07/07/2020
លោកពូ :
លក្ខណៈវិញ្ញាណរុំដោយកម្លាំងធាតុភ្លើង ឬកម្លាំងធាតុក្ដៅៈ
ចិត្តមានរចនាសម្ព័ន្ធបួន សញ្ញា វេទនា សង្ខារ និងវិញ្ញាណ ជានាម ឬកម្លាំងសុទ្ធ។ ក្នុងខន្ធទាំងបួន វិញ្ញាណមានលក្ខណៈពិសេសជាងគេគឺដឹងដូច្នេះហើយអាសវៈកម្លាំងធាតុភ្លើងរុំចិត្តគឺរុំខន្ធទាំងបួនហ្នឹង តែពូនិយាយសង្ខេបដោយកម្លាំងធាតុភ្លើងរុំវិញ្ញាណ តាមការពិត គឺកម្លាំងធាតុភ្លើងរុំចិត្តទេ ប៉ុន្តែដោយវិញ្ញាណជាខន្ធមានលក្ខណៈពិសេសជាងគេគឺដឹង អញ្ចឹងហើយបានពូនិយាយដោយសង្ខេបថាកម្លាំងធាតុភ្លើង ឬកម្លាំងធាតុក្ដៅរុំវិញ្ញាណ។ ក្មួយៗត្រូវគិតអោយយល់ក្នុងមនោរម្មណ៍ក្មួយៗអោយដឹងលក្ខណៈរបស់វិញ្ញាណ។ វិញ្ញាណគឺជាកម្លាំងសុទ្ធដែលមានតួនាទីសម្រាប់តែដឹង គឺតែដឹងទេណាក្មួយ មិនចេះមានមនោសញ្ចេតនា មិនចេះកាចសាហាវ ឈ្នានីស ច្រណែនអីនោះទេ ប៉ុន្តែគឺអាសវៈទេ កម្លាំងធាតុទឹក ឬកម្លាំងធាតុភ្លើងដែលរុំវិញ្ញាណទេដែលធ្វើអោយវិញ្ញាណក្លាយទៅជាវិញ្ញាណស្រទន់ ផ្អែមល្ហែម អាណិតអាសូរ មានមនោសញ្ចេតនា គោរព ឬវិញ្ញាណកាចសាហាវ គំនុំ ឈ្នានីស ច្រណែន ចាក់រុកឆ្កិះឆ្កៀលជាដើម។ វិញ្ញាណគឺវាអញ្ចឹងណាក្មួយ ដូចមនុស្សដែលផឹកស្រាទៅវាស្រវឹង វាកាច វាសាហាវអញ្ចឹងទៅ ដល់តែផឹកកម្លាំងធាតុទឹកមេត្តា ឬករុណា វាទៅជាចេះអាណិតអាសូរ មានមនោសញ្ចេតនាផ្អែមល្ហែមអញ្ចឹងទៅ។ វិញ្ញាណគឺមានលក្ខណៈអញ្ចឹង។ សូមក្មួយៗផ្ដិតយកការយល់ពីលក្ខណៈធម្មជាតិរបស់វិញ្ញាណអោយទៅដិតជាប់ជាការយល់យ៉ាងជ្រៅ យ៉ាងដិតដាមនៅក្នុងវិញ្ញាណរបស់ក្មួយព្រោះវិញ្ញាណដែលចងចាំ ដឹងខុស ដឹងត្រូវ ដឹងស្អីជាស្អីគឺយល់ធម៌ ឬយល់ដំណើរប្រព្រឹត្តទៅនៃធម្មជាតិ វានឹងបានជាត្រីវិស័យសម្រាប់ដំណើរវិញ្ញាណរបស់ក្មួយឆ្លងកាត់វាលវដ្ដសង្សារនេះដោយសុវត្ថិភាព គ្មានអ្នកណាជួយអ្នកណាទេណាក្មួយ។ ព្រះពុទ្ធសម្ដែងប្រាប់សត្វអោយយល់ពីរឿងអស់ហ្នឹងដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់សព្វសត្វ តែអនិច្ចាលោកអើយ វិញ្ញាណដែលរុំដោយកម្លាំងធាតុក្ដៅ វាក្ដៅឡប់វិញ្ញាណអស់ទៅ ស្រាប់តែបែរមកប្រទូស្តនឹងព្រះពុទ្ធទៅវិញ ឥលូវដល់វេនពូទៀតហើយ ពូនិយាយរឿងហ្នឹង រឿងដែលព្រះពុទ្ធសម្ដែងដើម្បីអោយបានទៅជាប្រយោជន៍របស់ចិត្តសត្វគ្រប់គ្នា តែវិញ្ញាណរុំអាសវៈកម្លាំងធាតុក្ដៅវាមកប្រទូស្ដ ពូពិតជាខ្លាចកម្លាំងធាតុក្ដៅខ្លាំងណាស់ វារុំវិញ្ញាណធ្វើអោយវិញ្ញាណនោះឡប់ភ្លាម លែងស្គាល់ទឹកចិត្តរបស់គេ មិនចេះគោរពទឹកចិត្តរបស់គេ ជះទឹកទៅកាន់វិញ្ញាណដែលរុំដោយកម្លាំងធាតុភ្លើងក្នុងទំហំណាក៏ដោយ ក៏វិញ្ញាណរុំដោយកម្លាំងធាតុភ្លើងនោះ វាមិនប៉ះទឹកចិត្តរបស់យើងអ្វីបន្តិចទេ ហើយដែលឡប់ខ្លាំងជាងគេបំផុតគឺឡប់ហើយ វាមិនដឹងថាឡប់ទៀត។ អញ្ចឹងហើយបានជាទោះបីជាវិញ្ញាណរបស់សត្វនោះកាចសាហាវដល់កម្រិតក៏ដោយ ក៏ព្រះពុទ្ធនៅតែហៅវិញ្ញាណនោះថាល្ងង់គឺពាលោ ពាលោខោ និងអតិពាលោខោ។ ក្មួយៗសញ្ចឹងគិតមើល ម្ដេចក៏សាហាវយ៉ាងហ្នឹងទៅហើយ ព្រះពុទ្ធហៅថាមហាល្ងង់ទៅវិញ? បើយើងវិញគិតថាវាឆ្លាត ប៉ុន្តែវាខូច តែព្រះពុទ្ធថាមិនមែនទេ គឺល្ងង់បំផុត ប្រោសមិនបានទេ គឺល្ងង់បំផុត ល្ងង់ជាងតិរច្ឆានទៅទៀត។ ពូអោយតម្រុយក្មួយៗខ្លះ ហើយក្មួយៗប្រឹងគិតតាមតម្រុយពូអោយមើលថាសមនឹងហៅវាថាមហាល្ងង់មែនឬទេ? សភាពជាមនុស្សមើលឃើញថាវាឆ្លាតណាស់ រៀនបានសញ្ញាប័ត្រធំៗណាស់ ល្បីៗណាស់ តែមនុស្សគ្មាននរណាអាចបង្កើតកូនសោះ គឺគ្មាននរណាអាចបង្កើតចិត្តបានទាល់តែសោះ មនុស្សគឺចិត្ត ចុះបើវាបង្កើតចិត្តមិនបានផង តើវាបង្កើតមនុស្សបានដែរឬទេ? វាយល់ថាវាបង្កើតកូន ខុស ឬត្រូវ? ហើយកូននោះទៀតសោត វាមកចងកម្ម ចងពារអោយឪពុកម្ដាយវា ជិះជាន់គេ កេងប្រវ័ញ្ចគេយកទៅអោយកូនដែលវាបានធ្វើបាបពីកំណើតមុនៗរបស់វា។ កូននោះវាមកយកកម្មពារអោយម្ដាយឪពុកប្រព្រឹត្តអាក្រក់ដើម្បីទាញអោយចុះនរកអោយបាន តើម៉ែឪវាដឹងរឿងហ្នឹងទេ? ស្រលាញ់សត្រូវវាដែលមកចងកម្មនឹងវា ទាញវាអោយចុះនរក វាក៏ទៅតាមបំណងកូនដែលទាញម៉ែឪអោយចុះនរកដូចបំណងកូន គឺទៅរំលោភកេងប្រវ័ញ្ចគេយកមកអោយកូនដែលជាសត្រូវមកចងកម្ម ចងពារនឹងម្ដាយឪពុកវា ហើយម្ដាយឪពុកវាមិនដឹងខុសត្រូវស្រលាញ់តែកូនមកយកកម្មពារនោះទៅទៀត។ តើហ្នឹងវាឆ្លាតឬ? ឥលូវអាកូនចង្រៃវាមកកើតជាមួយនឹងយើង វិញ្ញាណរុំកម្លាំងធាតុទឹក កម្លាំងធាតុត្រជាក់ធ្វើអោយវិញ្ញាណឆាប់ដឹងខុស ដឹងត្រូវរបស់យើង ដឹងថាកូនខុស កូនខូចលើគេ យើងអោយកូនយើងខុស ព្រោះកូនយើងវាខុសមែន តើអោយយើងទៅចុះនរកបានដែរ? វិញ្ញាណរុំកម្លាំងធាតុត្រជាក់គឺវាល្អអញ្ចឹង វាមិនល្ងង់ឡប់ទៅចុះនរក ចុះប្រេតអញ្ចឹងទេ។ តើក្មួយៗមើលឃើញមនុស្សខូចហ្នឹងថាឆ្លាត ឬវាល្ងង់? ព្រះពុទ្ធថាវាល្ងង់ ល្ងង់ជាងតិរច្ឆានទៅទៀត គឺពាលោខោ និងអតិពាលោខោ ឯតិរច្ឆានត្រឹមតែពាលោតែប៉ុណ្ណោះ។ សភាពជាមនុស្សយើងឃើញវាឆ្លាត វាពូកែរកស៊ីមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនហូរហៀរ តែសម្រាប់ភ្នែកខួរយើងដែលយល់ពីដំណើរប្រព្រឹត្តទៅនៃវិញ្ញាណដឹងថាវិញ្ញាណអាចទៅនរក អាចទៅប្រេត អាចទៅតិរច្ឆាន អាចមកមនុស្សវិញ ឬអាចទៅសួគ៌ គឺវិញ្ញាណធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់វាលវដ្ដសង្សារវែងឆ្ងាយ រាប់លានៗផែនដី ហើយបើវាមកជាប់ជំពាក់នឹងជីវិតជាមនុស្សតែចិតសិប ប៉ែតសិបឆ្នាំ តើយកទ្រព្យសម្បត្តិហូរហៀរ លើសសេចក្ដីត្រូវការមកធ្វើអី? ហើយចុះបើវាពូកែរកទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងរយៈ៧០ ៨០ឆ្នាំនេះ ហើយពេលបែកអត្ថិភាពជាមនុស្សទៅសោយទុក្ខក្នុងទុគ្គតិភព ពីជាន់មួយទៅជាន់មួយ វិលវល់ទៅជាសត្វនេះ ឬសត្វនោះ យកបង យកប្អូនឯង យកម្ដាយឪពុកឯងជាប្ដីប្រពន្ធ ជាសត្រូវ ចោលទ្រព្យសម្បត្តិដែលវាពូកែរក ពេញតែផែនដី តើវាឆ្លាតត្រង់ណា? ហ្នឹងមិនវិញ្ញាណឡប់ទេអី។ ឡប់ ឬមិនឡប់? ល្ងង់ ឬមិនល្ងង់? អតិពាលោខោ ឬមិនអតិពាលោខោ? សម្ដីព្រះពុទ្ធណា! បើពិតជាសម្ដីព្រះពុទ្ធមែន គឺមិនមែនជាសម្ដីបន្លាច សម្ដីបំភ័យ សម្ដីលើកទឹកចិត្ត តែគឺពាក្យពិត ពាក្យប្រាប់ពីដំណើរពិត ឥតមានល្អៀងឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀត អោយតែកម្លាំងធាតុទឹក គឺវាប្រទូស្ដទាំងអស់ កម្លាំងធាតុភ្លើងគឺវាអញ្ចឹង