09/01/2026
නැන්දම්මා විසින් නිතරම අපහාස හා උපහාසයට ලක් කිරීම ලේලියකගේ මානසික සෞඛ්යයට ඉතා දරුණු ලෙස බලපාන තත්ත්වයක්. මෙය සාමාන්ය පවුල් ආරවුලකට වඩා එහා ගිය "මානසික හිංසනයක්" (Psychological Abuse) ලෙස හැඳින්විය හැකියි.
මෙවැනි තත්ත්වයකදී ලේලියකගේ මානසික මට්ටම කෙබඳු විය හැකිද සහ එයින් මිදෙන්නට කළ හැක්කේ කුමක්ද යන්න මෙන්න:
- ලේලියගේ මානසික මට්ටමට සිදුවන බලපෑම
ආත්ම අභිමානය පිරිහීම (Low Self-esteem): නිතරම දොස් ඇසීම නිසා තමා කිසිම වැඩකට නැති අයෙකු බවත්, තමා අතින් හැමවිටම වැරදි සිදුවන බවත් ඇයට හැඟෙන්නට පුළුවන.
- ආතතිය සහ දැඩි කාංසාව (Stress & Anxiety):
නැන්දම්මා ඉදිරියට යාමට හෝ ඇය සමඟ කතා කිරීමට පවා ඇතිවන නොසන්සුන් බව.
- විසප්පුව (Depression):
තමා තනි වී ඇති බව හැඟීම, නිතර හැඬීම සහ ජීවිතය පිළිබඳ කලකිරීම ඇති විය හැක.
- සබඳතා බිඳ වැටීම:
සැමියා තමාගේ පාර්ශවය ගෙන කතා නොකරන්නේ නම්, ඔහු කෙරෙහි ඇති ආදරය සහ විශ්වාසය පළුදු වීම.
මෙවැනි අවස්ථාවක ලේලියට කළ හැකි දේ
- සීමාවන් පැනවීම (Setting Boundaries):
අපහාස කරන අවස්ථාවකදී ඉතා සන්සුන්ව නමුත් ස්ථාවරව, "ඔබ මට මේ විදිහට කතා කරන එක මට රිදෙනවා, මම කැමතියි අපි ගෞරවයෙන් කතා කරනවා නම්" වැනි දෙයක් පවසා එතැනින් ඉවත් වන්න.
- සැමියා සමඟ විවෘතව කතා කරන්න
සැමියාට චෝදනා කරන ස්වරූපයෙන් නොව, ඔබේ මානසික පීඩනය ඔහුට වටහා දෙන්න. "ඔයාගේ අම්මා මට මේ දේ කියද්දී මට ගොඩක් දුක හිතෙනවා, මට මේක දරාගන්න අමාරුයි" යනුවෙන් පවසන්න.
- ප්රතිචාර දැක්වීම පාලනය කරන්න:
සමහර විට අපහාස කරන්නන් බලාපොරොත්තු වන්නේ ඔබ කේන්ති ගැනීම හෝ හැඬීමයි. ඔබ ඉතා සන්සුන්ව, ඔවුන්ගේ වචනවලට අනවශ්ය අවධානයක් නොදී සිටින විට එම උපහාසවල බලය අඩු වේ.
- බාහිර සහාය ලබා ගැනීම:
ඔබේ මානසික පීඩනය දරාගත නොහැකි මට්ටමක පවතී නම්, විශ්වාසවන්ත මිතුරියක සමඟ කතා කරන්න. නැතිනම් උපදේශන සේවාවක් (Counseling) වෙත යොමු වීමෙන් මානසික ශක්තිය ගොඩනගා ගත හැකියි.
- සැමියාගේ වගකීම
මෙහිදී සැමියා "උදාසීන" (Passive) චරිතයක් නොවිය යුතුය. තම මවට ගෞරවය දක්වන අතරම, තම බිරිඳට සිදුවන අසාධාරණය හමුවේ ඇයව ආරක්ෂා කිරීම ඔහුගේ යුතුකමකි.
- මතක තබා ගන්න:
කිසිවෙකුට ඔබව මානසිකව වැට්ටවීමට ඉඩ නොදෙන්න. ඔබ ඔබේ අගය තේරුම් ගැනීම වැදගත්ම දේ වේ.
