэхүү бичвэр нь “Элит” бүжгийн студийн албан ёсны мэдэгдэл бус, хүүхдийн сурч хөгжих эрхийг хүндэтгэх ёстой гэж үздэг багш, иргэний хувьд илэрхийлж буй миний хувийн байр суурь юм.
Өнгөрсөн хичээлийн жилд Төв аймаг Зуунмод сумын Хүмүүн цогцолбор сургууль 1, 2 дугаар сургууль болон хуваагдахад манай студийн сурагчид ангийн багш нараа даган өөр өөр сургуульд хуваарилагдсан. Энэ бол хүүхдүүдийн гаргасан шийдвэр биш. Тэд өнөөдөр өөр өөр сургуульд суралцаж байгаа ч олон жил хамтдаа бэлтгэл хийж, нэг зорилгын төлөө хөдөлмөрлөсөн нэг хамтлаг хэвээрээ.
2026 оны 9 дүгээр сарын 1-ний хичээлийн шинэ жилийн нээлтэд БНСУ-д зохион байгуулагдсан олон улсын хүүхэд, залуучуудын урлагийн наадамд оролцоод ирсэн “Эрдэнэс” хамтлагийн хүүхдүүдийг 2 дугаар сургуулийн тайзнаа хамтлагаар нь бүжиглүүлэхээр болсон юм.
Гэтэл нэг сурагч ангийн багш нь маш их уурлаж, “шилж” гэх мэт үг хэлсэн тул айж, нээлтэд бүжиглэж чадахгүй болсноо надад зурвасаар мэдэгдсэн.
Доорх зурвас нь хүүхэд тухайн үед багшийнхаа хандлагаас айдас, дарамт мэдэрч, олон сар бэлтгэсэн хамтлагийнхаа тоглолтоос татгалзах хэмжээнд хүрснийг харуулж байна.
Хүүхэд багшаасаа ийм хэмжээнд айсан бол “юу болсон бэ?” гэдгийг нягтлах нь насанд хүрэгчдийн үүрэг. Үүнийг хүүхдийн асуудал мэт орхиж болохгүй.
Мөн 3 дугаар сургуулийн дуу хөгжмийн багш нэгэн сурагчийг сургуулийнхаа нээлтэд гоцлон бүжиглүүлэх санал тавьж, надтай өөрөө утсаар ярьсан. Миний зүгээс тухайн сурагчийг ганцааранг нь бус, хамтлагтай нь бүжиглүүлэх санал гаргахад: “Өөр сургуулийн хүүхдүүдийг бүжиглүүлэхгүй. Тэгвэл тухайн хүүхдийг хасчихъя” гэж хэлээд утсаа тасалсан. Сургууль өөрийн нээлтийн арга хэмжээнд өөрийн сурагчдаа оролцуулах, миний гаргасан саналыг хүлээн авахгүй байх эрхтэйг ойлгож байна. Үүнийг дангаар нь хууль зөрчсөн үйлдэл гэж дүгнэхгүй. Гэхдээ хүүхдийн авьяас чадварыг үнэлэн анх урьчхаад, хамтлагаар нь оролцуулах санал тавихад “тэгвэл хүүхдийг хасъя” гэж шууд шийдвэрлэсэн нь хүүхдийн сэтгэл зүйгээс илүү сургуулийн харьяаллыг урьтал болгосон хандлага юм. Мөн өнгөрсөн хавар 1 дүгээр сургууль “Яргуй” хүүхдийн урлагийн наадамд оролцох сурагчдаа сонгохдоо: “Элитийн хүүхдүүдээс бусад бүжиглэдэг хүүхдүүд гараа өргө” гэж хэлэн, сурагчдыг хаана хичээллэдгээр нь заагласан гэх мэдээлэл ч хүүхдүүдээс ирсэн. Дараа нь тухайн багш ч надад учраа хэлсэн. /Миний хувьд ойлгохыг хичээсэн/ Гэхдээ зорилго нь студид хамрагддаггүй хүүхдүүдэд шинэ боломж олгох байсан бол үүнийг урьдчилан ойлгомжтой тайлбарлаж, тусгай хөтөлбөр, нээлттэй шалгуураар зохион байгуулж болно. Бусад хүүхдэд боломж олгох нь зөв. Харин нэг хэсэг хүүхдийг “Элитийнх” гэсэн шошгоор сонгон шалгаруулалтаас урьдчилан тусгаарлах нь тэгш боломж гэж ойлгогдохгүй.