ជះកម្លាំងធាតុទឹកទៅក្នុងកម្រិតណាក៏ដោយក៏វិញ្ញាណវាឡប់ មិនដឹងថានោះគឺជាទឹកទេ មិនប៉ះត្រូវវិញ្ញាណវាទេ។ កាន់តែគិតអំពីវិញ្ញាណរុំកម្លាំងធាតុក្តៅនេះ កាន់តែខ្លាចវា គឺវាក្ដៅឡប់វិញ្ញាណលែងដឹងទិសតំបន់អីសោះទៅណា អញ្ចឹងហើយទើបព្រះពុទ្ធប្រាប់ថាកុំសេពគប់នឹងបុគ្គលពាល លោកថែមទាំងប្រាប់ថាកិរិយាមិនសេពគប់នឹងបុគ្គលពាលមួយ កិរិយាសេពនឹងបណ្ឌិតមួយជាមង្គលដ៏ឧត្តម។ តើក្មួយៗយល់យ៉ាងម៉េចពីពាក្យសម្ដីព្រះពុទ្ធប្រាប់យើងត្រង់ចំណុចនេះ? អូគ្រាន់តែមិនសេពគប់នឹងបុគ្គលពាល ក៏ចាត់ទុកជាមង្គលដ៏ឧត្តមដែរ? អូ!គ្រាន់តែសេពគប់នឹងបណ្ឌិតក៏ជាមង្គលដ៏ឧត្តមដែរ? ពូបានយកពាក្យព្រះពុទ្ធត្រង់នេះមកគិត ក្នុងចិត្តអត់អញរបស់ពូអោយវាវិលជាវិថីចិត្តបង្កើតបានជាអារម្មណ៍មួយយ៉ាងច្បាស់ថា ការមិនសេពគប់នឹងបុគ្គលពាលស្ដាប់ទៅ វាដូចជាងាយណាស់ ប៉ុន្តែមិនសេពគប់នឹងបុគ្គលពាលបានលុះត្រាតែវិញ្ញាណរបស់យើងស្គាល់ថាជាបុគ្គលពាលសិន ទើបមិនសេពគប់នឹងបុគ្គលពាលបាន តើការស្គាល់ថាហ្នុងជាបុគ្គលពាល វាជារឿងងាយណាស់ទៅឬ? ពូថ្លឹងមកចិត្តពូ ពូសេពគប់នឹងបុគ្គលពាលរាប់ដងមិនឈ្នះ ចាញ់បោកទឹកចិត្តបុគ្គលពាលរហូតដល់ចំណាស់នេះទើបពូដឹងច្បាស់ថាចិត្តរបស់សត្វដែលរុំអាសវៈកម្លាំងធាតុក្ដៅ គឺមិនពាល់ទឹកចិត្តយើងកើតទេ នេះគឺធម្មជាតិ។ ពូទើបតែយល់ ចិត្តប្រហែលពូផងនៅតែមិនស្គាល់ ថាបុគ្គលណាចិត្តរុំអាសវៈកម្លាំងធាតុក្ដៅ ហើយលក្ខណៈនៃអាសវៈកម្លាំងធាតុក្ដៅគឺមិនអាចទទួលប៉ះកម្លាំងធាតុត្រជាក់បានដាច់ខាត ពូទើបតែច្បាស់ឥលូវនេះទេ។ ពូធ្លាប់ជួយលុយគេបួនដប់ម៉ឺន បើមួយម៉ឺនពីរម៉ឺនរាប់មិនអស់ ទឹកចិត្តបាចទៅច្រើនណាស់ ជាបុគ្គលម្នាក់ៗក៏ពូបាចទៅ ទាំងក្រុមប្រជាពលរដ្ឋទាំងហ្វូងៗក៏ពូបាចទៅ។ ទីបំផុត ពូដឹងក្នុងវិញ្ញាណយ៉ាងច្បាស់ថាកម្លាំងធាតុភ្លើងមិនអាចជ្រាបចូលដោយកម្លាំងធាតុទឹកដាច់ខាត។ ចិត្តពូផង បញ្ញាពូប៉ុណ្ណឹង ពូទើបតែដឹងច្បាស់ពីអាសវៈកម្លាំងធាតុក្ដៅនេះ ដូច្នេះការមិនសេពគប់នឹងបុគ្គលពាល