19/11/2020
Copy by PHI page
Credit give to first creator
කොවිඩ් 19 වසංගත සමයේ මුඛ අවරණ නැවත නැවත සොදා භාවිතා කල හැකිද?
විද්යාත්මක විග්රහයක්
============================================
P. J.T.P.E.Thanthrige (Dip.in Public Health)
Public Health Inspector, Ministry of Health Sri Lanka
============================================
කොවිඩ් 19 ගොලිය වසංගත අවස්ථාවක වෙන කවදාටත් වඩා මුඛ ආවරණ පිලිබඳ වැඩි අවධානයක් යොමු වී ඇති පසුබිමක පවතින සිමාකාරී තත්ව හේතුවෙන් බොහෝ දෙනෙකුට මුඛ ආවරණ නැවත නැවත භාවිතා කිරීමට සිදු වී ඇත. මේ ලිපිය මගින් ආරක්ෂා කාරී ලෙස මුඛ ආවරණයක් පිරිසිදු කර ගන්නා ආකාරය පිලිබඳ දැනට ඇති වඩාත්ම විශ්වාසදායක සහ විද්යාත්මක පරික්ෂණ මගින් යම් තාක් දුරට සාර්ථක ක්රමවේද කිහිපයක් පිලිබඳ අවධානය යොමු කෙරේ
දැනට අප භාවිතා කරන මුඛ ආවරණ ප්රධාන වශයෙන් පහත පරිදි වේ
1. රෙදි මුඛ ආවරණ cloth face masks
2. ශල්ය මුඛ ආවරණ surgical masks
3. N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ
1. රෙදි මුඛ ආවරණ cloth face masks
රෙදි මුහුණු ආවරණ (cloth face masks) පිරිසිදු කර විශබීජ හරණය කරන්නේ කෙසේද?
රෙදි මුහුණු ආවරණ නිතර සේදිය යුතුය. මහජන සෞඛ්ය පිළිබඳ කැලිෆෝනියා දෙපාර්තමේන්තුව නිර්දේශ කරන්නේ එක් එක් භාවිතයෙන් පසුව හෝ දිනපතා. රෙදි මුඛ ආවරණ උණු ජලය සමග ඩිටර්ජන්ට් භාවිතයෙන් සෝදා ඉන්පසු බැක්ටීරියා සහ ක්ෂුද්ර ජීවීන් විනාශ කිරීම සඳහා උණුසුම් වාතය මගින් වියළා ගත යුතුය බවයි.
මූලික වශයෙන්, උණුසුම් සබන් ජලය සුදුසුයි . සබන් වෛරසයේ ප්රෝටීන් කබාය බිඳ දැමීමට සමත් වන අතර එය ඉතා ප්රතිඵලදායි වේ.
ඔබේ රෙදි මුඛ ආවරණය ඹබ නැවත භාවිතා කිරීමට පෙර එය සේදිය යුතු අතර එය නැවත පැළඳගත් වහාම අත් සේදීම සහ ඔබේ මුහුණ ස්පර්ශ නොකිරීමට නිර්දේශ කෙරේ.
මහජන සෞඛ්ය පිළිබඳ කැලිෆෝනියා දෙපාර්තමේන්තුව රෙදි මුඛ ආවරණ සඳහා පොදු මාර්ගෝපදේශ කිහිපයක් ඉදිරිපත් කරයි.
1. මුහුණු ආවරණ රෙදි වලින් සාදා ගත හැකිය, කර්මාන්තශාලාවෙන් සාදන ලද හෝ අතින් මැසූ, හෝ ස්කාෆ්, ටී-ෂර්ට්, ස්වෙටර් හෝ තුවා භාවිතයෙන් වැඩි දියුණු කළ හැකිය.
2. මුඛ ආවරණය අනිවාර්යයෙන් නාසය සහ මුඛය ආවරණය වන පරිදි සකසා ගත යුතුය.
3. ඉතා මැනවින්, එක් එක් භාවිතයෙන් පසු මුහුණු ආවරණ සේදිය යුතුය. අපිරිසිදු මුඛ ආවරණ විශේෂිත රෙදි සෝදන බෑගයක හෝ බඳුනක තැබිය යුතුය.
