06/02/2026
හරියට නොදන්න
මගේ මිනුවන්ගොඩ අතීතය ...
මිනුවන්ගොඩ කියන්නෙ මොන වගේ තැනක්ද?..
මිනුවන්ගොඩ යනු බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්රික්කයේ පිහිටි ග්රාම සේවා වසම් 126 ක් අයිති මිනුවන්ගොඩ ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් ප්රදේශයකි. 1976 ගම්පහ දිස්ත්රික්කය වශයෙන් දිස්ත්රික්කයක් අනුමත වීමට ප්රථම මිනුවන්ගොඩ අයත්ව තිබුණේ උතුරු කොළඹටය. ඊටත් පෙර කාලයේ මිනුවන්ගොඩ අයත්ව තිබුණේ උඩුගම්පොළ රාජධානියටය. උඩුගම්පොළ රාජධානිය පාලනය වූයේ කෝට්ටේ රාජධානිය යටතේය.
මිනුවන්ගොඩ අයත් පැරැණි රාජදානි බලප්රදේශය..
අතීතයේ දී මිනුවන්ගොඩ අයත් වූ උඩුගම්පොල බල ප්රදේශය අදට වඩා විශාල බල ප්රදේශයක් විය. ඒ අනුව පුරාණයේ දී උඩුගම්පොළ රාජධානියේ එක් සීමාවක් අවසන් වී ඇත්තේ කැලණියෙනි. සියනෑ කෝරළය, අලුත්කූරු කෝරළය, හේවාගම් කෝරළය, හා සතර කෝරළය නැමති කෝරළ හතරම මෙම ප්රදේශයට යටත්ව තිබී ඇත. උතුරින් කැලණි ගඟ දක්වා ද දකුණින් මා ඔය දක්වා ද, බටහිරින් මහ මුහුද දක්වා ද නැගෙනහිරින් සබරගමුව දක්වා ද , මිනුවන්ගොඩ පාලනය වූ උඩුගම්පොළ රාජධානිය ව්යප්තව තිබූ බව පුරාණ ලේඛනවල සඳහන්ය.
උඩුගම්පොළ ප්රදේශයේ පාලනය කල රජු
එකල මෙම ප්රදේශය පාලනය කර ඇත්තේ 8 වන වීර පරාක්රමබාහු රජතුමන්ගේ පුතණුවන් වූ සකල කලා වල්ලභ රජු විසිනි.
මිනුවන්ගොඩ යනු දෙවන පෑ තිස් රජුගේ සුමිත්ත අමති ද, වලගම්බා රජතුමා ද, කෝට්ටේ 8 වන වීර පරාක්රම බාහු සහ ධර්ම පරාක්රම බාහු, මහනුවර කීර්ති ශ්රී රාසිංහ ආදී රජවරුන් වරින් වර පැමිණ ශාසනික සංස්කෘතික මෙහෙවර කළ ප්රදේශයක් වූ අතර ප්රසිද්ධ නොවූ චෝල, සිංහල, ලන්දේසි, පෘතුගීසි, ඉංග්රීසි හටන් සිදු වූ ප්රදේශයක් බව මූලාශ්ර පරිශීලනයෙන් පෙනී යයි.
මිනුවන්ගොඩින් මතු වූ ප්රථම ඓතිහාසික ලිකිත ලියවිල්ල..
මිනුවන්ගොඩ ලෙස අප අද හඳුන්වන ප්රදේශය අතීතයේ දී මායා රටට අයත්ව තිබුණි. එකල අනුරාධපුරයේ සිට මිනුවන්ගොඩට ගිරිහෙල් වනාන්තර මැදින් සේනා සම්මත රහස් පෙරහැරක් දෙවන පෑ තිස් රජතුමාගේ සුමන්ත්රී ඇමතිවරයාගේ (ක්රි.පූ 307-267) නායකත්වයෙන් ගෙන එන ලදී. එකල මේ ප්රදේශය බඹරු, දෙබරු සහ වන සතුන්ගේ රජ දහනක්ව තිබී ඇත. පෙරහරේ රුගෙන ආවේ අඟනා මුතු කරඬුවකි. සර්වඥ ධාතූන් තැන්පත් කර තිබූ එම මුතු කරඬුව වූ කලී දෙවන පෑ තිස් රජ වූ දිනයේ පෙර පින් මහිමයට පහළ වූ අගනා සත් විධ වස්තූන් අතර තිබූ එක් වස්තුවකි.
පෙරහැරට පහර දී කරඬුව සොරා ගැනීමට සොර දෙටුවන් මඟ රැක සිටිය ද මුතු කරඬුව ආරක්ෂිතව මිනුවන්ගොඩ දක්වා වැඩම කරවීමට සුමන්ත්රී ඇමතිවරයා එතැන කුඩා වෙහෙරක් තනා කරඬුවේ ආරක්ෂාවට රනින් සහ රිදියෙන් කළ අගනා දොරක් ද සවිකර එය රාජකීය පූජනීය ප්රදේශයක් බවට සම්මත කළේය.
