Цахим сэтгэл зүйч сэтгэл зүйн зөвлөгөө, оншилгоо

  • Home
  • Mongolia
  • Ulaanbaatar
  • Цахим сэтгэл зүйч сэтгэл зүйн зөвлөгөө, оншилгоо

Цахим сэтгэл зүйч сэтгэл зүйн зөвлөгөө, оншилгоо Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Цахим сэтгэл зүйч сэтгэл зүйн зөвлөгөө, оншилгоо, Social Media Agency, Ulaanbaatar.

Сэтгэлзүйн боловсролыг хүн бүрд.
Сэтгэл судлалын шинжлэх ухаанд
тулгуурлан сэтгэл зүйн үнэлгээ,
зөвлөгөө, сургалт, судалгааг шинжлэх
ухааны мэдлэг туршлага дээр үндэслэн танд хүргэнэ.

Мэргэжил сонголт яагаад чухал вэ?Мэргэжил сонголт нь зөвхөн “ямар ажил хийх вэ?” гэдгийг шийдэхээс илүүтэй хүний ирээдүй...
15/09/2026

Мэргэжил сонголт яагаад чухал вэ?

Мэргэжил сонголт нь зөвхөн “ямар ажил хийх вэ?” гэдгийг шийдэхээс илүүтэй хүний ирээдүйн амьдралын хэв маяг, сэтгэл ханамж, орлого, хөгжлийн боломж, нийгмийн оролцоо зэрэг олон зүйлд нөлөөлдөг чухал шийдвэр юм.

Сэтгэл судлалын талаас

1. Өөрийн онцлогтой нийцэх
* Сонирхол
* Авьяас, чадвар
* Зан төлөв
* Үнэт зүйл
* Хувийн онцлогтой тохирсон мэргэжил сонгох нь ажилдаа сэтгэл ханамжтай байх боломжийг нэмэгдүүлнэ.
2. Сэтгэл ханамжид нөлөөлнө
Өөрийн сонирхол, үнэт зүйлтэй нийцэхгүй мэргэжил сонговол ажилдаа дургүй болох, стресс, ядаргаа, мэргэжлийн сэтгэл ханамж буурах эрсдэлтэй.
3. Ирээдүйн карьерын чиглэлийг тодорхойлно
Мэргэжил нь тухайн хүний ямар ур чадвар хөгжүүлэх, ямар салбарт ажиллах, цаашид ямар боломж руу шилжихэд нөлөөлдөг.
4. Өөрийгөө танин мэдэхэд тусална
Мэргэжил сонголтын явц нь:
“Би хэн бэ?” → “Би юунд сайн бэ?” → “Юу хийх дуртай вэ?” → “Би ирээдүйд ямар хүн болохыг хүсэж байна?”
гэсэн өөрийгөө танин мэдэх үйл явц юм.
5. Мэргэжлийн тохироо чухал
Сэтгэл судлалын Person–Environment Fit хандлагаар хүний онцлог болон ажил, мэргэжлийн орчны шаардлага хоорондоо хэр нийцэж байгааг авч үздэг.

Нэг өгүүлбэрээр:

“Зөв мэргэжил сонгоно гэдэг зөвхөн ажил сонгох биш, өөрийн ирээдүйн амьдралын чиглэлийг сонгож байгаа хэрэг юм.”

ӨНГӨРСӨНДӨӨ ХАРАМСАХ ГЭЖ ЮУ ВЭ?“Тэр үед би өөрөөр шийдсэн бол…”“Яагаад би ингэж хийчихэв дээ?”“Буцаад очсон бол бүхнийг ...
15/09/2026

ӨНГӨРСӨНДӨӨ ХАРАМСАХ ГЭЖ ЮУ ВЭ?

“Тэр үед би өөрөөр шийдсэн бол…”
“Яагаад би ингэж хийчихэв дээ?”
“Буцаад очсон бол бүхнийг өөрчлөх байсан…”

Эдгээр бодол нь сэтгэл судлалд харамсал (Regret) болон эсрэг баримжаат сэтгэлгээ (Counterfactual thinking)-тэй холбоотой.

1. Counterfactual Thinking — Эсрэг баримжаат сэтгэлгээ

Хүн бодит болсон үйл явдлыг өөрөөр болсон хувилбартай харьцуулан:

“Хэрэв би тэгээгүй бол…”
“Тэгсэн бол бүх зүйл өөр байх байсан…”

гэж төсөөлөхийг хэлнэ.

