24/02/2026
ඇස් ගැහෙනවාද? කාට හරි බනින්න හරි කවුරු හරි මතක් කරනවාටද?කියවා දැනුවත් වෙමු.!
"වම් ඇහැ ගැහෙනවා... අද නම් මොකක් හරි නරක දෙයක් වෙන්නයි යන්නේ."
"දකුණු ඇහැ ගැහෙන්නේ... කාගෙන් හරි බැනුම් අහන්න වෙයිද?"
නැත්නම් "කවුරු හරි මාව මතක් කරනවා ඇති."
ඔබත් ඔබේ ඇසිපිය ඉබේම ගැහෙනකොට (Eye Twitching) මේ වගේ දේවල් හිතනවාද? ඇත්තම කිව්වොත්, අපේ සමාජයේ බොහෝ දෙනෙක් ඇස් ගැහෙන එක "පෙර නිමිත්තක්" විදියටයි දකින්නේ. ඒ නිසාම මේක පිටුපස තියෙන සැබෑ සෞඛ්‍ය අනතුර බොහෝ දෙනෙක්ට මගහැරෙනවා.
හැබැයි යාලුවනේ, වෛද්‍ය විද්‍යාත්මකව බැලුවොත් මේකට කියන්නේ **"Myokymia"** (මයොකීමියා) කියලා. මේක පෙර නිමිත්තක් නෙවෙයි; ඔබේ ස්නායු පද්ධතිය (Nervous System) විසින් ඔබේ සිරුරේ පවතින යම් අඩුපාඩුවක් ගැන ඔබට එවන **"Alert"** එකක් නැත්නම් කෙටි පණිවිඩයක්!
**ඇත්තටම මොකක්ද මේ ඇස් ගැහෙනවා කියන්නේ?**
අපේ ඇසිපිය පාලනය කරන්න ඉතාම සියුම් පේශි (Muscles) කිහිපයක් තිබෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් මේවා වැඩ කරන්නේ අපේ මොළයෙන් ලැබෙන පණිවිඩ අනුවයි. නමුත් යම් හේතුවක් නිසා මේ පේශි වලට යන ස්නායු පණිවිඩ අවුල් වුණාම, ඔබේ පාලනයකින් තොරව ඇසිපිය තත්පර කිහිපයක් හෝ මිනිත්තු කිහිපයක් පුරා වේගයෙන් ගැහෙන්න පටන් ගන්නවා.
**මේක භයානකද?**
බොහෝ වෙලාවට ඇස් ගැහෙන එක සාමාන්‍ය දෙයක් වුණත්, ඇතැම් වෙලාවට මෙය ඔබේ ශරීරයේ ඉතා වැදගත් පෝෂ්‍ය පදාර්ථයක් අඩුවීම ගැන දෙන රතු නිවේදනයක් වෙන්න පුළුවන්. ඔබ නොසලකා හැරියොත්, මෙය මුළු මුහුණම හිරිවැටෙන හෝ මුහුණේ පේශි පාලනය කරගත නොහැකි තත්ත්වයක් දක්වා වර්ධනය වෙන්නත් ඉඩ තිබෙනවා.
මේක "හොඳ වෙලාවක්" හෝ "නරක වෙලාවක්" ගැන කියන අනාවැකියක් නෙවෙයි, ඔබේ ශරීරය ඇතුළේ සිදුවන **"Short Circuit"** එකක් වගේ දෙයක්.
ඉතින් ඇයි අපේ ඇස් මේ විදියට ඉබේම ගැහෙන්න පටන් ගන්නේ? ඒකට බලපාන ප්‍රධානම "හොරු" 03 දෙනෙක් ඉන්නවා. ඒ 03 දෙනා කවුද කියලා අපි බලමු.