ឬបុគ្គលដែលចិត្តរុំដោយអាសវៈកម្លាំងធាតុក្ដៅអាចប្រព្រឹត្តទៅបានលុះត្រាតែយើងស្គាល់ពីលក្ខណៈនៃកម្លាំងធាតុក្ដៅថាវាមិនអាចអនុញ្ញាតអោយកម្លាំងធាតុទឹកចូលទៅប៉ះវាបានទេ ទោះអោយប៉ុណ្ណា ចិត្តធម្មតាក្រៃ ជាចិត្តព្រៃផ្សៃចង្រៃដល់លោក។ ពូពិតជាខ្លាចហើយ ពេលដឹងថាធម្មជាតិកម្លាំងធាតុក្ដៅ វាមិនអនុញ្ញាតអោយកម្លាំងធាតុទឹកទៅប៉ះវាដាច់ខាត ពូច្បាស់ក្នុងផ្លូវមនោរបស់ពូហើយនៅពេលនេះនូវចំណុចទីពីរទៀតរឿងសម្គាល់អោយបានថាបុគ្គលណាមានចិត្តរុំអាសវៈកម្លាំងធាតុក្ដៅ ឬជាបុគ្គលពាលនោះ មិនស្រួលមើលប៉ុន្មានទេ ត្រូវការចិត្តកត្តញ្ញូខ្ពស់ណាស់ ដូច្នេះហើយកិរិយាមិនសេពគប់បុគ្គលពាលធ្វើបានដោយកម្រ មិនមែនជារឿងងាយស្រួលពេកទេ អញ្ចឹងហើយវាត្រូវតែជាមង្គលដ៏ឧត្តមហ្នុងហើយ។ ពូពន្យល់មកដល់ត្រង់នេះ ពូឆ្លៀតពេលពន្យល់ក្មួយៗពីចិត្តពូរឿងខ្លាចវិញ្ញាណរុំកម្លាំងធាតុភ្លើងដោយពូធ្លាប់បានត្រូវគេដុតវិញ្ញាណរលាក រលួយញឹកពេក ថាតើពូខ្លាចវិញ្ញាណឡប់រុំកម្លាំងធាតុភ្លើងហ្នឹងយ៉ាងម៉េចខ្លះទៅ? ពូចង់ធ្វើកន្លែងជួបជុំនិយាយធម៌ ពន្យល់ពួកក្មួយៗដែលកន្លែងនោះនឹងត្រូវទុកមនុស្សអោយបានយ៉ាងតិចប្រាំពាន់នាក់។ ពូគិតថាត្រូវតែជាទីកន្លែងមនោរម្យ មានអាងហែលទឹក មានទេសភាពអោយពួកក្មួយៗដែលមានតម្លៃក្នុងចិត្តពូមកអង្គុយស្ដាប់ធម៌ បានលំហែអារម្មណ៍ស្រួលខ្លួន ហើយមានអាហារហូបចុកសមរម្យល្មមនឹងទទួលពួកក្មួយៗ តែចាប់ពីថ្ងៃដែលពូបានទទួលមនុស្សមកចម្ការនៅថ្ងៃបុណ្យខួបបក្សពីថ្ងៃ២៦ខែមុននេះមក ពូបានចំណាយពេលដេកគិតដោះស្រាយរឿងដែលពូត្រូវជួបប្រទះថាតើត្រូវដោះស្រាយរឿងហ្នឹងយ៉ាងម៉េច បើវិញ្ញាណដឹងរបស់ពូនឹកខ្លាចរអាចិត្តដែលរុំអាសវៈកម្លាំងធាតុក្ដៅយ៉ាងហ្នឹងនោះ។ ពូបានដេកគិតមកដល់ពេលនេះមិនទាន់រកនឹកវិធីដោយស្រាយឃើញផង។ ពីថ្ងៃដែលពូបានទទួលមនុស្សមកបុណ្យខួបបក្សយើងនៅសៀមរាប ភ្នែកមនោពូបានសម្លឹងទៅហ្វូងមនុស្ស ពូបានស្គាល់យ៉ាងច្បាស់នូវចិត្តមនុស្សទុគ្គតិភពដែលរុំដោយអាសវៈកម្លាំងធាតុភ្លើងយ៉ាងច្បាស់ មានចាស់ មានក្មេង ពពាក់ពពូនយ៉ាងច្រើននៅចម្ការពូនៅឯសៀមរាប។ ក្មួយៗដែលជាអ្នករៀបចំបាយម្ហូបបានរៀបចំអាហារទទួលពួកនរកប្រេតដែលពូខ្លាចឡើងត្រជាក់ដៃ ត្រជាក់ជើងដែលពួកគេមកបន្លំធ្វើជាអិលឌីភីខ្លះ ខ្លះជាអិលឌីភីឡេឡឺនាំគ្រួសារដែលមិនមែនជាមនុស្សប្រភេទអិលឌីភីមកហែលពពាក់ពពូនពេញតែអាងទឹក នៅពេលដែលអិលឌីភីមែនទែនឈររហង់នៅលើគោក។ ពេលនោះមនោពូគិតថា ឳកូនអើយកូន! នៅឈរអោយរហង់ ហែលទឹកក៏មិនទាន់ពួកនរកប្រេត ស៊ីចុកក៏មិនរហ័សរហួនប្រមូលញ៉ុកៗដូចពួកនរកប្រេត តើសភាពបែបនេះអញនឹងត្រូវដោះស្រាយយ៉ាងម៉េចទៅ? បើនរកប្រេតវាមិនចេះខ្លាចចិត្ត មិនចេះក្រែងរអែង មកចង់តែបាន មកចង់តែបន្លំដោយគិតថាវាចេះណាស់ វាបន្លំបាន វាគ្មានដឹងទឹកចិត្តយើងទេ ពូនឹកគិតដល់ពាក្យព្រះពុទ្ធកិរិយាមិនសេពគប់នឹងបុគ្គលពាលជាមង្គលដ៏ឧត្តម។ រឿងមនុស្សដែលមិនស្គាល់ទឹកចិត្តរបស់យើងនេះ ទឹកភ្នែកពូហូរស្ទើរតែនឹងទៅជាស្ទឹងបានទៅហើយ ពូនឹកឃើញរឿងដែលពូជួបប្រទះក្នុងជីវិតឯកជន និងជីវិតនយោបាយរបស់ពូ ពូខ្លាចហើយចិត្តដែលរុំដោយអាសវៈកម្លាំងធាតុភ្លើងនេះ។ រោចផ្ទះយើងដុតស្ងោរពងមាន់វាមែនណា ជីវិតនរកប្រេតវាតែមួយសំខាន់លើសជីវិតសត្វសួគ៌រាប់ម៉ឺនលាននាក់ទៅទៀត ពូក្រលេកឃើញហ្វូងសត្វទាំងអស់នោះ ពូត្រជាក់ដៃ ត្រជាក់ជើងអង្គុយនៅខាងមក្រោមមិនកើត ឡើងមកសម្ងំនៅក្នុងបន្ទប់វិញ តែចិត្តពូនៅតែមិនសុខ នឹកឃើញថា ឳ!លោកអើយលោក ទោះអោយទៅប៉ុណ្ណាក៏មិនប៉ះចិត្តភ្លើងរបស់វាដែរ ទោះយើងស្លាប់ទាំងខ្លួនក៏វាមិនដឹងអីដែរ នេះហើយវិញ្ញាណឡប់រុំកម្លាំងធាតុភ្លើងនោះណា។ ពូកំពុងដេកគិតរកវិធីទប់ទល់នឹងចិត្តនរកប្រេតនេះហើយក្មួយៗ ពូខ្លាចណាស់ មិនសេពគប់ទេ រាងចាលហើយ។ វិញ្ញាណវាដែលរុំកម្លាំងធាតុភ្លើង ស្ទង់មិនដឹងសភាពកម្លាំងធាតុទឹកមែនណា ពន្យល់វិញ្ញាណវាអោយយល់មានបញ្ញា វិប្បយុត្តិទៀត ចូលតាមផ្លូវណាទៅលោក អញ្ចឹងហើយបានជាពូច្បាស់ក្នុងវិញ្ញាណរបស់ពូថាសត្វទុគ្គតិភពមិនងាយនឹងវារឡើងមកជាសត្វសួគ៌បានទេ។ លេងភ្លើងហើយសប្បាយនឹងភ្លើងនោះទៀត មើលសភាពមមាចចូលភ្លើងយ៉ាងម៉េច សត្វទុគ្គតិភពក៏មានសភាពយ៉ាងនោះដែរ៕