👉 Өнгөрсөндөө харамсахын гол танин мэдэхүйн механизмын нэг.

2. Regret Theory — Харамсалтын онол

Хүн гаргасан сонголтынхоо үр дүнг өөр сонголт хийсэн бол ямар байх байсантай харьцуулж, сөрөг мэдрэмж буюу харамслыг мэдэрдэг.

Жишээ:

“Энэ ажлыг сонгохын оронд нөгөө ажлыг сонгосон бол илүү дээр байх байжээ.”

3. Rumination — Эргэцүүлэн бодох

Өнгөрсөн үйл явдал, алдаа, сөрөг туршлагыг дахин дахин бодож, шийдэлд хүрэхгүйгээр сэтгэлдээ эргэлдүүлэх үйл явц.

Энд:
Харамсал → “Яагаад ингэв?” → “Хэрэв тэгсэн бол?” → өөрийгөө буруутгах → дахин бодох

гэсэн мөчлөг үүсч болно.

4. Cognitive Behavioral Theory — Танин мэдэхүйн зан үйлийн онол

Aaron Beck-ийн хандлагаар өнгөрсөн үйл явдал өөрөө бус, тухайн үйл явдлыг хүн хэрхэн тайлбарлаж, ямар автомат бодол үүсгэж байгаагаас сэтгэл хөдлөл ихээхэн хамаарна.

Жишээ нь:

Үйл явдал: “Би өмнө нь буруу шийдвэр гаргасан.”

→ Автомат бодол: “Би ерөөсөө зөв шийдвэр гаргаж чаддаггүй.”

→ Сэтгэл хөдлөл: Гэмшил, гуниг, түгшүүр

→ Зан үйл: Өнгөрснийг дахин дахин бодох, өөрийгөө тусгаарлах.

5. Erikson-ийн психосоциал хөгжлийн онол

Ялангуяа амьдралын хожуу үеийн “Integrity vs. Despair” буюу амьдралаа бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөх vs цөхрөл гэсэн үе шаттай холбож болно.

Хүн амьдралаа эргэн харж:

* “Би зөв амьдарсан”
* “Би өөрөөр амьдрах ёстой байсан”
* “Хэтэрхий их зүйл алдсан”

гэж үнэлэх үед харамсал, цөхрөл хүчтэй илэрч болно.

Товчхондоо:
Өнгөрсөндөө харамсахыг онолын хувьд Regret + Counterfactual Thinking-ээр хамгийн шууд тайлбарлаж болно. Харин энэ бодол давтагдаж, сэтгэлзүйн дарамт үүсгэж байвал Rumination-тай холбогдоно.

СЭТГЭЛ ЗҮЙН ФАКТ #1📌 Шөнө таныг хэн зовоодог вэ?Та яагаад шөнө хамгийн их үнэнч болдог вэ?Учир нь шөнөтархи өөрийгөө ха...
17/12/2025

СЭТГЭЛ ЗҮЙН ФАКТ #1

📌 Шөнө таныг хэн зовоодог вэ?

Та яагаад шөнө хамгийн их үнэнч болдог вэ?

Учир нь шөнө
тархи өөрийгөө хамгаалах маскаа тайлдаг.
Тиймээс:
• Санаад байгаа хүн
• Хэлж зүрхлээгүй үг
• Нуусан мэдрэмж
бүгд шөнө ил гардаг.
Шөнө таныг хэн зовоодог вэ?

Стэнфордын шоронгийн туршилт1971 оны зуны халуун өдрүүдэд, Калифорнийн Стэнфордын их сургуулийн доорх нам гүм зооринд нэ...
17/12/2025

Стэнфордын шоронгийн туршилт

1971 оны зуны халуун өдрүүдэд, Калифорнийн Стэнфордын их сургуулийн доорх нам гүм зооринд нэгэн туршилт эхэлжээ. Энэ бол жирийн туршилт биш — хүний дотор нуугдсан эрх мэдэл, хүчирхийлэл, дуулгавартай байдлын мөн чанарыг ил гаргах зорилготой “шорон” байлаа.

Филип Зимбардо хэмээх судлаач өөрийн оюутнуудыг сайн дураар оролцохыг урьсан. 24 залууг санамсаргүйгээр хоёр бүлэгт хуваав: нэг хэсэг нь “харгалзагчид”, нөгөө нь “хоригдлууд” болно. Тэдэнд хэн нь ч бодит гэмт хэрэг хийгээгүй, хэн нь ч үнэхээрийн цагдаа биш байв — бүгд туршилтын тоглоомын дүрүүд.