එමෙන්ම සැමියාගේ සහයෝගය නොලැබීම සහ ඔහු මේ පිළිබඳව නිහඬව සිටීම හෝ මවගේ පැත්ත ගැනීම ඔබව තවත් දැඩි මානසික අසරණභාවයකට පත් කරයි. මෙය ඉතා දුෂ්කර තත්වයක්.
සැමියා මැදිහත් නොවන විට, නැන්දම්මාගේ අපහාස තවත් වැඩි වීමට එය රුකුලක් විය හැකියි. මෙවැනි අවස්ථාවක ඔබේ මානසික සෞඛ්යය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ඔබ අනුගමනය කළ යුතු ක්රියාමාර්ග කිහිපයක් පහතින් දැක්වේ:
1. ඔබ ගැන සැලකිලිමත් වන්න (Self-Care)
* අන් අයගෙන් ගෞරවය හෝ ආදරය නොලැබෙන විට, ඔබ ඔබටම ආදරය කිරීම ආරම්භ කළ යුතුයි.
* සිතට සහනයක් ලැබෙන දේ කරන්න: පොතක් කියවීම, ආගමික කටයුතුවල නිරත වීම හෝ විනෝදාංශයක නිරත වීමෙන් සිත වෙනතකට යොමු කරන්න.
* ඔබේ වටිනාකම තේරුම් ගන්න: නැන්දම්මා පවසන උපහාස කතා ඔබේ සැබෑ ස්වරූපය නොවන බවත්, ඒවා ඇයගේ පෞරුෂයේ දුර්වලතා බවත් තේරුම් ගන්න.
2. ප්රතිචාර නොදැක්වීමේ බලය (The Power of Silence)
* ඔබව කෝප ගැන්වීමට හෝ හැඬවීමට උත්සාහ කරන්නේ නම්, එයට කිසිදු හැඟීමක් පෙන්වන්න එපා.
* ඇය අපහාස කරන විට කිසිවක් නොකියා සන්සුන්ව එතැනින් ඉවත් වන්න.
* ඔබ ප්රතිචාර නොදක්වන විට, ඇයට ඔබව මානසිකව පාලනය කිරීමට ඇති හැකියාව ක්රමයෙන් ගිලිහී යයි.
3. සැමියා සමඟ කතා කරන ආකාරය වෙනස් කරන්න
* සැමියා සහයෝගය නොදක්වන්නේ ඔහු මව සහ බිරිඳ අතර මැදි වී "බය" වී සිටින නිසා විය හැක.
ඔහුට දොස් නොකියා, "මට ඔයාගේ සහයෝගය නැතිව මේ පීඩනය තනිවම දරාගන්න අමාරුයි, මට බයයි මගේ මානසික සෞඛ්යය පිරිහෙයි කියලා" වැනි ඉතා මෘදු සහ හැඟීම්බර ප්රවේශයකින් කතා කර බලන්න.
4. ඔබ වෙනුවෙන් සීමා පනවා ගන්න
සැමියා උදව් නොකරන්නේ නම්, ඔබට සිදුවන අපහාස හමුවේ ඔබේ ගෞරවය රැක ගැනීමට ඔබට අයිතියක් ඇත.
කතාබහ සීමා කරන්න (අවශ්ය දේට පමණක් පිළිතුරු දෙන්න).
ඇය අපහාස කරන අවස්ථාවලදී එම ස්ථානයේ රැඳී නොසිටින්න.
5. වෘත්තීය උපදේශනය (Counseling)
තනිවම මේ පීඩනය දරාගැනීම අපහසු නම්, මනෝ උපදේශකවරයෙකු හමුවී කතා කිරීම ඉතා වැදගත්. එයින් ඔබට මේ තත්ත්වයට ශක්තිමත්ව මුහුණ දෙන ආකාරය ඉගෙන ගත හැකියි.
වැදගත්ම දේ:
ඔබ මේ ප්රශ්නය නිසා දිගින් දිගටම දුක් වුවහොත්, එය ඔබේ ශාරීරික සෞඛ්යයටත් බලපාන්න පුළුවන්. ඔබව සතුටින් තබා ගත හැකි කුඩා හෝ දේවල් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්න.
❤️❤️❤️. 
