24/08/2026
NHỎ XÍU NHỎ XIU- "CHO TÔI MỘT VÉ ĐI TUỔI THƠ" PHIÊN BẢN ÂM NHẠC ?
Đã từng được đọc "Cho tôi một vé đi tuổi thơ"
Đã từng được nghe "Nhỏ Xíu Nhỏ Xiu"
Đã từng được hiểu cảm giác rất nhớ bản thân là như thế nào.
Khi những hình ảnh đầu tiên của stage Nhỏ Xíu Nhỏ Xiu hiện lên, mình đã liên tưởng ngay đến câu chuyện về chuyến tàu thời gian mà bác Nguyễn Nhật Ánh đã "kể" lại bằng ngòi bút của mình.
Chắc hẳn các bạn đặc biệt là những ai 8x-9x đã được "vấp phải" những góc của chính mình xuyên suốt phần trình diễn NxNx. Cá nhân mình cũng không ngoại lệ. Ban đầu mình định chọn 1 mạch văn có đấu cuối mạch lạc, nhưng khi xem đi xem lại bài diễn, thấy các yếu tố giữa hiện tại và quá khứ, các chi tết của thời gian được kể đan xen nhau 1 cách khéo léo, mình quyết định gửi đôi dòng tản văn để lưu lại chút cảm nhận.
“Ký ức tuổi thơ là kho báu quý giá nhất mà thời gian không thể cướp đi.”
Có thể chính vì vậy, những trò chơi mang đậm tính truyền thống của trẻ em Việt Nam như năm mười, chi chi chành chành, oẳn tù tì tưởng chừng như đơn giản nhưng lại mang trên mình lớp áo đại diện cho tuổi thơ của rất nhiều thế hệ. Giữa thời đại thế giới phẳng này, chúng ta ắt hẳn sẽ dễ mỉm cười khi nhìn thấy một đám trẻ con cùng xóm trọ kháo nhau chơi trốn tìm, tạt lon, cá sấu lên bờ. Thậm chí nhiều khi còn uốn xắn quần áo tham gia.
“Bà Ba bán bún bò bên bờ biển, bị bọn binh ba*n bể bụng b…”
Không biết ngày nhỏ các bạn có hay sưu tầm những câu chuyện 1 vần như vậy không. Lũ trẻ xóm mình ngày đó thì ê hề, khi Hồ Đông Quan bắn những vần rap đầu tiên của Verse 2, mình liên tưởng đến ngay câu chuyện vần B phía trên, dù nghe lại có hơi bạo lực, nhưng với đám nhỏ ngày đó, bọn nó chỉ thấy vui với cách dụng âm và chỉ cần như vậy thôi, câu nôi tiếp câu, chuyện nối tiếp chuyện, những điều vô thưởng vô phạt đó đôi khi là cả một tràng cười giữa trưa hè nóng bức, tiếng cười đó tràn ngập con đê, cánh đồng hay là bãi đất trống sau làng, trên cao là cánh diều đang bay trên bầu trời, nơi những con cá, con rồng, cánh chim, quả xoài hay đủ thứ hình thù khác đang hóa thân thành những cục “bông gòn” trắng muốt lửng thửng trôi qua trí tưởng tượng của lũ trẻ ngày ấy. Thì ra “những điều giản dị nhất thường là những điều đẹp nhất.” Đúng như bác Ánh đã viết.
“Có ai đang trưởng thành muốn ngây thơ cười đùa một lần nữa không?
Đi theo tụi mình lãng du trong hành trình tuyệt vời”
Chắc hẳn không ai cỏ thể từ chối “lời mời” của anh Jun nhỉ ? Khi mà các hành khách bước lên toa tàu và phía bên kia cánh cửa mở ra, họ được trở về vời hình hài ngày nhỏ, Nhà Bềnh Bồng đã khéo léo dàn dựng kịch bản đoàn tàu khỏi đường ray vật lí để mỗi chúng ta như được nhìn thấy chính ước mơ của mình. Thì ra ngày đó, mỗi đứa trẻ chúng ta đều có mong ước riêng: đứa ước mơ làm bác sĩ, đứa thì mong thành nhà thiết kế tài ba, có đứa thì muốn lớn lên được làm thấy cô giáo. Nhưng rồi khi vòng xoay thời gian cuốn chúng ra nhiều ngã đường, có lẽ không ít trong số đó giờ đây nhận ra mình có một ước mơ chung, đó là được bé lại. Vì “Tuổi thơ giống như một giấc mơ ngọt ngào mà khi tỉnh dậy, ta chỉ muốn chìm vào lần nữa.”
“Chúng ta lớn lên, nhưng có khi không trưởng thành.”