Гэвч тоглоом тун удалгүй бодит амьдрал болж хувирсан.

Харгалзагчдад дүрэм журам сахиулах үүрэг өгч, форм, нүд халхлах нарны шил өмсүүлэв. Харин хоригдлуудыг шоронгийн хувцас, дугаар бүхий малгай өмсүүлж, нэрийг нь хүртэл авч оронд нь тоо өглөө. Эхний өдөр бүгд инээлдэж, туршилт сонирхолтой байх болов уу гэж бодож байв. Гэтэл хоёр дахь өдөр бүх зүйл өөрчлөгдөв.

“Хоригдол 819, дүрмээ зөрчсөн байна!”

Харгалзагчид өөрсдөө ч анзааралгүйгээр хатуу, зандраа болж эхэллээ. Тэд хоригдлуудыг шөнө дунд өрөөнөөс нь дуудаж, шалан дээр суулгаж, хүчээр дасгал хийлгэж, заримыг нь тусгаарлалаа. Харин хоригдлууд айдас, гутрал, бухимдлаар дүүрч, сэтгэлзүйн хувьд нуран унаж байв. Зарим нь уйлж, зарим нь туршилтаас гарахыг гуйсан ч, харгалзагчид “шоронгийн дүрэмд гарц байхгүй” гэж хүйтнээр хариулдаг байв.

Зимбардо ч өөрөө энэ дүрмийн тоглоомд автав. Тэр шоронгийн “захирагч” болж, оролцогчдын зовлонг судалгааны нэг хэсэг мэт хүлээн авч байв. Гэвч гаднын судлаач нэгэн эмэгтэй туршилтын явцыг үзээд, “Энэ бол судалгаа биш — энэ бол тарчлал” гэж хэлэх хүртэл хэн ч зогсоохыг бодоогүй.

Ингээд анх 2 долоо хоног үргэлжлэх ёстой байсан туршилтыг ердөө 6 дахь өдөрт нь зогсоосон.

Хожим Зимбардо ингэж дүгнэсэн байдаг:

“Хүнийг буруу орчин, буруу дүр үүрэгт оруулахад тэр хамгийн харгис, хамгийн эмзэг талуудаа ил гаргадаг.”

Стэнфордын шоронгийн туршилт нь дэлхий даяар ёс зүй, эрх мэдэл, сэтгэл зүйн хүчний талаар шинэ эргэцүүлэл төрүүлсэн юм. Энэ туршилт бидэнд нэгэн аймшигтай үнэнийг ойлгуулсан —
муу хүн гэж байдаггүй, муу систем муу хүмүүсийг бүтээдэг юм.

Сэтгэл судлалын сонирхолтой туршилтууд цувралаас…

ТРАВМА ГЭЖ ЮУ ВЭ? Бидний амьдралд тохиолдсон хүчтэй, аймшигтай, эсвэл хэт хүнд мэдрэмж үлдээсэн үйл явдлыг травма (traum...
12/11/2025

ТРАВМА ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Бидний амьдралд тохиолдсон хүчтэй, аймшигтай, эсвэл хэт хүнд мэдрэмж үлдээсэн үйл явдлыг травма (trauma) буюу сэтгэлийн шарх гэж нэрлэдэг.

🧠 Сэтгэл судлалын үүднээс травма гэдэг нь тухайн хүн тухайн мөчид даван туулах чадваргүй байсан айдас, өвдөлт, дарамттай холбоотой туршлага юм. Энэ нь бие, сэтгэл хоёрт зэрэг нөлөөлдөг.

⚡ Травма ямар үед үүсдэг вэ?
• Хүчирхийлэл, осол, гэнэтийн алдагдал
• Хүүхэд насанд үзсэн айдас, үл хайхрах, доромжлол
• Гэнэтийн, хяналтгүй нөхцөл байдалд орсон тохиолдолд

💭 Травмын илрэлүүд:
• Нойргүйдэх, айдас, гэнэтийн цочрол
• Өнгөрсөн зүйл байнга санаанд орж зүүдлэх
• Итгэл алдах, өөрийгөө буруутгах
• Зарим тохиолдолд “мэдрэхээ болих”, хүйтэн хөндий болох

🌱 Травма эдгэрдэг үү?