4. රෙදි මුව ආවරණ සේදීමේදී ඩිටර්ජන්ට් සහ උණු වතුර භාවිතා කර සොදා උණුසුම් වාතයෙන් ඒවා වියළා ගන්න.
5. ඔබේ මුඛ ආවරණය පලදින අවස්ථාවේ සැපපහසු ලෙස සකසා ගන්න. නිතර නිතර මුඛ ආවරණය ඇල්ලීම නොකල යුතුය.
6. ඔබේ මුහුණ හෝ මුහුණ ආවරණ ස්පර්ශ කිරීමට පෙර සහ පසු අත් සේදීම හෝ සනීපාරක්ෂක දියර භාවිතා කරන්න.
7. රෙදි සෝදන්නට පෙර ඔබේ මුහුණේ ආවරණයක් නැවත පැළඳිය යුතු නම්, එය නැවත පැළඳගත් වහාම අත් සේදීම සහ ඔබේ මුහුණ ස්පර්ශ කිරීමෙන් වළකින්න.
රෙදි මුහුණු ආවරණ භාවිතයෙන් ඉවත් කල යුත අවස්ථා
• නාසය සහ මුඛය තවදුරටත් ආවරණය නොකරයි නම්
• බැඳ ඇති පටි වලට හානි වී ඇත්නම්
• මුහුණේ නිසි පරිදි රැදි නොපවතී නම්.
• රෙදි වල සිදුරු හෝ හෝ ඉරී යාම් ඇත්නම්
රෙදි මුව ආවරණ COVID-19 වැනි වෛරස් වලින් ආරක්ෂාවක් සලසයි ද?
රෙදි මුඛ ආවරණ (Face Mask) පැළඳ සිටින තැනැත්තාට වාතයේ ඇති වෛරස් වලින් පූර්ණ ආරක්ෂාවක් ලබා නොදේ, නමුත් ජෛව විද්යාත්මකව වෛරස් අංශු හෝ වෛරසය අඩංගු “ජල බිඳිති” වලට බාධා කිරීමෙන් අන් අයව ආරක්ෂා කිරීමට ඒවාට හැකිය.
මෙය විශේෂයෙන් ඵලදායී වන්නේ රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන ආසාදිත පුද්ගලයින් (asymptomatic) ගෙන් තවත් අයට වෛරසය බො විම වැලැක්වීමට යි.
කේම්බ්රිජ් විශ්ව විද්යාලයේ 2013 දී කරන ලද අධ්යයනයකින් හෙළි වි ඇත්තේ යම් තැනැත්තෙකු විසින් ප්රශ්වාසයේදි පිට කරන විශබීජ සහිත ආසාධිත අංශු (infectious droplets) එම පුද්ගලයා රෙදි මුඛ ආවරණයක් පලඳී නම් බාහිර පරිසරයට එක්වීම සැලකිව යුතු මට්ටමකින් අඩු වන බවයි.
රෙදි ආවරණ පරිපූර්ණ නොවූවත්, වසංගතයක් තුළ “වක්රය සමතලා කිරීම” සඳහා බොහෝ වාසි ගෙන දෙන අතර එය ආරක්ෂාවක් නැතුවාට වඩා හොඳය(better than nothing ).
2. ශල්ය මුඛ ආවරණ surgical masks
ඔබට ශල්ය මුඛ ආවරණ (Face Mask) පිරිසිදු කිරීමට හෝ නැවත භාවිතා කිරීමට හැකිද?
ශල්ය මුඛ ආවරණ (Face Mask) සඳහා නිර්දේශිත පිරිසිදු කිරීමේ ක්රමවේදයක් අපට සොයාගත නොහැකි විය. මෙම මුඛ ආවරණ (Face Mask)සේදීම කළ නොහැකි බැවින් ඒවා සේදීමෙන් එයට හානි විය හැකිය.
සාමාන්යයෙන්, ශල්ය මුහුණු ආවරණ තනි භාවිතය සඳහා පමනක් යොද ගත යුතුය. කෙසේ වෙතත්, න්යායාත්මකව පහතින් විස්තර කරන පාරජම්බුල ආලොක ක්රමය ( UVGI) භාවිතයෙන් විෂබීජහරණය කළ හැකිය.
