БНСУ-н виз зөвөлгөө

БНСУ-н виз зөвөлгөө Монгол улсын агаарын хил, агаарын орон зай үүрд мөнх тайван байг

28/12/2025
Бяцхан өхөөрдөм охин гартаа хоёр алим барьж суув. Өрөөнд нь түүний ээж орж ирэн, хөнгөн инээмсэглэл тодруулан түүнээс ас...
05/07/2016

Бяцхан өхөөрдөм охин гартаа хоёр алим барьж суув. Өрөөнд нь түүний ээж орж ирэн, хөнгөн инээмсэглэл тодруулан түүнээс асуув:
"Миний охин, ээж дээ хоёр алимныхаа нэгийг өгөөч? "
Охин хэсэг ээжрүүгээ харж зогссоноо, гэнэт нэг алимаа жижигхэн хазав, харин дараа нь нөгөө алимаа ч бас хазаж орхив.
Түүний ээж өөрийн инээмсэглэлээ хэрхэн замхарч байгааг мэдэрсэн ч, өөрийн урам хугаралаа түүнд харуулахыг хүссэнгүй. Түүний хайртай охин ээжтэйгээ алимаа хуваалцахыг хүсэхгүй байгааг хараад сэтгэлээр жаахан унав.
Гэтэл охин гэнэт хоёр хазсан алимныхаа нэгийг сунгаад:
Ээжээ! Та энэ алимыг ав, илүү амттай юм бна гэж хэлэв.
Насанд хүрсэн, амьдралын нүр их туршлагатай, эсвэл хувь хүнээс бие хүн рүү шилжих гэж бүдчин яваа жаахан хүүхэд бна уу хамаагүй, хүнийг шүүх гэж бүү яар, тэдэнд өөрийгөө тайлбарлах боломж олго. Таны харсан өрөөлийн үйлдэл магадгүй худал үнэний дэнсэн дээр дэнжигнэн, ганц үгийн тайлбарт худал өөрөө үнэнд багтах гэж зогсоо ч юм бил үү.
Бид бусад хүмүүсийн үйдэлийн үнэний тэмүүлэлийг олж харж чадахгүй, ихэвчлэн төөрч будилж өнгөцхөн дүгнэлт гаргадаг.
Х.Ариунболд

01/07/2016

ТИЙМ ЭЭ, БИ ЭХ ОРНЫ ХҮҮ БАЙНА

Ээж ээ,
Эх орон намайг дууджээ
Эр цэргийн албанд мордлоо хүү чинь
Эрхлэн тоглон нааддаг байсан
Энгэр цээжийг тань санана даа, гэвч
Эргүүлж болохгүй хувь заяа
Эр хүний эрхэм үүрэг хүүд нь ирлээ, ээж ээ

Аав аа,
Ардын арми намайг дууджээ
Албан үүргээ гүйцэтгэхээр зорилоо хүү чинь
Аргадан аргадан сургасан таныхаа
Ариун нандин сургааль ёсоор
Аавын хөвгүүдтэй мөр зэрэгцэн жагсахаар явлаа, аав аа

Эх орон минь та эгэл жирийн ардыг
Энгүй эрдэмд сургасан
Энгийн нэгэн хөвгүүнийг
Энхийн манаанд сургасан
Эргээд марш, эгнэн зэрэгц
Эр цэргийн албанд бид ирлээ
Алхаад марш...Тийм ээ, би эх орны хүү байна.

Бяцхан хүү ээжээсээ “Та яагаад уйлаад байгаа юм бэ?” гэж асуужээ. Ээж нь түүнд “Би эмэгтэй хүн болохоороо уйлж байгаа юм...
02/06/2016

Бяцхан хүү ээжээсээ “Та яагаад уйлаад байгаа юм бэ?” гэж асуужээ. Ээж нь түүнд “Би эмэгтэй хүн болохоороо уйлж байгаа юм” хэмээн хариулж гэнэ. “Би ойлгохгүй байна” гэж хүүг хэлтэл ээж нь түүнийг тэврээд “Миний хүү хэзээ ч ойлгохгүй ээ” хэмээсэн аж. Дараа нь бяцхан хүү ааваасаа “Ээж яагаад юу ч болоогүй байхад уйлаад байдаг юм бол” гэж асуухад аав нь түүнд “Бүх л эмэгтэй хүн шалтгаангүй уйлдаг юм даа, хүү минь” гэхээс өөр хариулт хэлж чадсангүй. Бяцхан хүү өсч том болсон ч эмэгтэй хүн яагаад уйлдагийг ойлгоогүй хэвээр байлаа.