Тийм. Гэхдээ цаг хугацаа, дэмжлэг, сэтгэл заслын тусламж шаардлагатай.
Сэтгэл судлаачид “травмаа хүлээн зөвшөөрөх” нь эдгэрлийн хамгийн эхний алхам гэж үздэг.

📖 Дүгнэлт:
Травма бол сул дорой байдлын шинж биш харин хүн гэдэг оршихуйн эмзэг, мэдрэмтгий талыг илтгэдэг зүйл юм. Түүнийг ойлгох нь өөрийгөө хайрлах эхлэл юм.

🧠 Ухамсаргүй гэж юу вэ? — Сэтгэл судлалын нууц ертөнцөөсБидний дотор “ухаангүй” мэт боловч бүхнийг удирдаж байдаг нэг хү...
12/11/2025

🧠 Ухамсаргүй гэж юу вэ? — Сэтгэл судлалын нууц ертөнцөөс

Бидний дотор “ухаангүй” мэт боловч бүхнийг удирдаж байдаг нэг хүч бий. Түүнийг ухамсаргүй (unconscious) гэж нэрлэдэг.

Сэтгэл судлалын үүднээс ухамсаргүй нь хүний ухамсартайгаар мэдэрдэггүй, ойлгодоггүй боловч зан байдал, шийдвэр, сэтгэл хөдлөлийг удирддаг дотоод процессуудын цогц юм.

📍 Зураач З.Фрейд анх энэ ойлголтыг тодорхойлж, хүний сэтгэл “мөсөн уул” шиг гэж тайлбарласан байдаг.
• Ил гарсан хэсэг нь — ухамсар (бидний мэдэрч буй бодол, мэдрэмж)
• Харин далд хэсэг буюу усан доорх нь — ухамсаргүй (бидний дарагдсан хүсэл, айдас, дурсамж)

🌀 Яагаад чухал вэ?
Учир нь ухамсаргүй сэтгэл:
• Хүүхэд насны дурсамж, туршлагыг хадгална
• Мөрөөдөл, алдаа, хариу үйлдлээрээ ил гардаг
• Заримдаа бидний бодит шийдвэрийг нууцаар чиглүүлдэг

💬 Жишээ нь: Та нэг нөхцөл байдалд яагаад ингэж хариу үйлдэл үзүүлснээ мэдэхгүй байж магадгүй. Гэхдээ тэр хариу таны ухамсаргүйд хадгалагдсан айдас эсвэл туршлагаас үүдэлтэй байж болдог.

🧠 1. Id (Ид) • Энэ нь хүний төрөлхийн зөн совин, хүсэл, таашаалын төв юм. • Бага наснаас л оршиж байдаг. • Зөвхөн таашаа...
10/11/2025

🧠 1. Id (Ид)
• Энэ нь хүний төрөлхийн зөн совин, хүсэл, таашаалын төв юм.
• Бага наснаас л оршиж байдаг.
• Зөвхөн таашаалын зарчмаар (pleasure principle) ажилладаг:
→ “Би хүсэж байна, тэгэхээр одоо л авах ёстой.”
• Ёс суртахуун, нийгмийн дүрэм хамаагүй.
• Жишээ: Хүүхэд өлсөхөд уйлж хоол нэхэх, уурлахад шууд гаргаж илэрхийлэх гэх мэт.

🧩 Ид = “Би хүсэж байна.”

⸻@@@@@

⚖️ 2. Ego (Эго)
• Эго нь хүний бодит байдлыг хүлээн зөвшөөрч, бодитоор шийдвэр гаргадаг хэсэг юм.
• Бодит байдлын зарчим (reality principle)-аар ажилладаг.
• Эго нь Идийн хүсэл, Сүпэр Эгогийн шаардлагын дунд зуучлагч үүрэгтэй.
• Жишээ: “Би үүнийг хүсэж байна (ид), гэхдээ одоо хийх нь буруу байж болох тул дараа хийнэ.”

🧩 Эго = “Би бодитоор шийдье.”

⸻

⚖️ 3. Superego (Сүпэр эго)
• Энэ нь ёс суртахуун, үнэт зүйл, нийгмийн хэм хэмжээг баримталдаг хэсэг.
• Хүний “зөв” ба “буруу”-г ялгадаг дуу хоолой.
• Эцэг эх, нийгмийн сургаалиар бүрэлддэг.
• Жишээ: “Бусдыг хуурах нь буруу”, “Энэ зүйл намайг гэм буруутай болгоно.”

🧩 Сүпэр эго = “Би зөв байх ёстой.”