Эндээс нэг зарчмын асуулт гарч байна.
Хүүхдийн авьяас чадвар сургуулийн тайзанд хэрэгтэй үедээ “манай сурагчийн амжилт”, харин хамтлагтайгаа оролцох үедээ “өөр студийн хүүхэд” болж хувирах ёстой юу?
Хүүхэд сургуулиасаа гадуур урлаг, спортын дугуйлан, клуб, студид хичээллэдэг байх нь буруу зүйл биш. Харин ч эцэг эх, багш нар өөрсдийн цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө, хөдөлмөрөөр хүүхдийн авьяас чадвар, сахилга бат, хүмүүжил, оролцоог хөгжүүлж байгаа хэрэг.
Сургууль болон хувийн студи өрсөлдөгч байх ёсгүй. Бидний нийтлэг зорилго бол хүүхдийн хөгжил байх ёстой. Хүүхдийн эрхийн тухай хуульд хүүхдийг ялгаварлан гадуурхахгүй байх, түүний хөгжих болон нийгмийн амьдралд оролцох эрхийг тэгш хангах зарчмыг тогтоосон. Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуульд суралцагч дарамт, ялгаварлан гадуурхалтаас ангид, ээлтэй, аюулгүй орчинд суралцах, авьяас чадвараа хөгжүүлэхэд дэмжлэг авах эрхтэй гэж заасан байдаг. (legalinfo.mn, legalinfo.mn)
Иймд Төв аймгийн Засаг дарга, боловсролын асуудал хариуцсан зөвлөх, Аймгийн Боловсролын газар болон Хүүхэд хамгааллын асуудал хариуцсан байгууллагын удирдлагуудаас:
- Дээрх тохиолдлуудыг хүүхдийн нэр, хувийн мэдээллийг хамгаалан бодитоор нягтлах;
- Хүүхэд болон эцэг эхийн тайлбарыг дарамтгүй, нууцлалтай орчинд сонсох;
- Хүүхэд багшаасаа айдас, дарамт мэдэрсэн шалтгааныг тогтоох;
- Энэ асуудлыг мэдээлсний төлөө хүүхдэд аливаа сөрөг хандлага гаргахгүй байх;
- Урлагийн арга хэмжээнд сурагч сонгох шалгуурыг нээлттэй, ойлгомжтой, бүх хүүхдэд ижил болгох;
- Сургууль, эцэг эх, урлагийн байгууллагууд хүүхдийн эрх ашгийг нэгдүгээрт тавин хамтран ажиллах зохицуулалт бий болгохыг хүсэж байна.
Шаардлагатай тохиолдолд хавсаргасан зурвасын эх хувийг хүүхдийн эцэг эхийн оролцоотойгоор холбогдох байгууллагад бүрэн эхээр нь гаргаж өгөхөд бэлэн байна.
Би “Элит” бүжгийн студийн хүүхдүүдэд давуу эрх нэхээгүй. Бусад хүүхдийн боломжийг хязгаарлахыг ч хүсээгүй. Хүүхэд бүрийг хаана суралцдаг, аль студид хичээллэдгээр нь бус, хүсэл сонирхол, хөдөлмөр, авьяас чадвар болон нийтэд ил тод, ижил шалгуураар үнэлээсэй гэж хүсэж байна" гэжээ.