සීමිත නැවත භාවිතා කිරීම සඳහා ඇමරිකා රෝග පාලනය හා වැළැක්වීමේ මධ්යස්ථාන පහත සඳහන් නිර්දේශ ඉදිරිපත් කර ඇත.
• සියළු මුහුණු ආවරණ භාවිතයෙන් පසු ඉවත දැමිය යුතුය.
• සියලුම මුහුණු ආවරණ නැවත භාවිතා කළ නොහැක.
• පටි මගින් ගැටගසා ගැනීමට ඇති මුහුණු ආවරණ ඉරා දැමීමෙන් තොරව ඉවත් කළ නොහැකි අතර පැලඳ සිටින කාලය වැඩි කිරීම සුදුසු අතර නැවත භාවිතය නිර්දේශ නොකරයි.
• ඉලාස්ටික් පටි (කන වටා දමන) සහිත මුහුණු ආවරණ නැවත භාවිතා කිරීම සඳහා වඩාත් සුදුසු විය හැකිය.
• මුහුණු ආවරනය නැවත භාවිතා කිරීමට අවශ්ය නම් එය ප්රවේශමෙන් ගලවා ඇතුලත පැත්තට නමා ආරක්ෂිතව එතීම සිදු කල හැක.
3. N95 සහ KN95 මුහුණු ආවරණ
ඔබට N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ නැවත භාවිතා කළ හැකිද?
හැක, නමුත් සෑම විටම N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ මාරු කිරීම නිර්දේශ කරනු ලැබේ.
සීමිත සැපයුමක් ඇති අවස්ථාවක N95,KN95 මුඛ ආවරණ (Face Mask) සීමා සහිත ලෙස නැවත භාවිතා කිරීම සඳහා CDC පහත සඳහන් නිර්දේශයන් ඉදිරිපත් කර ඇත.
• මුඛ ආවරණ භාවිතා කල යුතු පිරිස සෑම විටම අවම මට්ටමක තබා ගැනීම සඳහා පරිපාලණ තීරණ ගැනීම.
• හැකි සෑම විටම N95 මුඛ අවරණය සඳහා විකල්ප භාවිතා කරන්න (උ.දා., පෙරහන්, මුඛ ආවරණ).
• හැකි සෑම විටම N95 මුඛ ආවරණ දිගු වේලාවක් භාවිතා කිරීමට උනන්දු කිරීම.
• ආසාදන ඇතිවීමේ හෝ සංකූලතා ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් ඇති පුද්ගලයින් සඳහා N95 මුඛ ආවරණ භාවිතා කිරීමට ප්රමුඛතාවය ලබා දීම.
N95, KN95 මුහුණු ආවරණ නැවත භාවිතා කරන්නේ නම්, භාවිතයෙන් රෝග සම්ප්රේෂණය අඩු කිරීම සඳහා ඇමරිකානු රෝග පාලනය හා වැළැක්වීමේ මධ්යස්ථාන පහත සඳහන් පියවර නිර්දේශ කරයි.
1. රුධිරය, ශ්වසන හෝ නාසික ස්රාවයන් හෝ වෙනත් ශාරීරික තරල වලින් දූෂිත N95 මුඛ ආවරණ (Face Mask) ඉවතලන්න.
2. පූර්වාරක්ෂාවන් අවශ්ය වන බෝවන රෝගියෙකු සමඟ සමීප සම්බන්ධතා පැවැත්වීමෙන් පසු N95 මුඛ ආවරණ (Face Mask) ඉවතලන්න.
3. මුඛ ආවරණ (Face Mask)යේ මතුපිට දූෂණය අවම කිරීමට N95 මුඛ ආවරණ පලඳින සෑම විටම face shield එකක් භාවිතා කරන්න
4. පාවිච්චි කරන ලද මුඛ ආවරණ (Face Mask) නම් කරන ලද ගබඩා ස්ථානයක තබන්න. හරස් දූෂණය අවම කිරීම සඳහා, මුඛ ආවරණ එකිනෙකට ස්පර්ශ නොවන පරිදි ගබඩා කර තබන්න. මුඛ ආවරණ භාවිතා කරන පුද්ගලයා පැහැදිලිව හඳුනාගෙන ගබඩා බහාලුම් නිතිපතා බැහැර කළ යුතුය.