⸻

🌀 Эдгээрийн харилцаа
• Ид – хүсэл, зөн совин
• Сүпэр эго – ёс суртахуун
• Эго – хооронд нь тэнцвэр оруулах, шийдвэр гаргах хэсэг

👉 Хэрвээ Эго сул байвал:
• Ид давамгайвал → импульсив, дур зоргоороо хүн болно.
• Сүпэр Эго давамгайвал → буруутай мэдрэмж, айдас, төгс төгөлдөрт тэмүүлэх зан илэрнэ.

⸻

🧩 Эгоны төрлүүд (Фройдын дараах онолуудаар)

Хожим зарим сэтгэл судлаачид Эгогийн үйл ажиллагааг төрлөөр ангилсан байдаг. Үүнд:

🧠 Айдас (Fear) гэж юу вэ?📖 Тодорхойлолт:Айдас гэдэг нь бодит, тодорхой аюул, заналхийлэлд хүний бие болон сэтгэл хариу ү...
10/11/2025

🧠 Айдас (Fear) гэж юу вэ?

📖 Тодорхойлолт:

Айдас гэдэг нь бодит, тодорхой аюул, заналхийлэлд хүний бие болон сэтгэл хариу үзүүлж байгаа мэдрэмж юм.

Өөрөөр хэлбэл:
“Аюул ойрхон байна” гэж тархи ойлгоход бидэнд төрдөг сэрэмжлүүлэх дохио юм.

⚙️ Айдсын үүсэх үйл явц

Айдас үүсэхэд тархины “амигдала” (amygdala) гэж нэрлэгдэх хэсэг идэвхжиж,
бие махбодыг “тэмц эсвэл зугт (fight or flight)” гэсэн төлөвт оруулдаг.

👉 Энэ үед:
• Зүрх дэлсэж,
• Амьсгаа түргэсэж,
• Булчин чангарч,
• Адреналин ялгардаг.

Энэ бүгд нь аюулаас хамгаалах байгалийн автомат хариу үйлдэл юм.

🩺 Айдсын түвшнүүд
1. Хөнгөн айдас: Болгоомжтой байхад тусалдаг
2. Дунд түвшний айдас: Хамгаалах зан төлөвийг өдөөдөг
3. Хэт их айдас: Бие, сэтгэл хяналтаа алдаж, үйлдэл хийх чадваргүй болгодог
(жишээ: аймшгийн хямрал, panic attack)

💡 Дүгнэлт:
• Айдас = бодит аюулд хариу үзүүлэх мэдрэмж
• Түгшүүр = ирээдүйд болох магадлалтай зүйлээс айх мэдрэмж
• Айдас бол байгалийн хамгаалалт, харин түгшүүр бол сэтгэлзүйн түгшүүрийн урвал юм.

Стресс (Stress) гэж юу вэ?📖 Тодорхойлолт:Стресс гэдэг нь гадаад дарамт, ачаалал, эсвэл өөрчлөлтөд хүний бие, сэтгэл хари...
10/11/2025

Стресс (Stress) гэж юу вэ?

📖 Тодорхойлолт:

Стресс гэдэг нь гадаад дарамт, ачаалал, эсвэл өөрчлөлтөд хүний бие, сэтгэл хариу үйлдэл үзүүлэх байгалийн физиологийн болон сэтгэлзүйн урвал юм.

💡 Өөрөөр хэлбэл:

“Хүнд нөхцөл байдалтай тулгарахад бидний бие, сэтгэл тэмцэж дасан зохицох оролдлого хийдэг үүнийг стресс гэнэ.”

⚙️ Стрессийн шалтгаанууд (stressors):
• Ажлын ачаалал, шалгалт, хугацаанд амжихгүй байх
• Мөнгөний асуудал
• Харилцааны зөрчил
• Эрүүл мэндийн хүндрэл
• Томоохон өөрчлөлт (нүүгэлт, салалт, төгсөлт гэх мэт)

-Стрессийн төрлүүд:
#Эерэг стресс (Eustress)
Хүнийг өдөөгч, зорилгод хүрэх хүч болдог (жишээ: шалгалтанд сайн бэлдэх урам зориг)

#Сөрөг стресс (Distress)
Хэт их дарамт, ядаргаа үүсгэж, сэтгэл санааг доройтуулдаг (жишээ: ажлын дарамт, айдас, бухимдал)

Address

Ulaanbaatar

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Цахим сэтгэл зүйч сэтгэл зүйн зөвлөгөө, оншилгоо posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category