30/08/2026
၁။ ကူးစက်နိုင်သော နည်းလမ်းများ
ဘီပိုးသည် ရောဂါပိုးရှိသူ၏ သွေးနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ထွက်ပစ္စည်းများမှတစ်ဆင့် ကူးစက်သည်။
မွေးဖွားခြင်း: ပိုးရှိသော မိခင်မှ ကလေးသို့ မွေးဖွားစဉ် ကူးစက်ခြင်း။
သွေး/ဆေးထိုးအပ်: ပိုးမသန့်သော ဆေးထိုးအပ်၊ တက်တူးထိုးသည့်အပ်၊ သွားဘရက်ချ် သို့မဟုတ် မုတ်ဆိတ်ရိတ်ဓား အတူသုံးခြင်း။
လိင်ဆက်ဆံခြင်း: ကာကွယ်မှုမရှိဘေး လိင်ဆက်ဆံခြင်း။
မကူးစက်နိုင်သည်များ: အတူစားသောက်ခြင်း၊ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ခြင်း၊ ဖက်ခြင်း၊ ချောင်းဆိုး/နှာချေခြင်းတို့မှ မကူးစက်ပါ။
၂။ ရောဂါလက္ခဏာများ
ကူးစက်ခံရသူအများစု (ထူးသဖြင့် စတင်ကူးစက်စအချိန်) တွင် လက္ခဏာ မပြတတ်ပါ။ လက္ခဏာပြပါက အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
နွမ်းနယ်ခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း
မျက်လုံးနှင့် အသားအရေ အဝါရောင်သန်းခြင်း (အသားဝါခြင်း)
ဆီးအရောင် ရင့်ခြင်း (လက်ဖက်ရည်ကြမ်းရောင်)
ဗိုက်ညာဘက်အပေါ်ပိုင်း (အသည်းနေရာ) အောင့်ခြင်း သို့မဟုတ် တင်းခြင်း
ပျို့အန်ခြင်း၊ အစားအသောက်ပျက်ခြင်း၊ အဆစ်အမြစ်ကိုက်ခဲခြင်း
၃။ အမျိုးအစားနှင့် အန္တရာယ်
ရုတ်တရက် အသည်းရောင်ခြင်း (Acute): ရောဂါပိုးဝင်ပြီး ၆ လအတွင်း ဖြစ်ပွားပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှ တိုက်ထုတ်နိုင်ပါက တသက်စာ ကိုယ်ခံအား ရသွားတတ်သည်။
နာတာရှည် အသည်းရောင်ခြင်း (Chronic): ပိုးသည် ခန္ဓာကိုယ်ထဲတွင် ၆ လထက်မက ဆက်လက်ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။ မကုသဘောထားပါက ရင်းနှီးသော နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများဖြစ်သည့် အသည်းခြောက်ခြင်း (Cirrhosis) နှင့် အသည်းကင်ဆာ (Liver Cancer) သို့ ကူးပြောင်းသွားနိုင်သည်။
၄။ စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကုသခြင်း
သွေးစစ်ခြင်း: HBsAg (ဘီပိုး ရှိ/မရှိ) စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် အလွယ်တကူ သိရှိနိုင်သည်။ ပိုးရှိပါက HBV DNA (ဗိုင်းရပ်စ်ပမာဏ) နှင့် အသည်းလုပ်ဆောင်ချက် (LFT, Ultrasound) များကို ဆက်လက်စစ်ဆေးရမည်။
ကုသမှု:
Acute သမားများအတွက် အနားယူခြင်းနှင့် အာဟာရပြည့်ဝစွာ စားသုံးခြင်းဖြင့် သက်သာနိုင်သည်။
Chronic သမားများအတွက် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးပမာဏ ထိန်းချုပ်သည့် ဗိုင်းရပ်စ်နှိမ်နင်းဆေးများ (Antiviral Medications) ကို ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သောက်သုံးရမည်။
၅။ ကာကွယ်နည်းများ
ဘီပိုးကာကွယ်ဆေး (Hepatitis B Vaccine): ကာကွယ်ဆေး (၃) ကြိမ် ထိုးနှံခြင်းဖြင့် ၉၅% ထက်မက စိတ်ချစွာ ကာကွယ်နိုင်သည်။
မွေးကင်းစကလေးများ: ဘီပိုးရှိသော မိခင်မှ မွေးဖွားလာပါက ကလေးမွေးပြီး ၁၂ နာရီအတွင်း ကာကွယ်ဆေးနှင့် HBIG (Immunoglobulin) ချက်ချင်းထိုးပေးရမည်။
တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး: ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းများ (မုတ်ဆိတ်ရိတ်ဓား၊ ခြေသည်းညှပ်) အတူမသုံးပါနှင့်။