5. මුඛ ආවරණ ස්පර්ශ කිරීමට හෝ සකස් කිරීමට පෙර සහ පසු සබන් යොද දැත් සෝදා ගන්න නැතිනම් hand sanitizer එකක් භාවිතා කරන්න.
6. මුඛ ආවරණ ඇතුළත ස්පර්ශ කිරීමෙන් වළකින්න
7. N95, KN95 මුඛ ආවරණ නැවත භාවිතා කළ යුත්තේ අදාල පුද්ගලයාම පමණි.
ඔබට කොපමණ කාලයක් N95, KN95 හෝ ශල්ය මුඛ ආවරණ නැවත භාවිතා කළ හැකිද?
මතක තබා ගන්න, බොහෝ මුහුණු ආවරණ එක් වරක් භාවිතා කිරීමට පමනත් බොහො දුරට සකසා ඇත.
පහත දැක්වෙන්නේ ඔබට විවිධ මුඛ ආවරණ කොපමණ කාලයක් නැවත නැවත භාවිතා කළ හැකිද යන්න පිළිබඳ යෝජනාවක් වන අතර කිසිදු වෛද්ය අධ්යයනයක් හෝ සාක්ෂි මගින් සම්පූර්ණ වශයෙන් තහවුරු කර නොමැත.
ඔබ නිතරම ඔබේ මුඛ ආවරණ පිරිසිදු කරන්නේ නම්, එය වෙනත් බොහෝ ද්රව්ය මෙන් පිරිහීමට පටන් ගන්නා අතර ඔබේ මුඛ ආවරණ කොපමණ කාලයක් භාවිතා කළ හැකිද යන්නට එය බලපානු ඇත.
මුඛ ආවරණ කොපමණ වාරයක් නැවත භාවිතා කළ හැකිද යන්න නිශ්චිත ගණනය කිරීම වෙනුවට අපට මාර්ගෝපදේශයක් සැපයිය හැකිය.
ඔබේ මුඛ ආවරණයෙහි යම් පිරිහීමක් ඔබ දුටුවහොත් එය ඉවත දැමිය යුතුය. එක් එක් භාවිතයෙන් හා පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු ඔබ මුඛ ආවරණ හොඳින් පරීක්ෂා කළ යුතුය. මුඛ ආවරණ කොතරම් හොඳින් ගැලපේද යන්න පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කරන්න. ඔබේ මුඛ ආවරණ පටි ප්රත්යාස්ථතාව නැති වීමට පටන් ගන්නේ නම් එය තවදුරටත් ඔබේ මුහුණ ඵලදායී ලෙස ආවරණය නොකරන අතර ඉවත දැමිය යුතුය.
N95 මුහුණු ආවරණ සහ KN95 මුහුණු ආවරණ සේදීම, පිරිසිදු කිරීම සහ විෂබීජහරණය කරන්නේ කෙසේද?
N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ නිසි ලෙස විෂබීජහරණය කිරීම හා අපිරිසිදු කිරීම උපායශීලී කටයුත්තකි. මුඛ ආවරණයේ පෙරීම හා යෝග්යතාවයට හානි නොකර ඔබ එය පිරිසිදු කල යුතුය.
KN95 සහ N95 මුහුණු ආවරණ සාමාන්යයෙන් අවශ්ය තරම් ඇති විට එක් එක් භාවිතයෙන් පසුව ඉවත් කල යුතුය.
KN95 සහ N95 නැවත භාවිතය පිලිබඳ ඇමරිකානු රෝග පාලනය හා වැළැක්වීමේ මධ්යස්ථානයේ මාර්ගෝපදේශය හැරුණු විට වෙනත් මාර්ගෝපදේශයක් අපට සොයා ගැනීමට නොහැකි විය.
නමුත් එයින් අදහස් කරන්නේ කිසිවක් නොමැති බව නොවන අතර,
මුහුණු ආවරණ ඵලදායී ලෙස පිරිසිදු කිරීම සඳහා ඇමරිකානු ආමාශ ආන්ත්රයික හා එන්ඩොස්කොපි ශල්ය වෛද්යවරුන්ගේ සංගමය ප්රධාන මූලධර්ම කිහිපයක් ඉදිරිපත් කර ඇත.