Тиймээс тэр Бурхан руу утасдахаар шийджээ. Бурханыг утсаа авахад нь “Эмэгтэй хүн яагаад тийм амархан уйлчихаад байдаг юм бол, Бурхан минь” хэмээн өнөөх эр асуув. Бурхан хариулахдаа: “Би эмэгтэй хүнийг бүтээхдээ эрэгтэй хүнээс илүү, бас онцгой байлгахыг хүссэн юм. Би тэдэнд энэ дэлхийн бүх хүнд ачааг үүрэх хангалттай хүч чадлын хажуугаар орчлон ертөнцийг уярааж зөөлрүүлэх зүрх өгсөн. Би тэдэнд хүүхэд төрүүлэх, бас төрүүлсэн хүүхэд нь өөдөөс нь уцаарлахын зовлонг тэсч гарах сэтгэлийн тамир тэнхээ хайрласан. Би тэдэнд бүх хүн шантарч байсан ч, цуцалтгүй урагшлах эрс шийдэмгий байдал, ямар ч зовлон зүдгүүрийн үед гэр бүлийнхнээ асарч хамгаалах хатан зориг өгсөн. Би түүнд хүүхэд нь түүнийг яаж ч гомдоож, зүрхийг нь шархлуулж байсан хайраа харамгүй зориулах нинжин сэтгэлийг өгсөн. Мөн эр нөхрөө алдаа гаргахад нь уучилж өршөөх уужуу ухааныг өгсөн. Бас жинхэнэ эр хүн хэзээ ч эхнэрээ өвтгөдөггүй, гэхдээ зарим үед авааль гэргийнхээ өөрийнх нь дэргэд ганхалгүй байж чадах эсэхийг шалгадаг гэдгийг мэдрэх мэргэн ухаан өгсөн. Тэгээд хамгийн сүүлд нь би түүнд хүссэн үедээ уйлах хангалттай нулимсыг өгсөн юм даа. Энэ нулимсыг тэр хэрэгтэй үедээ хэзээ ч урсгаж болох онцгой эрхтэй.Хүү минь сонс. Эмэгтэй хүний гоо үзэсгэлэнг түүний өмссөн хувцас, бие галбираас нь харж болдоггүй юм. Эмэгтэй хүний гоо үзэсгэлэн нүднээс нь л хамгийн сайн харагддаг, учир нь нүд бол асар их хайрыг тээгч зүрх сэтгэлд хүрэх хаалга юм шүү дээ” хэмээн хэлжээ.

Урьд шөнө би нэг гуйлгачин өвгөн зүүдэллээУранхай ноорхой хувцастайУруу дорой царайтайУртаа шар сахалтайУйлсан өвгөн явж...
28/05/2016