1. මැග්නීසියම් (Magnesium) ඌණතාවය: ශරීරයේ "Short Circuit" එක
අපේ ශරීරයේ පේශි (Muscles) වලට නිසි ලෙස සංකෝචනය වෙන්න සහ ලිහිල් වෙන්න මැග්නීසියම් කියන ඛනිජ ලවණය අත්‍යවශ්‍යයි. මැග්නීසියම් අඩු වුණාම ස්නායු වල පාලනය ගිලිහී යනවා. එතකොට ඔබේ ඇසිපිය වටේ තියෙන සියුම් පේශි වලට වැරදි විදුලි සංඥා (Electrical impulses) ලැබෙන්න පටන් ගන්නවා. ප්‍රතිඵලය තමයි, ඔබේ අවසරයකින් තොරව ඇස ගැහෙන්න පටන් ගැනීම.
2. අධික කැෆේන් (Caffeine) භාවිතය: ස්නායු වල "Over-stimulation" එක
ඔබ දවසට තේ හෝ කෝපි කෝප්ප 3-4 කට වඩා බොනවාද? නැත්නම් 'Energy Drinks' වලට ඇබ්බැහි වෙලාද? කැෆේන් කියන්නේ අපේ ස්නායු පද්ධතිය උත්තේජනය කරන දෙයක්. ඔබ අධික ලෙස කැෆේන් ශරීරයට ලබා ගත්තම, එය ඇසිපිය වටා ඇති ස්නායු අග්‍ර "Hyper-active" කරනවා. මෙය හරියට එන්ජිමක රේස් එක වැඩි කළා වගේ වැඩක්. එවිට ඇස ඉබේම වෙව්ලන්න (Twitch) පටන් ගන්නවා.
3. ඩිජිටල් තෙහෙට්ටුව සහ ආතතිය (Digital Strain & Stress)
පැය ගණනාවක් එක දිගට ජංගම දුරකථනය හෝ පරිගණකය දෙස බලා සිටීම නිසා ඇස් වටා ඇති පේශි දැඩි ලෙස වෙහෙසට පත්වෙනවා. මීට අමතරව ඔබ දැඩි මානසික ආතතියකින් හෝ නින්ද නොමැතිව පසුවෙනවා නම්, ශරීරයේ 'Cortisol' හෝමෝනය ඉහළ යනවා. මෙය ස්නායු වල ක්‍රියාකාරිත්වයට සෘජුවම බලපාන අතර ඇස් ගැහීම මගින් ඔබේ ශරීරය කියන්නේ "මට දැන් විවේකයක් අවශ්‍යයි" කියන එකයි.
මේක තවත් දුරදිග ගියොත්?
ගොඩක් වෙලාවට ඇස් ගැහෙන එක දිනකින් හෝ දෙකකින් ඉබේම නතර වෙනවා. හැබැයි සමහර වෙලාවට මෙය සති ගණනාවක් පවතින්න පුළුවන්. එහෙම වෙන්නේ ඇයි?
ඔබේ මුළු ඇසම පියවෙනවාද?
මුහුණේ පැත්තක්ම ඇඹරෙනවා වගේ දැනෙනවාද?
ඇස රතු වෙලා කඳුළු එනවාද?
මෙන්න මේ වගේ වෙලාවට මේක නිකම්ම "ඇස් ගැහීමක්" නෙවෙයි, වෛද්‍යවරයෙක් හමුවිය යුතු බරපතල තත්ත්වයක් වෙන්න පුළුවන්.
අපි අවසාන කොටසින් බලමු, මේක නතර කරගන්න ගෙදරදීම කරන්න පුළුවන් දේවල් මොනවාද? සහ කොයි වගේ වෙලාවටද අනිවාර්යයෙන්ම දොස්තර කෙනෙක් ලඟට යන්න ඕනේ? කියලා.
