30/04/2026
ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਜਨਵਰੀ 1964 ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਤਰਨ ਤਰਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਮਾਤਾ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਸੀ ਬੀਬੀ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਚਮਿਆਰੀ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਲੈ ਆਏ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਹੋਈ ਦਸਵੀਂ ਕਲਾਸ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਨੇ ਤਰਨ ਤਰਨ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਪੜਾਈ ਕਰਦੇ ਹੀ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਤਰਨ ਤਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਮੀ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਭਾਈ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਮੀ ਹੀ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਨੂੰ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਭਿੰਡਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਅਤੇ ਭਾਈ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਲੈ ਕੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ ਇਸ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਤਰਨ ਤਰਨ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਫਾਟਕ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਨੇ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਦੋਂ ਭਾਈ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਮੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਵਾਲੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਪੂਰੀ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੱਕਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾਈ। ਫਿਰ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਛਕਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਭਾਰਤੀ ਹਕੂਮਤ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਲਮ ਤਰੀਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਉੱਪਰ ਆਪਣਾ ਰਹੀ ਸੀ ਉਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੱਲ ਵੱਧਦਾ ਗਿਆ। ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿੰਘ ਵੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਨੇ ਤਰਨ ਤਰਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਐਕਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੇ ਭੀੜ ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਬਹੁੜੀ ਚੌਂਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਣੇਦਾਰ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀ ਲਾ ਕੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਥਾਣੇਦਾਰ ਡਰ ਗਿਆ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਕੋਲ ਰਿਵਾਲਵਰ ਹੈ। ਉਹ ਡਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਲੋਡ ਰਿਵਾਲਵਰ ਕੱਢ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਤੂਸਾਂ ਵਾਲੀ ਬਿਲਟ ਵੀ ਲਹਾ ਲਈ। ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਆਇਆ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਹਥਿਆਰ ਬੰਦ ਥਾਣੇਦਾਰ ਕੋਲੋਂ ਰਿਵਾਲਵਰ ਖੋਹ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਪੁਲਿਸ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿੱਚ ਨਮੋਸ਼ੀ ਫੈਲ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਣੇਦਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਫੋਰਸਾਂ ਕੋਲ ਜਿੱਥੇ ਹਥਿਆਰਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਭੰਡਾਰ ਸਨ ਉੱਥੇ ਸਿੱਖ ਜਵਾਨੀ ਕੋਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਖੋਹਣ ਜਾਂ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫੈਡਰੈਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਲੁੱਟਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਜੰਡੋਕੇ ਸਰਹਾਲੀ ਬੈਂਕ ਲੁੱਟੀ ਗਈ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੰਬਰ ਤਰਨ ਤਰਨ ਓਰੀਐਂਟਲ ਬੈਂਕ ਦਾ ਆਇਆ। ਇਸ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਗਰਨੇਟ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਗਰਨੇਟ ਦੀ ਪਿੰਨ ਕੱਢ ਦਿਆਂਗਾ ਸਾਰੇ ਕਰਿੰਦੇ ਅਤੇ ਗਾਰਡ ਸਹਿਮ ਗਏ ਫਿਰ ਪੰਮੀ ਹੁਣੀ ਅੰਦਰ ਆਏ ਇਸ ਬੈਂਕ ਚੋਂ 4 ਲੱਖ 70 ਹਜਾਰ ਅਤੇ ਗਾਰਡ ਦੀ ਦੁਨਾਲੀ ਬੰਦੂਕ ਖੋਹ ਕੇ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਬੰਦੂਕ ਵਾਪਸ ਨਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਗਾਰਡ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਦਾ ਮਨ ਪਸੀਜ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬੰਦੂਕ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ। ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬੈਂਕਾਂ ਲੁੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਨੇ ਚਮਿਆਰੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ 1982 ਤੱਕ ਤਾ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾਲ ਘਰ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। 1983 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਆ ਜਾਣ ਤੂੰ ਬਾਅਦ ਪੱਕਾ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਜਾਰੂ ਜਥੇਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਨੇ ਕਈ ਚੋਟੀ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ 19 ਮਾਰਚ 1984 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੂੰ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਹਿ ਕੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਭੇਖੀ ਸਿੱਖ ਹਰਚਰਨ ਮਨ ਚੰਦਾ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਹਿਤ ਅਖਬਾਰ ਚ ਬਿਆਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਸੰਤ ਭਿੰਡਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਵੀ ਆਖਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਬਿਆਨ ਸੰਤ ਭਿੰਡਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਲਾਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਉਨਾਂ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਮਨ ਚੰਦੇ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਜਾ ਕੇ ਸੋਧਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਤੁਰੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਤਿੰਨ ਸਿੰਘ 28 ਮਾਰਚ 1984 ਨੂੰ ਕਾਰ ਲੈ ਕੇ ਮਨ ਚੰਦੇ ਦੀ ਘਰ ਬਾਹਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮਨ ਚਿੰਦਾ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਪਿੱਛੇ ਲਾ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗੱਡੀਆਂ ਰੈਡ ਲਾਈਟ ਤੇ ਰੁਕੀਆਂ ਤਾਂ ਭਾਈ ਭੋਲਾ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਕਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਮਨ ਚੰਦੇ ਦੀ ਕਾਰ ਵੱਲਾ ਵਧੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਿੰਘ ਕਾਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਗਰੀਨ ਸਿਗਨਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਤੁਰ ਪਈਆਂ ਤਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਨੇ ਭੱਜ ਕੇ ਪਿੱਛੋਂ ਹੀ ਮਨ ਚੰਦੇ ਦੇ ਅੱਠ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ ਮਨ ਚੰਦਾ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੇ ਹੀ ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਐਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੰਘ ਸਹੀ ਸਲਾਮਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆ ਗਏ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲੇ ਨੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸ਼ਿੰਦੇ ਦੀ ਟੋਟੇ ਕਰਕੇ ਮਾਨਾਵਾਲਾ ਪੁਲ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਉੱਪਰ ਲਿਖ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਭਾਈ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਦਾ ਕਾਤਲ ਸੀ। ਸੁਰਿੰਦਰ ਸ਼ਿੰਦੇ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਲਵੱਕੜੀ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿੰਘ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਤੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਈ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਤਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਜਿਸ ਨੇ ਲਾਲਾ ਜਗਤ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਛਾਪ ਦਿੱਤੀ 12 ਮਈ 1984 ਨੂੰ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਪੁਲਿਸ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਜਨਰਲ ਲਾਭ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਵਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। 17 ਸਤੰਬਰ 1986 ਨੂੰ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਹੋਰ ਸਿੰਘ ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਕਾਰਕੂਨ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਹੋਠੀਆ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਲਈ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ ਬੇਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਾਲ ਦੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਿੱਕਾ ਪਿਸਟਲ ਨਾਲ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਪਰ ਸੱਦਣ ਆਇਆ ਸਿੰਘ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣ ਦਿਓ ਐਵੇਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਦਾ ਕੁਝ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ। ਫਿਰ ਆਪਣਿਆ ਦੀ ਗਦਾਰੀ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਜੁਝਾਰੂ ਸੂਰਮਾ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
#ਪੰਜਾਬ