Урьд шөнө би нэг гуйлгачин өвгөн зүүдэллээ
Уранхай ноорхой хувцастай
Уруу дорой царайтай
Уртаа шар сахалтай
Уйлсан өвгөн явж байх юм
Сайн байна уу? Та юунд уйлаа вэ? гэвэл
Сайн аа ч алд Нохой долоо
Салж болох бүхнээсээ салаад
Санаа сэтгэлээ хүртэл худалдаад
Салгалж явна даа хүү минь
Яачихсан юм бол доо зайлуул
Ядарч мунигинаад л тэр байх даа хөөрхий
Юм аа хүнд булаалгаа юм болов уу
Юу л базаагаа аж дээ гэж
Өрөвдөж би дотроо бодоод
Өвгөнийг дуугүйхэн ширтлээ
Өцийж салгалсан туранхай өвгөн өөдөөс харж
Урьд би Эзэн Хаан байлаа
Улс гүрэнтэй, нэр төртэй
Түмэн газрыг эзэлсэн нутагтай
Түүхийг донсолгосон морин цэрэгтэй байлаа
Одоо юу ч байхгүй
Орчлонгийн элэг доог болж
Улаа шагайсан хэдэн хүүхэд
Улс болж тоглож байна
Хараад нүд минь өвдөх шиг
Харамсаад элэг зүрх минь өвдөх шиг
Аль муугаа үзэж бархаасаа наана
Авсандаа очиж нүд далд хэвтье
Гуйлгачин өвгөн ингэж
Гудиггүй донгосхыг үзвэл
Ухаан нь бас хувцас шигээ
Урагдаж больсон бололтой
Тэсэлгүй би шүүрс алдаад
Тэг дээ та далд орж үз
Хэцүү галзуу тусаж дээ таньд
Хэзээ эдгэнэ гэж явах вэ дээ гэтэл
Уурссан өвгөн ногоон нүдээрээ
Улнаас орой хүртэл хараад
Өө үхэж хэвтсэн муу сүгээ
Өлбөрч үхэхдээ таарсан малаа
Эртнээс Монголчууд тэнэг байсан юм
Эдүгээ бүр солиорцгоож гэм
Эх эцэггүй хүүхэд шиг царай алдчихаад
Эзэн Хаанаа ч танихаа больж гэм
Өө Та чинь Mанай Эзэн Хаан байсан юм уу?
Өөр хэнийх байх юм мал минь (асар голмдолтойгоор инээв)
Та нараас бусад улс өвөг дээдсээ
Танихтайгаа байхад гэж ирээд л
Гудиггүй айлдаад өөдөөс ширтлээ
Гуйлгачин хэрнээ омогтой гэдэг нь
За за тийм болтугай тийм болтугай аяар нь байя
Зайлуул бидний амаар ертөнц хувирах биш дээ
Та Хаан байсан байж болно оо
Тансаг сайхан хувцасныхаа оронд
Таар навтас нөмөрчихсөн болхоор чинь л
Таньсангүй шүү өршөөгөөрэй
(хорсол цөхрөл дүүрэн инээд)
Өршөөл минь ч яамай хүү минь
Өмсгөл зүүлт хамаг бүхнийг минь
Булшинд байхад хүүр тоноочингууд
Бултыг нь аваад худалдчихсан юм
Одоо Ленинградад байдаг юм
Очоогүй биз дээ чи?
Юугаа үзэх вэ дээ чи!
Үзсэн чинь зөвхөн эрээн цаас
Үсэгнээс цаашгүй цөм худлаа!
Ганц үнэн юм гэвэл та нарын
Гар мухар нүд сохор байна!
Хүзүүндээ дөнгөтэй байхдаа ч би ингэж
Хүний эрхэнд сөгдөж яваагүй юм шүү
За за чамтай яриад ч яах юм!!!
Засаг заяа хоёртоо гомд гэж хэлээд
Задарсан өвгөн цаашаа эргээд
Замаа дагаж гэлдэрч одлоо
Хүн төрлөхтнийг айлгах нь битгий хэл
Хүүхэд нохойн тоглоом болмоор
Хатсан навч шиг өчүүхэн энэ өвгөн
Хазганасаар бараа тасарлаа
Эзэн Чингис, Эзэн Чингис энэ үү гэсээр би
Элгээ хөштөл хөхөрвөө
Дэндүү инээлээ гээд сэрсэн чинь
Дэрээ нэвтэртэл уйлсан байлаа!!!