දැන් ඔබ දන්නවා ඇස් ගැහෙන එක පිටුපස තියෙන්නේ මිථ්‍යාවක් නෙවෙයි, ඔබේ සෞඛ්‍යයේ යම් අසමබරතාවයක් කියලා. ඉතින් මේක නතර කරගන්න "දෙහි කපන්න" හෝ "අංජනම් බලන්න" අවශ්‍ය නැහැ. ඔබට නිවසේදීම කළ හැකි සරල පියවර කිහිපයක් මෙන්න:
1. මැග්නීසියම් බහුල ආහාර ගන්න:
ඔබේ ශරීරයට අවශ්‍ය මැග්නීසියම් ලබා දෙන්න. මේ සඳහා කෙසෙල් (Bananas) ඉතාම ගුණදායකයි. මීට අමතරව නිවිති වැනි පලා වර්ග, රටකජු හෝ කජු සහ අඳුරු චොකලට් (Dark Chocolate) ආහාරයට එකතු කරගන්න. බොහෝ වෙලාවට මැග්නීසියම් මට්ටම හරිගිය සැනින් ඇස් ගැහීම නතර වෙනවා.
2. කැෆේන් සහ නින්ද පාලනය කරන්න:
දිනකට ගන්නා තේ/කෝපි ප්‍රමාණය අඩු කරන්න. විශේෂයෙන්ම රාත්‍රී කාලයේදී මේවා පානය කිරීමෙන් වළකින්න. දිනකට පැය 7-8 ක සුවදායක නින්දක් ලබාගැනීමෙන් ඔබේ ස්නායු පද්ධතියට අවශ්‍ය විවේකය ලැබී ඇස් ගැහීම නතර වනු ඇත.
3. ඇස් වලට උණුසුම් සත්කාරයක් (Warm Compress):
ඇස ගැහෙන වෙලාවට පිරිසිදු රෙදි කැබැල්ලක් මද උණුසුම් වතුරෙන් තෙමා, ඇස මතුපිට විනාඩි කිහිපයක් තබාගෙන ඉන්න. මෙයින් ඇස වටා ඇති පේශි ලිහිල් වී ස්නායු පණිවිඩ ක්‍රමවත් වීමට උදව් වෙනවා.
අවදානම් සීනුව: ඔබ වෛද්‍යවරයෙකු හමුවිය යුත්තේ කවදාද?
බොහෝ විට ඇස් ගැහීම දින කිහිපයකින් හොඳ වුණත්, පහත ලක්ෂණ ඇත්නම් එය ස්නායු රෝගයක (Neurological Disorder) ලක්ෂණයක් විය හැකියි:
ඇස ගැහෙන සෑම අවස්ථාවකම ඇසිපිය සම්පූර්ණයෙන්ම වැසී යනවා නම්.
ඇස ගැහීම සති දෙකකට වඩා එක දිගට පවතිනවා නම්.
ඇසට අමතරව මුහුණේ අනෙක් පේශි, කටේ කොන හෝ බෙල්ලේ පේශි ගැහෙන්න පටන් ගන්නවා නම් (Hemifacial Spasm).
ඇස රතු වී, ඉදිමී හෝ එයින් ශ්‍රාවයක් පිටවෙනවා නම්.
මෙවැනි වෙලාවකදී වහාම අක්ෂි වෛද්‍යවරයෙකු හෝ ස්නායු රෝග විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු (Neurologist) හමුවීම අත්‍යවශ්‍යයි.
අවසාන පණිවිඩය:
ඉතින් ඊළඟ වතාවේ ඇස ගැහෙනකොට බය වෙන්න එපා. "කවුරු හරි මට බනිනවා" කියලා හිතන්නේ නැතුව, හොඳින් වතුර ටිකක් බීලා, කෙසෙල් ගෙඩියක් කාලා, ටිකක් නිදාගන්න. ඔබේ ශරීරය ඉල්ලන්නේ එවැනි පුංචි විවේකයක් පමණයි.
මෙම තොරතුරු ඔබේ හිතවතුන් අතර Share කරන්න. මිථ්‍යාවෙන් තොර නිරෝගී සමාජයක් ගොඩනැගීමට අප හා එක්වන්න.
උපුටාගැනීම දීඝයු පිටුවෙනි.