මෙම ක්රමය මගින් මුහුණු ආවරණ මත ඇති වෛරස ප්රමාණය අවශ්ය මට්ටමට විනාශ කල හැක.
මුහුණු ආවරණ ශාරීරික තරල මගින් පෙගි ඇති නම් භාවිතයෙන් ඉවත් කල යුතුය.
පෙරීමේ ධාරිතාව සහ අයනික ආරෝපණය හැකි තරම් ආරක්ෂා කළ යුතුය.
මුඛ ආවරණයේ යෝග්යතාවය විනාශ නොවිය යුතුය.
COVID-19 වෛරසය අක්රිය කිරීම සඳහා පිරිසිදු කිරීමේ ක්රම කිහිපයක් තිබේ.
1. වාෂ්පීකෘත හයිඩ්රජන් පෙරොක්සයිඩ් vaporized hydrogen peroxide
2. වියළි තාපය dry heat
3. පාරජම්බුල කිරණ
4. තෙතමනය සහිත තාපය
5. 70% එතනොල් (ඉතාලියානු ක්රමය)
6. අධි සාන්ද්ර බ්ලීචිං දියර ( මෙම ක්රමය පිලිකා කාරක බැවින භාවිතා නොවේ)
01. වාෂ්පීකෘත හයිඩ්රජන් පෙරොක්සයිඩ් (vaporized hydrogen peroxide) භාවිතයෙන් KN95 සහ N95 මුහුණු ආවරණ සේදීම.
ඩියුක් හෙල්ත් හි පර්යේෂකයෝ මෑතකදී වාෂ්පීකෘත හයිඩ්රජන් පෙරොක්සයිඩ් මගින් N95 මුහුණු ආවරණ විෂබීජහරණය කිරීම පිළිබඳව සොයා බලා ඇත. ඔවුන්ගේ ජෛව පාලන රසායනාගාරයේ “විශේෂිත උපකරණ” භාවිතා කරමින් ඔවුන් සාර්ථකව N95 මුහුණු ආවරණ විෂබීජහරණය කර ඇත.
වාෂ්පීකෘත හයිඩ්රජන් පෙරොක්සයිඩ්, මුඛ ආවරණ පිරිහීමට ලක් නොකර මුඛ ආවරණයේ ස්ථරවලට විනිවිද යාමට හා ක්ෂුද්ර ජීවීන් විනාශ කිරීමට සමත් විය.
අවාසනාවකට සෑම රෝහලකටම මෙම තාක්ෂණය ඔවුන් සතුව නොමැත, නමුත් විෂබීජහරණය කිරීමේ වෙනත් විභව ක්රම පහතින් ඇත.
මෙම ක්රම කිසිවක් සීඩීසී හෝ මුහුණු ආවරණ නිෂ්පාදකයින් විසින් අනුමත නොකරන බව මතක තබා ගන්න; කෙසේ වෙතත්, වර්තමාන අර්බුදයේ බරපතලකම හේතුවෙන් එය ප්රයෝජනවත් විය හැකිය.
02. වියළි තාපය (dry heat) භාවිතයෙන් KN95 සහ N95 මුහුණු ආවරණ පිරිසිදු කිරීම.
ටෙනසි විශ්ව විද්යාලය විසින් සිදු කරන ලද එක් අධ්යයනයකින් තාපය උපයෝගී කරගනිමින් විවිධ පරීක්ෂණ සිදු කරන ලද අතර, මුහුණු ආවරණයක් 70 C0 දී මිනිත්තු 30 ක් (70C0 for 30 minutes) රත් කිරීමෙන් N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ පිරිසිදු කළ හැකි අතර පෙරහන් අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කරයි.
SARS-CoV-2 උපයෝගී කරගනිමින් ඇමරිකානු ජාතික සෞඛ්ය විද්යායතනය සිදු කරන ලද පරීක්ෂණවලින් විශේෂයෙන් ඇඟවුණේ මෙම ක්රමය චක්ර දෙකක් සඳහා වෛරසය විනාශ කිරීමට හොඳ යෝග්යතාවයකින් භාවිතා කළ හැකි බවයි. පර්යේෂණ කටයුතු අඛණ්ඩව සිදුවන අතර මෙය තවමත් CDC විසින් නිර්දේශ කර නොමැත.