Р.Чойном

Үүрд гэж бодсон хайр ньҮүрээр гэртээ ирсэн гэнэ ...Үг хэлэлгүй чимээ гаргалгүйӨвөр сийгүүлэн шургачихаж гэнэЦагын дараа ...
23/04/2016

Үүрд гэж бодсон хайр нь
Үүрээр гэртээ ирсэн гэнэ ...
Үг хэлэлгүй чимээ гаргалгүй
Өвөр сийгүүлэн шургачихаж гэнэ
Цагын дараа ажилдаа
Цайгаа ч уулгүй гарч гэнэ
Угаалгын өрөөнд тайлсан цамцанд
Уруулын толбо үлдэж гэнэ
Харсан эхнэрийн дотор харанхуйлж
Хана түшин зогсов гэнэ
Үрчгэр цамцыг шүүрэн үнэртвээс
Өнгөрсөн шөнийн гэрчлэл байв
Уурлах оройтож уйлах багадахад
Урссан сэтгэл будагтай байв
Нимгэн шар арьсыг зүсэж
Нил хар бодлууд урсав ...
Хар нулимс энгэрээ норгож
Хар дурсамж нэгээр нэмэгдэв
Газарт унах гаслант дуслууд
Ганцаардалд автсан шөнүүд байв
Төгсгөлийн тухай бодож эхлэхэд
Төрөх дөхсөн ураг хөдлөв ...
Хагацлын тухай шимширч суухад
Хайртай нөхөр нь айлд байв ...
Бодлын цаанаас бодол гөлөглөж
Бойжих бүртээ дотроос хазлана
Явая гэж ухаан ортол
Яслийн эгдүүхэн өрөөндөө уйлав ...
Ээжээ гэх ариун нэрийг
Эрхэмийн эрхэм чангаар дуудав
Ирмэхийн төдийд бүгдийг мартаж
Эрхлүүлэх үрдээ гүйн очив ...

Эцэг гэх алдар нэр
Элдэвт шунах алдаа оноо
Хүүгээ өсөхөд аав нь үүрэггүй бол
Хөгширсөн хойноо ачлуулах хүндгүй ...

Харанхуйг шивж одод ярайв
Хаалганы хонх зүрх балбав
Ширгэтлээ хүлээсэн эхнэрийн
Сэвхитсэн царайд гэгээ татав ...

Нөхөр ирнэ
Нөмөрт нь гэр бүл багтана
Нүгэлээ гөвж хуйхаа маажаад
Нүүрээ хувиргалгүй ярьдагаа л ярина
Шөнөжин тоглож хоносон ...
Шүүгдэгч нь чанга шийтгэгдсэн ...
Шийтгэл нь шимүүлэх
Шинэхэн цамцан дахь танихгүй толбо
Авахаасаа алдах нь их байж
Авсан цалингаасаа үрсэн гэнэ
Итгэхийн аргаггүй ч энэ бүхэн
Эргэлзэхийн аргаггүй үнэн гэнэ ...
Нүдэнд нь гэрэл асаж
Нөмгөн бүсгүй инээд алдана
Харцанд нь гуниг сууж
Халуун хоол аягалаж зогсоно ...

Б.МӨНХ-ОРГИЛ
2015.04.13-нд

08/04/2016
Архиний төлөөх дайнАрхи уухын төлөөАлд биеэ худалдахаас буцахгүйГэрийн тань гэрэл гэгээГэргийгээ бүү зовооЗалуу нас боги...
26/03/2016

Архиний төлөөх дайн

Архи уухын төлөө
Алд биеэ худалдахаас буцахгүй
Гэрийн тань гэрэл гэгээ
Гэргийгээ бүү зовоо
Залуу нас богинохон шүү
Заавал амжиж санаснаа хий
Буруу зуршилд өөрийгөө идүүлж
Биеэ өвтгөх хэрэггүй
Үеийн чинь нөхөд сайн явахад
Үлдэж хоцорч болохгүй анд минь
Архи уухгүй бол
Ажил бүтэхгүй гэнэ
Гагцхүү таны ухамсарт байна
Гарцаагүй та гарч чадна

26/03/2016

ГАНБАТЫН МИШЭЭЛ:

ДУГТУЙ ДҮҮРЭН ҮНСЭЛТ

Шөнөжин асгарсан бороо өглөөтэй нүүр тулаад, сэтгэл нь ханасан аятай аажмаар татран зүсэрч эхэлснээ, хүний яриаг чих тавин сонсох мэт хэрэгт дурлан чагнан чагнан дусласаар л.
Хашаа, гудамж, зам, машин, хүмүүс гээд бүгд л норж угаагдан өнгөлөг болохыг хүлээв үү гэлтэй. Бүр “Би бэлээн” гэж дуу ч алдах шиг. Орчлонгийн өдөр бүхэн адил санагдах Хураад өнөөдөр нэг л өөр, ямар нэгэн сайхан зүйл болох гээд ч байгаа юм шиг догдлол хүлээлтээр дүүрэн өглөө байлаа.
Багадаа асрамжийн газар өссөн түүнд гэр бүл гэж байхгүй ч найз нөхдийн халгүй сайн далайд хучигдаж яваа нэгэн. Дунд сургуулиа хэний ч өмнө улайхааргүй дүүргэснийхээ хүчинд, дээд боловсролыг өртөггүйгээр олж шүүрсэн аз түүнд бий. Гэвч тэр хамгийн үнэтэй, хамгийн дээд боловсрол бол “Хүн шиг л хүн байх явдал” гэж цаг ямагт өөртөө сануулна. Аз ингээд ч харьсангүй. Хэсэгтээ ажилгүй байсан ч чин сэтгэлээсээ хөдөлмөрлөж, бусдын дайтай амьдрах хүсэл нь зүгээр суулгалгүй хатгасаар зургаан сарын өмнөөс цалинтай нь золгуулчихсан.
Хотын төвд хэвлэлийн нэгэн компанид менежер хийж амьдралын их хөл хөдөлгөөнд сэлж яваа нь яах аргагүй аз мөн гэлтэй. Ажил дээрээ сууж байтал өглөөнөөс хойш бодлыг нь зөвшөөрөлгүй дагасан өнөөх сонин догдлол зүрхийг нь ахин дүүргэв бололтой. Бушуухан шиг тэр дор нь гаргаад нисгэчихмээр, аль эсвэл сэтгэлээ чөлөөлөн нэг сайн хашхирмаар байсан ч бусад ажилчид өөрийг нь солиорчихож гэж бодно хэмээн жийрхэнэ.
Компьютерээ ширтэн цав цагаан шинэ хуудас нээн учир нь үл ойлгогдох үсэг, тоо, тэмдэгтүүдийг эрээлжлүүлэн цохиж сууснаа, “Ёстой хашгирна гэдэг л энэ байх” гэж өөрийгөө шоолон инээвхийлэв.
Зогсоо зайгүй ажил хөөцөлдөж түүнийг царайчлан амсхийх ч завгүй суулгадаг хүмүүс, амралт зугаалга, наргиан цэнгээн гэж үргэлж залгадаг найз нөхөд гээд хэн ч утсанд нь халдсангүй.
Хүмүүсээр хүрээлүүлснийг эс тооцвол арал дээр ганцаар хоцорсон Робинзон Крузо, аль эсвэл дэлхий дээр үлдсэн хамгийн сүүлчийн хүн мэт. Ор хоосон. Энэ түгжрэлээсээ гарах гэж хэдэн хором ч бололгүй утас, и-мэйлээ байн байн шалгана.
Суудлаасаа өндийн өрөөнд хамт суудаг ажиллагсдаа харвал бүгд зав чөлөөгүй ажиллах агаад хий дэмий л эргэлдэн харж байснаа ахиад л утас, и-мэйлээ нэгжинэ. Өмнө нь овоорсон ажил мундахгүй их байгаа ч нэг л хийх зүйлээ эрж ядан хэн ч өөрт нь халдахгүй байгаад гайхан, “Арай би үхчихсэн юм болов уу? Эсвэл зүүдэлж байгаа юм болов уу?”гэж бодоод сэмхэн хацраа чимхэж үзвэл зүгээр ээ. Тэр амьд байна. Хэн нэгэнтэй ярих хүсэл дотрыг нь гижигдэн зүгээр суулгасангүйд:
- Энэ сар чинь хэд хоногтой билээ?
