21/05/2022
BRIEF: แคว้นคาตาลูญญา ในสเปนขอโทษผู้เสียชีวิตกว่า 1,000 ราย ที่ถูกล่าแม่มดในช่วงศตวรรษ 15-18
ประเมินกันว่าระหว่างปี 1580-1630 มีผู้เสียชีวิตจากการล่าแม่มดมากกว่า 50,000 รายทั่วยุโรป และหนึ่งในพื้นที่ที่รุนแรงที่สุดคือ แคว้นคาตาลูญญา ในสเปน อย่างไรก็ดี ล่าสุดรัฐสภาคาตาลูญญาได้แถลงขอโทษอย่างเป็นทางการต่อผู้เสียชีวิตกว่า 1,000 ราย ในช่วงศตวรรษที่ 15-18 แล้ว
นักประวัติศาสตร์สเปนค้นพบว่า คาตาลูญญาเป็นหนึ่งในพื้นที่แรกๆ ของยุโรปที่เริ่มมีการล่าแม่มด และยังเป็นพื้นที่ที่นับว่ารุนแรงที่สุดอีกด้วย โดยภายหลังที่มตินี้ออกมา Pere Aragonès นายกรัฐมนตรีของแคว้นคาตาลูญญาได้พูดถึงการล่าแม่มดในอดีตว่ามันคือการ “สังหารผู้หญิงอย่างเป็นระบบ” ขณะที่ทางด้านฝ่ายที่สนับสนุนให้แคว้นคาตาลูญญาแยกตัวออกจากสเปนแสดงความเห็นว่า เหล่าผู้ที่ถูกล่าแม่มดเป็น “เหยื่อของความเกลียดกลัวผู้หญิง” และเรียกร้องให้มีการนำชื่อผู้เสียชีวิตไปใช้เป็นชื่อถนน เพื่อคืนศักดิ์ศรีให้พวกเธอ
Pau Castell นักประวัติศาสตร์จากมหาวิทยาลัยบาร์เซโลนาอธิบายว่า การล่าแม่มดในแคว้นคาตาลูญญาแตกต่างกับที่อื่น เพราะประการแรก ด้วยความห่างไกลทำให้ตัวแทนของคริสตจักรไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องในการประหารชีวิตเท่าไหร่นัก โดยจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ มีเพียง 2 รายเท่านั้นที่ถูกฝ่ายคริสตจักรตัดสินว่าเป็นแม่มด และการประหารชีวิตส่วนใหญ่มาจากคำตัดสินของขุนนางและศาลท้องถิ่นมากกว่า อย่างไรก็ตาม Castell มองว่ามันยิ่งเลวร้ายและมืดดำหนักขึ้น เพราะมันเท่ากับว่า “สังคม (แคว้นคาตาลูญญา) ทั้งหมดมีส่วนเกี่ยวข้องและควรถูกประนามจากสิ่งที่เกิดขึ้น”
การลงโทษแม่มดในแคว้นคาตาลูญญามักเลือกใช้การแขวนคอมากกว่าการเผาทั้งเป็นเหมือนในพื้นที่อื่น โดนักประวัติศาสตร์จากมหาวิทยาลัยบาร์เซโลนาอธิบายว่า เป็นเพราะวิธีนี้ประหยัดและพวกเขาต้องการเก็บฝืนไว้สำหรับทำอย่างอื่นมากกว่า โดยมีหลักฐานที่ระบุว่ามีการลงโทษแขวนคอมากถึง 90% ของผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นแม่มดทั้งหมด
นอกจากนี้ ยังมีหลักฐานว่าบางหมู่บ้านในแคว้นคาตาลูญญา มีการว่าจ้างนักค้นหาแม่มดของตัวเองด้วย อาทิ Joan Cazabrujas ซึ่งเขาเพียงคนเดียวได้ทำให้มีผู้ถูกลงโทษแขวนคอมากถึง 33 ราย อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมามีการพิสูจน์ว่าผู้เคราะห์ร้ายทุกคนบริสุทธิ์ และ Cazabrujas ถูกพิพากษาให้เผาทั้งเป็น
“เราคือลูกหลานของแม่มดที่รอดจากการถูกเผา” Ivet Eroles ผู้เขียนหนังสือการล่าแม่มดลดในคาตาลูญญากล่าว “มากกว่านั้น เราคือผู้สืบทอดของเหล่าผู้ประหารพวกเขาเช่นกัน เราคือทายาทของผู้กดขี่”
กฎหมายล่าแม่มดฉบับแรกออกมาในปี 1424 ก่อนที่หนังสือ Malleus Maleficarum (The Hammer of the Witches) ที่พูดถึงลักษณะและวิธีการพิสูจน์ว่าใครเป็นแม่มดจะวางขาย และกลายเป็นหนังสือยอดนิยมรองลงมาจากไบเบิล ทำให้การล่าแม่มดกลายเป็นแนวคิดที่กระจายไปทั่วยุโรปและสหรัฐฯ โดยวิธีที่นิยมกันมากที่สุด อาทิ การเผาทั้งเป็น, การผูกกับหินแล้วโยนลงไปในน้ำ ถ้าลอยขึ้นมาถือว่าเป็นแม่มด ถ้าจมถือว่าเป็นผู้บริสุทธิ์