03. පාරජම්බුල කිරණ භාවිතා කරමින් N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ පිරිසිදු කිරීම
කොරෝනා වෛරස් විනාශ කිරීම සඳහා දැනටමත් සමහර රෝහල්වල භාවිතා වන තවත් ක්රමයක් UVGI (පාරජම්බුල විෂබීජ ප්රකිරණය) භාවිතා කරයි. මෑතදී, සමාලෝචනය නොකළ අධ්යයනයක දී, N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ UV-C ආලෝකයට COVID-19 වෛරසය සක්රීයව සහ ඵලදායී ලෙස විනාශ කළ හැකි බව පෙන්වීමට දත්ත සොයා ගෙන ඇත.
N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණයේ සම්පූර්ණ පෘෂ්ඨය සහ පටි ප්රමාණවත් තරම් පාරජම්බුල-සී මාත්රාවකින් ලබා දිය හැකි නම් මෙය වඩාත් හොඳ ක්රමයක් බව පෙනේ.
මෙම අධ්යයනයෙන් පෙන්වන ප්රධානතම දෙය නම් UV-C ආලෝකය සමඟ N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණයේ සියලු බාහිර පෘෂ්ඨයන් ඵලදායී ලෙස විශබීජ හරණය කිරීමේ හැකියාවයි - මීට පෙර කරන ලද අධ්යයනයන් මගින් විශබීජහරණය වීමෙන් පසුව පවා වෛරසයේ අවශේෂ අංශු මාත්රයක් පෙන්නුම් කරන ලදී.
නමුත් මෙම ක්රමය සාමන්ය ගෘහස්ථ මට්ටමෙන් යොද ගැනීම ආරක්ෂිත නොවන අතර පිලිකා කාරක තත්ව ඇති විය හැක.
04. තෙතමනය සහිත තාපය භාවිතා කරමින් N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ සේදීම.
තෙතමනය සහිත තාපය 60-70 C0 සහ 80-85% සාපේක්ෂ ආර්ද්රතාවය (heating at 60-70°C and 80-85% relative humidity) වෛරස් සඳහා ඵලදායී බව පෙන්නුම් කර ඇත, නමුත් එය පෙරීමේ හැකියාව කෙරෙහි බලපෑම් ඇති කළ හැකි බැවින් N95 හෝ KN95 මුඛ ආවරණ විශබීජ නාශනය සහ පිරිසිදු කිරීම සඳහා කළ හැකි විකල්පයක් නොවේ. මෙම ක්රමය දැනට රෝග පාලනය හා වැළැක්වීමේ මධ්යස්ථාන විසින් නිර්දේශ නොකරයි.
05. 70% එතනොල් (The Italian Protocol)
මෙම ක්රමය ඉතාලියානු ක්රමය ලෙස හඳුන්වයි. මෙහිදී මුඛ ආවරණයේ ඉදිරි පැත්කට දස වරක් 70% එතනොල් ස්ප්රේ කිරීම සිදු කරන අතර 3 වරක් ඇතුල් පැත්තට ස්ප්රේ කරනු ලැබේ.
නමුත් මෙම ක්රමය ඉතා අධිප පිරිවැයක් වැය වන ක්රමයක් වන අතර අද වන විට 70% එතනෝල් ඉතා දුර්ළභ වී ඇත.
N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ පිරිසිදු කිරීම සඳහා CDC විසින් අනුමත නොකරන ක්රම.
• ඇල්කොහොල්
• බේකිං සොඩා
• බ්ලීචිං පවුඩර්
• උණු ජලය
• එතිලීන් ඔක්සයිඩ් (එය පැළඳ සිටින තැනැත්තාට විෂ විය හැක)
• මයික්රෝවේව් (ආරක්ෂිත භාවය අඩු නිසා නිවසේදී මයික්රෝවේව් කිරීම නිර්දේශ නොකරන අතර මුඛ ආවරණය වල ලෝහ කොටස් ගිනි ගැනීමට හැක.)
• පිසදැමීම
• සනීපාරක්ෂක දියර
• සබන් වතුර
ඔබට N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණයක් සේදිය හැකිද?
කෙටි පිළිතුර නම් සාම්ප්රදායික සබන් හා ජල යොදා එය කිසිසේත් නොකල යුතු බවයි.