Хариу хэлэх нь битгий хэл, тоож харах хүн ч байсангүй. Түүний зэргэлдээх ширээнд, төрөлхийн хар гэмээр богинохон буржгар үсээ гөлийтөл нь цэгцтэйхэн боосон, том гэгчийн зузаан линзин шилтэй, насаараа өмссөн болов уу гэмээр хар ногоон хослолтой, тавь гарам насны Долгор гэх нягтлан бодогч эмэгтэй суудаг байв. Тэрээр зүүн гартаа барьсан цаас руугаа ихэд шимтэн харангаа, баруун гараараа нэг календар өгөх нь тэр. Хураа баярлалаа гэж чанга дуугаар хэлсэн ч хариу өгсөнгүй.
Хүн талархаж байгаагаа илэрхийлж байхад ядаж, зүгээрээ гэдэг ганцхан үг унагаж болно доо гэж амандаа үглэн, бусдаас хий дэмий яриа өдсөнийхөө хариуд хэрэггүй авсан календараа эргүүлж тойруулан харж суутал, долдугаар сарын хорин дөрвөн буюу өөрийх нь төрсөн өдрийг тэмдэглээд, тэгэх тэгэхдээ бүр зүрхээр тэмдэглэсэн байхыг олж харав. Гайхаж балмагдсандаа, айсан туулай бутнаасаа чадан ядан бултайн харж байгаа юм шиг Долгор руу сэмхэн гэтэж нүдээ тавитал, өнөө нябо эмэгтэй өөдөөс нь харж инээмсэглээд:
- Хураа миний дүү календараа хэрэглэж дууссан бол буцаагаад өгчихгүй юу. Эгчид нь хэрэг болоод байна гээд зүүн нүдээ ирмэв. Бушуухан шиг л календарийг нь буцааж өгөв. Зүрх нь салганаж хүчтэй цохилоод,
Надад энэ л дутаад байж дээ. Өглөөнөөс хойш л бүр ямар нэгэн юм тохиолдох гээд буй юм шиг санагдаад байсан юмаа. Ямар аймар юм бэ. Намайг сая ямар ёжтой харцаар харав аа. Хөгшин азарга жороо сурав гэдэг үг ч ортой болоод авлаа шүү! Үр хүүхэд битгий хэл ач зээгээ хүртэл үзчихсэн гээ биз дээ. Тийм байж хорь гарч яваа надаар яах гээ юм бол. Арай надад дурлачихсан юм биш байгаа даа. Надаас салахгүй хачиг шиг наалдчихвал яана. Тэгвэл ч би гэдэг хүн баларлаа л гэсэн үг. Жар дөхөж яваа эмээгийн нууц амраг болох нь ээ… гэж хорвоогийн хамаг муу үр дагаварыг хогийн сав мэт өөртөө цуглуулж сууснаа:
- Болохгүй ээ Долгор эгчээ гээд чангаар хашхиран босоод ирлээ. Ажилчид бүгд гайхан хартал, Долгор:
- Юу болохгүй гэж. Би яасан юм. Ямар нэгэн буруу юм хийгээ юү?
Хураагийн хамар болоод духан дээр нь хөлс бөнжигнөн цувчихсан ихэд сандрангуй түгдчин,
- Юу л даа би . . . би таныг. . . нөгөө. . . нууц амраг, бишээ календар! Тиймээ надаас календараа авч болохгүй гэж хэлэх гээд л. Тиймээ тийм би яг тэгж л хэлсэн! Өөр юу ч гэж хэлээгүй. Гэхдээ одоо зүгээр зүгээр, надад хэрэггүй болчихлоо хэмээн амандаа сулхан дуугараад сандалдаа лаг хийн суув. Долгор их л гайхсан янзтай:
- Хүү минь ээ чи зүгээр үү. Ажил ажил гэсээр байгаад ядаргаанд орчихсон юм биш үү. Бүр хамаг хөлс чинь цутгачихаж. Алив гээд энгэрээсээ үрчийсэн бор нусны алчуур гаргаж ирээд нүүрийг нь арчиж,