Bác Nguyễn Nhật Ánh muốn nhấn mạnh rằng đôi khi sự trưởng thành không thể hiện bằng tuổi tác, nhưng mình xin mượn câu của bác để nói về 1 góc nhìn khác. Nôm na như câu chúng ta hay nói giỡn với nhau :”Đàn ông là những đứa trẻ không bao giờ lớn”.
Để dễ hiểu hơn, mình xin kể câu chuyện về hôm sinh nhật 2 năm trước, con bé cháu đã tặng mình 1 món quà mà khi mở ra thì mọi người ai cũng cười vì cảm giác giống như bé mua tặng con mình hơn, đó là một chiếc xe mô hình. Mình mê xe từ nhỏ xíu và đến giờ, niềm vui khi đc ngắm những chiếc xe mình từng ao ước có được nằm trên kệ tủ vẫn mang đến một niềm vui khó tả. Và cũng chính vì đam mê đó, đến giờ khi gia đình có thêm 1 cậu nhóc, ngoài nỗi lo cơm áo, gạo tiền, sâu trong suy nghĩ mình còn một mối lo là khi con nó lớn lên, ở 1 độ tuổi không còn nhỏ để phớt lờ sự cám dỗ của những chiếc xe, nhưng chưa đủ lớn để biết phải chơi sao cho ba nó không đau thắt tim gan thì khi thằng bé “ngỏ ý” muốn “mượn” xe chơi thử thì mình sẽ phải xứ lí như thế nào :)) Y như rằng chỉ cần 1 năm rưỡi sau, mình ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa nhìn con bẻ bánh, tháo cửa, bứng vô lăng của hơn 1 chiếc xe mà mình rất thích :v
Nói cho vui (hoặc không) vậy, quay lại với vòng xoay ngựa gỗ, MC Trần Ngọc đã dẫn dắt: “Câu chuyện cổ tích của một người đàn ông không bắt đầu từ ngày người đàn ông đó chạm vào hào quang, mà bắt đầu từ lúc chúng ta dung cảm để gìn giữ những ước mơ ban đầu khi chúng ta còn là một cậu bé”
Nghĩa thoáng hơn, ngoài ước mơ về sự nghiệp, về con người mà chúng ta ao ước được trở thành từ ngày nhỏ. Với mình, giữ gìn “đứa trẻ” của bản thân cũng là một câu chuyện cổ tích. Mình tin là sẽ không ít các chiến hữu là đàn ông đồng tình với quan điểm này, sẽ không khó để các bạn thấy nụ cười rạng rỡ như đứa bé được cho kẹo của các anh khi được vợ bất ngờ tặng một con Gundam, 1 chiếc áo đấu hay đỉnh nóc, kịch trần hơn là 1 chiếc máy PS. “Hãy giữ trong mình một chút tinh nghịch của tuổi thơ, để cuộc sống bớt khô khan.”
Có lẽ chi tiết cuối cùng cũng là chi tiết mà mình muốn nhắc đến nhiều nhất, đó là phân đoạn mà “Thơm con” bước ra, cùng với câu hát vang lên từ chất giọng rất đặc trưng của anh Thơm lớn:
“Lâu gặp mới gặp í a người quen
Trăm mối tơ vò cứ như tự quên”
Mình hoàn toàn bị thuyết phục và nổi da gà ở phần dàn dựng này, khi mà những hình hài trẻ thơ của mỗi người xuất hiện.
Chúng ta từng nghe anh Luật nói về mindset để dựng bài Chợt Nghe bước em về ở K24:”Phải làm cho khán giả tin câu chuyện này là thật, khi họ tin rồi thì họ mới thấy tác phẩm thật sự hay”. Đến hôm nay thì mình đã rất thấm.
"TIN", một khái niệm tưởng đơn giản nhưng để làm được, có lẽ người nghệ sị phải bới móc và soi mình vào tấm gương nội tâm để tìm được tiếng nói mà họ nghĩ sẽ dễ chạm vào người nghe, người nhìn nhất. Với mình, trong Nhỏ xíu nhỏ xiu, mình tin vào cuộc “gặp lại người quen” này của anh Thơm cũng như nhà Bềnh Bồng. Phải thừa nhận trong 1 thoáng nào đó bất chợt, niềm tin đó thậm chí còn khiến mình nghĩ cậu bé đóng vai “THơm con” chính xác là anh Thơm bước từ quá khứ đến thăm mình ở tương lai. Vì mình nhìn thấy câu chuyện đó trong chính nội tâm bản thân.
