04/06/2026
RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership) ගිවිසුමට ශ්රී ලංකාව සම්බන්ධ වීම කියන්නේ අපේ රටේ ආර්ථික ඉතිහාසයේ සිදුවන ඉතාමත් තීරණාත්මක සහ සංකීර්ණ හැරවුම් ලක්ෂ්යයක්. මෙය ලෝක ජනගහනයෙන් සහ ලෝක ද.දේ.නි. (GDP) ප්රමාණයෙන් 30% ක් පමණ නියෝජනය කරන දැවැන්තම වෙළෙඳ බලකායයි.
📈 1. ශ්රී ලංකාවට ලැබිය හැකි ප්රධාන වාසි (The Opportunities)
A. ගෝලීය සැපයුම් දාමයන්ට ඇතුළත් වීම (Global Value Chains)
නූතන ලෝකයේ කිසිම භාණ්ඩයක් එක රටකම නිෂ්පාදනය වෙන්නේ නැහැ. උදාහරණයකට, ඉලෙක්ට්රොනික උපාංගයක කොටස් කිහිපයක් රටවල් 3-4 කින් එකතු වෙලා අවසාන භාණ්ඩය හැදෙන්න පුළුවන්. RCEP හි ඇති "ප්රභව රීති" (Rules of Origin) ලිහිල් භාවය නිසා, ශ්රී ලංකාවට RCEP සාමාජික රටවලින් අමුද්රව්ය ගෙනැවිත්, ඒවා අගය එකතු කර (Value Added), නැවත වෙනත් RCEP රටකට බදු සහන යටතේ අපනයනය කිරීමේ විශාල අවස්ථාවක් ලැබෙනවා.
B. සෘජු විදේශීය ආයෝජන (FDI) ආකර්ෂණය කරගැනීම.
චීනය, ජපානය, සහ දකුණු කොරියාව වැනි රටවල් ලංකාව දකින්නේ RCEP කලාපයට ඇතුළු විය හැකි "දොරටුවක්" (Gateway) ලෙසයි. ලංකාවේ භූගෝලීය පිහිටීම සහ RCEP සාමාජිකත්වය එකතු වූ විට, විදේශීය සමාගම් ලංකාව තුළ කර්මාන්තශාලා ආරම්භ කිරීමට පෙළඹෙනවා. මොකද ලංකාවේ හදන භාණ්ඩ ඔවුන්ට සමස්ත RCEP කලාපයටම බදු රහිතව යවන්න පුළුවන් නිසා.
C. සාම්ප්රදායික නොවන අංශවල පිබිදීම (Services & Logistics)
ලංකාව සාමාන්යයෙන් ඇඟලුම් සහ තේ මත යැපෙන රටක්. නමුත් RCEP හරහා,
තොරතුරු තාක්ෂණ (IT/BPO) සහ මෘදුකාංග ක්ෂේත්රයට නව වෙළෙඳපොළවල් විවෘත වේ.
D. නාවික සහ සැපයුම් සේවා (Logistics & Ports)
කොළඹ සහ හම්බන්තොට වරායන් කලාපීය කේන්ද්රස්ථානයක් (Hub) බවට පත් කිරීමට මෙයින් විශාල පිටුවහලක් ලැබෙනවා.
⚠️ 2. අප මුහුණ දෙන බරපතළ අභියෝග (The Risks)
A. දේශීය කර්මාන්තකරුවන් අසරණ වීම (Import Surge)
චීනය සහ වියට්නාමය වැනි රටවල් ඉතාමත් අඩු පිරිවැයකින් මහා පරිමාණයෙන් භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කරනවා. RCEP නිසා තීරුබදු ඉවත් වූ විට, එම ලාභ භාණ්ඩ ලංකාවේ වෙළෙඳපොළ ආක්රමණය කළ හැකියි. මෙයින්:
ලංකාවේ සුළු හා මධ්ය පරිමාණ කර්මාන්ත (SMEs) වැසී යාමේ අවදානමක් පවතී.
දේශීය කෘෂිකර්මාන්තයට (විශේෂයෙන් එළවළු, පළතුරු සහ සැකසූ ආහාර) දැඩි තරඟකාරීත්වයකට මුහුණ දීමට සිදු වේ.
B. රජයේ බදු ආදායම අහිමි වීම (Loss of Customs Revenue)
ශ්රී ලංකා රජය සාමාන්යයෙන් ආදායම් උපයන ප්රධාන ක්රමයක් තමයි වරායෙන් අය කරන ආනයන තීරුබදු (Customs Duties). RCEP ගිවිසුම යටතේ ඉදිරි වසර කිහිපය තුළ ක්රමයෙන් මෙම බදු ශුන්ය කළ යුතුයි. දැනටමත් ආර්ථික අර්බුදයක සිටින රටකට මෙය කෙටි කාලීනව රජයේ ආදායම් තවදුරටත් අඩු වීමට හේතුවක් විය හැකියි.
C. "නොගැලපෙන තරඟකරුවන්" සමඟ තරඟ කිරීමට සිදු වීම.
RCEP හි සිටින සිංගප්පූරුව, ඕස්ට්රේලියාව වැනි රටවල ව්යාපාරික පරිසරය (Ease of Doing Business) සහ තාක්ෂණය ඉතා ඉහළයි. ලංකාවේ පවතින ඉහළ විදුලි ගාස්තු, රතු පටි (Bureaucracy) සහ යටිතල පහසුකම්වල අඩුපාඩු නිසා අපේ ව්යාපාරවලට ඔවුන් සමඟ මිලෙන් සහ ගුණාත්මකභාවයෙන් තරඟ කිරීම ලෙහෙසි වෙන්නේ නැහැ.
🎯අප කළ යුත්තේ කුමක්ද?
RCEP කියන්නේ "නොගොස් සිටිය නොහැකි, නමුත් ප්රවේශමෙන් යා යුතු" ගමනක්. ලෝකය එකතු වෙද්දී ලංකාව හුදෙකලා වුණොත් අපට විදේශීය ආයෝජන සම්පූර්ණයෙන්ම අහිමි වෙනවා.
නමුත් මෙයින් උපරිම ඵල නෙළා ගැනීමට නම් රජය සහ පෞද්ගලික අංශය වහාම සූදානම් විය යුතුයි.
Phased-out Tariff Reduction:
බදු එකවරම නැති නොකර, දේශීය කර්මාන්තකරුවන්ට සූදානම් වීමට වසර 10-15 ක සහන කාලයක් (Transition Period) සාකච්ඡා කර ලබා ගැනීම.
Negative List (සංවේදී භාණ්ඩ ලැයිස්තුව):
දේශීය කෘෂිකර්මාන්තය සහ සංවේදී කර්මාන්ත ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා ඇතැම් භාණ්ඩ RCEP බදු සහනවලින් බැහැර කර තබා ගැනීම.
Trade Facilitation:
ලංකාව තුළ ව්යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ඇති නීතිමය බාධා ඉවත් කර, ඩිජිටල්කරණය වේගවත් කිරීම.
RCEP මඟින් ලංකාවට විශාල "මහසූද්ර වෙළෙඳපොළක්" ලැබෙනවා. අප සතුව දක්ෂ ශ්රම බලකායක් සහ උපායමාර්ගික පිහිටීමක් තිබෙන නිසා, නිසි කළමනාකරණයකින් සහ දේශීය ව්යාපාර ශක්තිමත් කරමින් මේ සඳහා අවතීර්ණ වුවහොත්, මෙය ලංකාව දියුණු රටක් කරා ගෙන යන හැරවුම් ලක්ෂ්යය කරගත හැකියි.
