23/05/2026
#مهناسیكهكانی_حهج🕋
زنجیرهی دهیهم
(١٠) تەوافی ئیفازە (طواف الإفاضة) 🕋
دوای ئەوەی حاجی ڕەجمی جەمەرەی عەقەبە دەکات، قوربانییەکەی سەردەبڕێت و قژی دەتاشێت یان کورتی دەکاتەوە؛ بە دڵێکی پڕ لە خشوعەوە ڕوو دەکاتە مزگەوتی حەرام بۆ ئەنجامدانی ڕوکنێکی گەورە کە حەج بەبێ ئەو تەواو نابێت... ئەویش تەوافی ئیفازەیە!
لێرەدا گرنگترین زانیارییەکان دەربارەی ئەم تەوافە بە سادەیی بخوێنەرەوە:
تەوافی ئیفازە چییە؟
پێی دەوترێت: «تەوافی سەردان» یان «تەوافی ڕوکن».
ئەم تەوافە ڕوکنێکی سەرەکییە لە ڕوکنەکانی حەج، کە تێیدا حاجی ٧ جار بە دەوری کەعبەی پیرۆزدا دەسووڕێتەوە. بەبێ ئەم تەوافە، حەج تەواو نابێت.
کەی ئەنجام دەدرێت؟
دەستپێکی کاتەکەی:
لە دوای نیوەشەوی ڕۆژی جەژنەوە (١٠ی ذی الحجة) دەست پێ دەکات.
باشترین کات:
ئەوەیە کە لە ڕۆژی جەژن (ڕۆژی قوربانی) ئەنجام بدرێت.
ئاسانکاری:
دروستە دوابخرێت بۆ ڕۆژانی تەشریق یان دوای ئەوەش؛ ئەمەش وەک ئاسانکارییەک بۆ حاجیان و دوورکەوتنەوە لە قەرەباڵغی زۆر.
«تەحەلولی گەورە» (التحلل الأكبر) چییە؟
دوای ئەنجامدانی تەوافی ئیفازە (و سەعی کردن ئەگەر لەسەری بێت)، حاجی دەچێتە «تەحەلولی گەورە».
لێرەدا هەموو ئەو شتانەی کە لە کاتی ئیحرامدا لێی قەدەغە بوون، بە تەواوی بۆی حەڵاڵ دەبنەوە؛ تەنانەت پەیوەندی هاوسەریش، کە لە تەحەلولی بچووکدا هێشتا قەدەغە بوو.
ئایا دوای تەوافەکە سەعی پێویستە؟
حاجی تەمەتوع:
پێویستە سەعییەکی نوێ (سەعی حەج) لە نێوان سەفا و مەڕوا ئەنجام بدات دوای تەوافی ئیفازە.
حاجی ئیفراد و قیران:
ئەگەر پێشتر لەگەڵ «تەوافی قودووم»دا سەعییان کردبێت کاتێک گەیشتوونەتە مەککە، ئەوا ئێستا پێویستیان بە سەعییەکی نوێ نییە و تەنها تەوافی ئیفازەیان بەسە.
بیرخستنەوەیەک دەربارەی ئاسانکاری ئیسلام
ڕیزبەندی سوننەت بۆ کارەکانی ڕۆژی جەژن بەم شێوەیەیە:
(ڕەجم ⬅️ قوربانی ⬅️ قژ تاشین ⬅️ تەواف و سەعی)
بەڵام ئەگەر حاجی تەوافەکەی پێشخست بەسەر ڕەجم یان قژتاشیندا بەهۆی قەرەباڵغی یان ماندوێتی، ئەوا دروستە؛ چونکە پێغەمبەر ﷺ دەفەرمووێت:
«افعل ولا حرج»
«ئەنجامی بدە و هیچ کێشەیەک نییە.»
◾پهیجی فهرمی مامۆستا محمد ملا فائق✅