N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ පිරිසිදු කිරීමේදී ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම නොකළ යුතු කරුණු දෙකක් තිබේ.
1. Aerosol හෝ දියර ඇල්කොහොල් සමග ඉසීම හෝ තෙත් කිරීම.
2. සබන් වතුරෙන් සේදීම.
කඩදාසි පිටත හා අභ්යන්තර තට්ටුවක් ඇති N95 මුහුණු ආවරණ උණු ජලයේ තැම්බීම හෝ සේදිම නොකල යුතුය.
එක්සත් රාජධානියේ නොක්ස්විල් හි වෛද්ය ට්සායි විසින් අධ්යයනයක් සිදු කරන ලද අතර එය ඇල්කොහොල් හෝ සබන් වතුරෙන් පිරිසිදු කිරීම නිසා මුඛ ආවරණයේ පෙරීමේ කාර්යක්ෂමතාවයේ සැලකිය යුතු අඩුවීමක් පෙන්නුම් කරයි. එබැවින් මෙම ක්රම දෙකම භාවිතා නොකිරීමට වග බලා ගන්න.
ඔබේ N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණයේ පිටත හා අභ්යත්නර ස්ථර කඩදාසි අඩංගු ද්රව්ය වලින් සාදා නොමැති නම්, එය උණු ජලයේ තම්බා ගැනීමෙන් පිරිසිදු කළ හැකිය.
වෛද්ය ට්සයි පවසන පරිදි, සෙන්ට්රගේඩ් අංශක 125 (260) වාෂ්ප හෝ උතුරන ජලයේ විනාඩි 3 ක් ගිල්වීම (submerging an N95 in 125C/260F degree steam or boiling water for 3 minutes) මගින් N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරෙණයේ පෙරීමේ කාර්යක්ෂමතාව (FE) සැලකිය යුතු ලෙස අඩු නොකර විෂබීජහරණය කරනු ඇත.
N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ තම්බා ගැනීමේදි එය ජලයේ කලවම් නොකර ගිල්වා තැබීම පමනක් සිදු කල යුතුය,
N95 සහ KN95 මුහුණු ආවරණ අතර වෙනස කුමක්ද?
N95 මුහුණු ආවරණ යනු පුද්ගලික ආරක්ෂිත උපකරණ නොහොත් PPE වේ. ඒවා පැළඳ සිටින තැනැත්තා වාතයේ අංශු වලින් ආරක්ෂා කර ගැනීමටත්, මුහුණේ දූෂිත දියර ගැටීම වැලැක්විමටත් යොදා ගැනේ.
ඒවා නියාමනය කරනු ලබන්නේ FDA (එක්සත් ජනපදයේ ආහාර හා ඖශධ පරිපාලන ආයතනය) සහ NIOSH (එක්සත් ජනපදයේ වෘත්තීය ආරක්ෂාව සහ සෞඛ්යය පිළිබඳ ජාතික ආයතනය) විසිනි.
N යනු “තෙල් වලට ප්රතිරෝධී නොවන” සඳහා වන අතර 95 යන්නෙන් අවම වන්නේ මයික්රෝන 0.3 ක කාර්යක්ෂමතා මට්ටමයි (95% කාර්යක්ෂමතාවයක්).
ඒ හා සමානව, KN95 මුහුණු ආවරණ යනු පුද්ගලික ආරක්ෂිත උපකරණ නොහොත් PPE හි එක් ආකාරයක් වන අතර එය පැළඳ සිටින තැනැත්තා සමාන අනතුරු වලින් ආරක්ෂා කිරීමට භාවිතා කරයි. මෙම මුහුණු ආවරණ බොහෝ විට N95 මුහුණු ආවරණ වලට සමාන වන අතර චීනයේ වෛද්ය ආයථනය සඳහා භාවිතා වේ.
එක්සත් ජනපදයේ, ඒවා මූලික වශයෙන් කාර්මික සැකසුම් වලට භාවිතා වන අතර මයික්රෝන 0.3 ට 95% ක ශ්රේණියක් සහිත N95 මුහුණු ආවරණ මෙන් පෙරීම සිදු කරයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම මුහුණු ආවරණ බොහෝ විට එකම ක්රමවේදයක් යටතේ නිපදවනු ලබන්න අතර N95 මුහුණු ආවරණ NIOSH මගින් නියාමනය වේ.