කෙසේ වුවද වනාන්තරය පීරා ගිය සතුරු පිරිසක් මහ රාත්රියේ සර්වඥ ධාතූන් සහිත මුතු කරඬුව පැහැර ගැනීමට එහි වූ රන්දොර ගැලවීය. සුමන්ත්රී ඇමතිවරයා තම සේනාව සමඟ සතුරන් ලුහුබැඳ ගිය ද සතුරෝ රන්දොර රැගෙන පලා ගියහ. දොර සෙවීමට චතුරංගනී සේනාවෝ දුනු හී රැගෙන වනාන්තරය පීරා ගිය ද සතුරෝ දොර සැඟවීම නිසා දොර නෑ යැයි රාජපුරුෂයෝ සම්මත කළහ. එම නිසා මුතු කරඬුව තැන්පත් කළ තැනට දොරණාගොඩ යැයි නමක් පටබැඳිනි.
මේ අනුව දොරණෑගොඩ යනු මිනුවන්ගොඩ පුරවරයේ ප්රථම ලිඛිත ඓතිහාසික සිද්ධියක් වාර්තා වූ පැරණිම ගම්මානය බව සනාථ වෙයි. වර්තමානයේ දොරණෑගොඩ සුමන්තීන්දරාම විහාරය බවට පත්ව ඇත්තේ එදා සුමන්ත්රී ඇමති මුතු කරඬුව නිධන් කර තැනූ විහාරය බව සඳහන් වන්නේ පුරාණ චුල්ලබෝධි වංශය නම් ග්රන්ථයේය.
මිනුවන්ගොඩ” යැයි නමක් අතීතයේ දී තිබී නැත. මිනුවන්ගොඩ යැයි නම් ලැබී ඇත්තේ ක්රි.ව.1485 - 1505 කාලයේ ප්රථම වරට මිනුවන්ගොඩ ආශ්රිත ප්රදේශයේ රජකම් කළ සකල කලා වල්ලභ රජතුමන් විසින් කුමරියන් සත්දෙනෙකු ඔයේ ගිල්වා මරා බිලි පූජාව තැබීම නිසාය.
මිනිරුවන්ගොඩ මිනුවන්ගොඩ උන හැටි ...
උඩුගම්පොළ රාජධානිය කරමින් ප්රදේශයේ රජකම් කළ මේ රජතුමා යුද්ධයෙහි අති දක්ෂයෙකු වූ අතර එතුමා තැනූ පතහ පොකුණට අයත් වේල්ල වරින්වර කැඩී යාම නිසා ඉන් ප්රදේශය බේරා ගැනීමට නම් රූමත් කුමරියන් සත් දෙනෙකු ඔයට බිලි කළ යුතු බව රාජ සභාවේ දී ගත් තීරණයක් මත රජකුමරියන් සත් දෙනෙකු රන් අභරණින් සරසවා මිනුවන්ගොඩ ලෙස අද හඳුනන ප්රදේශයේ පිහිටි ඔය අසබඩට කැඳවා අවුත් කුමරියන් සත්දෙනා ඔයට බිලි කර දියේ ගිල්වා මරා මහා බිලි පූජාවක් පවත්වා ඇත. එම කුමරියන්ගේ ආභරණ පාවී ගොස් රැඳුන ස්ථානයට මිනිභරණගොඩ යැයි නම් තබා පසුව එය මිණිරුවන්ගොඩ නමින් ප්රසිද්ධ වී ඇත. අද මිනුවන්ගොඩ ලෙස හඳුන්වන්නේ මෙම කුමරියන්ගේ අභරණ ගොඩ ගැසූ ප්රදේශය වේ.
මෙකී ඓතිහාසික මිනුවන්ගොඩ ප්රදේශයේ ඉතා සීග්රයෙන් දියුණු වෙමින් පවතින වාණිජ නගරයක් ලෙසින් විවිධ ඉසව් වෙතින් සංවර්ධනය වන වර්ග කිලෝ මීටර් 4.4 ක වපසරියකින් යුත් මිනුවන්ගොඩ නගරය අප මිනුවන්ගොඩ නගර සභාවට අයත් බල ප්රදේශය යටතේ පාලනය වන්නේය.
ඔන්න ඔහොමයි මගේ මිනුවන්ගොඩ අතීත කතාව දැන් ඉතින් මිනුවන්ගොඩ රත්තරං වැලලී තියනවා කියලා තැනින් තැන හාරනවා නෙවෙයි ඔං 😅
විස්තර අන්තර් ජාලයෙන්...
#මිනුවන්ගොඩ #මගේමිනුවන්ගොඩ