Залуу хүүхэд байж биеэ бодож бай, бодвол алчуургүй л биз дээ. Наадахаа ав.Харин дараа надад шинийг авч өгөөрэй! Амьд хүн байж халуун хоол унд идэж ууж бай. Бүр хөрчихөж гээд гарыг нь барьж илэн үгээ дуусгаад, шилээ аван нүдээ ирмээд суудалдаа буцахад нь Хураа золтой л ухаан алдчихсангүй.
Ашгүй энэ үеэр цайны цаг ч боллоо. Хүндхэн бодолд дарагдан, хөл дээрээ арайхийн тогтож ядан ажлаасаа гарах гэж байтал, туранхай хар жижүүр өвгөн:
- Хөөе Хураа түр хүлээгээрэй. Чамд захиа ирсэн. Май үүнийг ав. Залуу байхад ч сайхан даа. Захиа занаа гээд л, та хоёрт амжилт хүсье…хи хи хи… гэж саваагүйтэн дооглонгуй инээд алдснаа,
-Яасан хэн өгөөв гэж асуух гэж байна уу. Намайг одоохондоо битгий хэлээрэй гэсэн юм аа гээд цааш одов.
Хураа захиаг аван зэргэлдээх нэгэн кафед орж хоол цай захиалсан боловч хоолойг нь нэг л давж өгсөнгүй. Эргэн тойрноо хэд хэд ажин сая нэг эцэслээд, нөгөө захиаг задлан үзлээ.
Цав цагаан дугтуйн дээр ямарч нэр хаяг үгүйн зэрэгцээ өчүүхэн хар цэг ч харагдсангүй. Онгойлгож харвал дотор нь улаан эрээн, нүд эрээлжилсэн бичгийн цаас дүүрэн уруулын дүрс. Час улаан, халуухан өнгөөр уруулаа хучаад өнөө цаасыг энд тэнд нь нямбайлан үнсчихсэн байв.
- За баларлаа. Долгор эгч л энэ дугтуй дүүрэн үнсэлтийг илгээсэн байх. Надад дурлаад нууц амрагаа болгохоор шийдсэн нь гарцаагүй. Одоо би яах уу. Ерөөсөө л энэ долоо хоногийн сүүлээр захирлыг томилолтоо дуусгаад ирэхээр нь халагдах өргөдлөө өгчихөөд нэг хэсэгтээ утсаа салгаад нам жим алга болчихъё. Тэгсэн байхад намайг хаанаас олох вэ дээ гэж ганцаараа ярьж сууснаа хүн амьтан харчихвал хэцүүднэ гэж санаад захиагаа бушуухан шиг цүнхлээд авлаа. Сандарч тэвдсэндээ зөөгчийг дуудан нэг дор долоон аяга ус уучих нь тэр. Яах учраа бүр олж байгаад Тулгааг л дуудаж зөвлөгөө авъя гээд утсаа шүүрэн авав.
Тулгаа бол хамт ажилладаг найз нь бөгөөд, энэ компанид түүнээс хоёр жилийн өмнө орсон ажлын туршлагатай өндөр бор онигор нөхөр. Төд удалгүй түүнийг ирсэн даруйд болсон бүх явдлыг нүдэнд нь харагдтал ярьж өглөө. Яриа дуусав уу үгүй юу Тулгаа тосч аваад жижүүр өвгөний нэгэн адил, -Та хоёрт амжилт хүсье! Их романтик найз бүсгүйтэй болжээ, хайр дурлалд насны хязгаар байдаггүй юм гэнэлээ найз минь гээд кафег доргиох шахам хөхөрч гарав. Тэгснээ Хураагийн хачин царайлсныг гэнэт олж хараад инээдээ арай хийн дотогш залгин:
- За за найз минь ийм юмнаас болоод ажлаас гарна гээд сууж байж болохгүй. Арай ч үгүй байлгүй дээ. Долгор эгчийг чинь нөхөртөө их халамжтай гэж ярьдаг юм билээ. Чи л буруу ойлгосон байх. Наад захиаг чинь харин хэн илгээсэн юм бол. Нээрээ тийм жижүүр ахаас асуухад л бүх зүйл тодорхой болно биз дээ.