පවතින පුද්ගලික ආරක්ෂිත උපකරණ නොහොත් PPE මුහුණු ආවරණ ප්රමාණය වැඩි කිරීමට සහ COVID-19 පැතිරීම අඩු කිරීම සඳහා සෞඛ්ය සේවා වෘත්තිකයන් සඳහා KN95 මුඛ ආවරණ භාවිතා කිරීම මේ වසරේ අප්රේල් 3 වනදා FDA විසින් අනුමත කරන ලදී.
ඉහත අධ්යන වලින් ලබාගත් තොරතුරු අනුව වඩාත් ප්රායෝගික සහ ඵලදායි ක්රමවේදයක් මා විසින් පහත පරදි ඉදිරිපත් කරමි.
මෙම ක්රමය මුල් වරට වෛද්ය වැන් ඩයිකෙන් සහ වෛද්ය රුසෙල් විසින් ඉදිරි පත් කර ඇති අතර සිදු කරන ලද අද්යයනන් වලින් මෙම ක්රමය යොදා ගනිමින් උපරිම වශයෙන් අවස්ථා 10 සිට 20 දක්වා උපරිමයක් N95 හෝ KN95 මුහුණු ආවරණ පිරිසිදු කර නැවත භාවිතා කල හැකි බවර ප්රමාණවත් සාධක ලැබී ඇත.
නමුත් මතක තබා ගත යුතු වැදගත්ම කාරණය වන්නේ කිසිඳු අවස්ථාවක මෙම ක්රමවේදය ඇමරිකානු බෝවන රෝග පාලන ආයථනය හෝ ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය නිල වශයෙන් පිලිගෙන නොමැති බවයි.
අවශ්ය ද්රව්ය.
1. සිප්ලොක් බහාලුමක් ප්ලාස්ටික් - හතරෙන් 1.25 ප්රමාණය (A ziplock container - the 1.25 quart size)
2. සංවහන උදුනක් - විකිරණශීලී තාප ප්රභවයකට සෘජු සම්බන්ධයක් නොමැතිව. (convection oven)
3. කඩදාසි තුවායක් (A paper towel)
4. ජල
5. Eyedropper එකක්
පහත පියවර දක්වා ඇති ආකාරයටම අනුගමනය කරන්න
1. ඔබේ උඳුන සෙල්සියස් අංශක 85 ක් හෝ ෆැරන්හයිට් අංශක 185 ක් දක්වා රත් කරන්න.
2. N95 හෝ KN95 මුඛ ආවරණය මුහුනත ඉහලට සිටින සේ සිප්ලොක් බහල්මේ තබන්න.
3. අඟල් 2.5 x 2.5 ක පේපර් ටවල් කැබැල්ලක් කපා එය මුඛ ආවරණය සහිත පොට්ටියට දමන්න තබන්න
4. 500µL, එනම් ජල බිංදු 10 ක් පේපර් ටවල් කොටස ට දමන්න.
5. ප්ලාස්ටික පෙට්ටියේ පියන වසන්න
6. සෙල්සියස් අංශක 85 ක් හෝ ෆැරන්හයිට් අංශක 185 ක් ලෙස සකසා ඇති පෙර රත් කළ සංවහන උඳුන තුළ ප්ලාස්ටික් පෙට්ටිය තබන්න.
7. මිනිත්තු 40 ක් විෂබීජහරණය කිරීමට ඉඩ දෙන්න.
8. එය පිටතට ගන්න - පියන විවෘත කර අංශක 45 ක් කරකවන්න. මෙමඟින් මුඛ ආවරණය වටා වාතය ස්වභාවිකව ගලා ගොස් වියළී යනු ඇත.
9. විනාඩි 5 ක් පමන එලෙස තබන්න
10. ඊට පසු, ඔබේ මුඛ ආවරණය නැවත භාවිතා කිරීමට ආරක්ෂිතයි.
vaniman.com How to Clean Wash & Disinfect Cloth, N95, or KN95 Face Masks. by Nathan Frey
youtube.com / Out of the Doldrums How To Disinfect Your N95 Mask at Home by Dr. Irminne van dyken MD
The United States Food and Drug Administration
The Centers for Disease Control and Prevention😀😀