”Rồi tự dưng muốn ôm muốn ôm lấy thân
Lại được làm bé thơ, bé thơ, bé thơ
Tìm về những giấc mơ, giấc mơ, giấc mơ, giấc mơ”
Sau chừng đó năm tháng xoay vần với cuộc sống mà chúng ta cho đó là của người trưởng thành, chẳng phải rất nhiều người trong chúng ta luôn cảm nhận được có một đứa trẻ vẫn đang tồn tại bên trong, đi cùng mình qua năm tháng. Và đôi khi "đứa trẻ" đó lại là một nơi để chúng ta trở về, tìm lại niềm tin, tìm sự vỗ về và an ủi trừu tượng nhưng lại có giá trị tinh thần rất rõ ràng.
“Không ai hiểu bạn bằng chính bạn khi còn là một đứa trẻ.”
Thì ra ý của bác Ánh là như vậy. Có lẽ chính sự thấu hiểu là điều giúp chúng ta có cảm giác an toàn nhất khi được trở về là chính mình, đôi khi nuông chiều đứa trẻ trong mình để được quay về với cảm giác dung dị, nhẹ nhàng, hay đơn thuần chỉ là cảm giác muốn tạm thoát khỏi những áp lực ngoài kia.
Nói riêng một chút về những người đàn ông, cảm giác này có thể sẽ rõ hơn. Có rất nhiều quan điểm được viết lên rằng “Số phận người đàn ông sinh ra đã phãi đóng vai mạnh mẽ, phải luôn phải gồng mình cứng cõi” hoặc “Đóa hoa duy nhất mà người đàn ông được tặng là vào ngày a ta nằm xuống”
Thật ra những quan điểm trên đối với mình nó ko phải ko đúng, nhưng xét 1 khía cạnh nào đó nó hơi cực đoan và không nên nhân lên thành 1 quan điểm đại trà.
Với mình, sự rắn rỏi, mạnh mẽ của người đàn ông tuy có các yếu tố về định kiến, tác động từ cốt lõi phát triển của nền văn minh loài người, nhưng phần nhiều vẫn là sự lựa chọn của cánh đàn ông, hay nói đúng hơn là sự lựa chọn của đứa trẻ trong họ. Có lẽ đơn giản vì đôi khi lớn lên, chúng tôi chỉ thấy cảm giác an toàn nhất là khi được gục mặt xuống bàn 1 mình trong góc phòng làm việc, buồn 1 mình hay khóc 1 mình. Đôi khi đó lại là những lúc chúng tôi gặp lại dáng dấp ngày nhỏ của mình rõ ràng nhất. Không ai cấm đàn ông sẽ có đôi lần yếu đuối hay không đc khóc, chỉ là đứa trẻ trong họ chọn cách nào mà thôi.
Hẳn các bạn còn nhớ hình ảnh Lê Xuân Tiền khi ngồi trong hậu trường xem “Chim Sáo Ngày Xưa” đầy xúc động và nước mắt như muốn trực trào tuông bất cứ lúc nào. Tiền kể là vì nghe như sắp tết và gợi nhớ người cha vừa mới qua đời. Đó chẳng phải là cảm xúc của một đứa trẻ nhớ cha mình, chẳng phải là cảm xúc của 1 người đàn ông đang lắng nghe và để đứa trẻ của mình lên tiếng sao!
Vậy nên “Tuổi thơ không bao giờ trở lại, nhưng ta luôn có thể tìm thấy nó trong trái tim mình.”
Và lời cuối xin được một lần nữa càm ơn Nhà Bềnh Bồng, phần trình diễn đã mang lại cho mình rất nhiều cảm xúc xáo trộn đến mức mình phải viết ra bài này. Ý nghĩa nhân văn ở đoạn kết khi cả phiên bản quá khứ và hiện tại đều vui vẻ vẫy tay chào nhau. Đó như một lời cảm ơn tuổi thơ, và cũng là một lời hứa rằng chúng tôi sẽ bước tiếp một cách tích cực và hạnh phúc. “Bạn không thể thay đổi tuổi thơ của mình, nhưng bạn có thể viết lại ý nghĩa của nó.”
Đúng! Chúng ta nên cảm thấy hạnh phúc: hạnh phúc vì được nghe, được nhìn và được cảm nhận tác phẩm. Cảm giác đó có lẽ đã được mang lại nhờ một tuổi thơ hạnh phúc, hoặc ít nhất là những khoảnh khắc hạnh phúc của tuổi thơ mỗi chúng ta.
“Hạnh phúc không nằm ở những điều lớn lao, mà là ở những trò chơi nhỏ nhặt thời thơ ấu.”- Nguyễn Nhật Ánh.
HCM, 25/8/26
Link Nhỏ Xíu Nhỏ Xiu (Stage):
https://youtu.be/mpduH7v8Zhg?si=MQ_6PhQzhbXG8UKo