- Долгор эгч өөрийг нь өгсөн гэдгийг одоохондоо битгий хэлээрэй гэсэн гэж байна лээ.
- Үгүй ээ чи юу юуны түрүүнд л Долгор эгч Долгор эгч л гээд байх юм. Долгор эгчийг гэж яаж мэдэж байгаа юм. Хоёулаа цайны цаг дуусахаар орж хэн ийм уруулын будагтайг олж тогтооё. Харин наад нусны алчуурны чинь хувьд бол мань эгч ч чанга хүн дээ. Хурдхан шиг шинийг авч өгөөрэй гэв.
Тарчлаасан олон бодлуудаар цайны цаг дуусч, ажлаар орон хөл тавьтал, хүн болгон мэдчихээд сонин хараад байгаа ч юм шиг санагдаад хэцүү болоод авав. Ширээнийхээ ард суух гэтэл Долгор:
- Дүү минь нусны алчуур гээд баруун гарынхаа долоовор хурууг гозолзуулахад,
- Тиймээ Долгор эгчээ би мэдэж байгаа, танд заавал шинийг авч өгнөө гэж эгцэлж ч харалгүй тонгойсон чигээрээ, амнаас нь үг гуйж унагав уу гэлтэй үл ялиг түгдчин хариуллаа.
Эргэн тойронд суугаа бүсгүйчүүлийг нэгжин ажвал улаанаар уруулаа будсан хүн нэг ч алга. Алгуурхан хажуу тийшээ харвал, Долгор дугуй толь гартаа барьчихсан жижигхэн моониг хуруугаараа уруулаа будаж харагдав. Уруулан дээр нь унасан өнгө, захиан дээрх час улаан, халуун өнгө яах аргагүй мөн бөгөөд Хураа тэр дороо ухаан алдан унав. Хэсэг хугацааны дараа нүдээ нээтэл өөдөөс нь улаан уруул бүрэлзэн байснаа тод томруун болж ирсэнд харц нь зог туссанд Долгор:
- Би бүр чамайг мэдээд байсан юм аа. Энэ бол яах аргагүй ядаргаа туссаны шинж мөн. Чамайг ухаан алдсаны дараа түргэн дуудаад ирэхгүй болохоор нь Тулгаа бид хоёр чамайг манайд аваад ирсэн юм. Хураа:
- Би…би тэгээд танайд байгаа хэрэг үү?
- Тэгэлгүй яахав. Өөр хэнийд байх гэж?
- Тулгаа хаана байна. Яваагүй биз дээ.
- Би түүнийг ажилруу буцаачихсан. Чамайг сэрэхэд хажууд нь байж байхгүй бол намайг ална шүү дээ гээд уйлагнаад байхаар нь, та хоёр ямар эхнэр нөхөр хоёр юм уу гээд зад загнаад, хөөгөөд явуулчихсан. Тэгээд л би чиний дэргэд байж байна.
- Юу. Та тэгээд ямар миний эхнэр юм уу?
- Тэр ямар хамаатай юм. Ядаргаа туссан хүнийг тэр яаж асрахыг мэдэх биш, харин ч би хөлсийг чинь арчаад, эм тан уулгаад, хувцсыг чинь тайлж угаагаад тавьсныг тус гэж бодно уу, ус гэж бодно уу өөрөө л мэд гэж их л гомдонгуй хэлснээ зузаан линзин шилээ духан дээрээ тавьж авмагцаа нүдээ ирмэв гэнэ. Хураа гайхан, хувцас тайлахаа гээд хөнжлөө сөхөн хартал дотуур өмднөөс нь өөр юу ч үлдээгүй байв. Хамаг чангаараа хашхирч хөнжлөө урдаа барин орон дээрээ босч зогсоод:
- Та яасан ч ингэж болохгүй. Танд нөхөр чинь байна. Хүүхдүүд чинь байна. Намайг битгий ингэж зовоогооч дээ гэж бараг уйлах шахам дуугарав. Долгор ер тоосон шинжгүй:
- За тэр яах аргагүй ядаргаа мөн гэдэг нь батлагдаад байгаа юм даа. Хашгирдаггүй хүн гэнэт чанга хашгирнаа гэдэг бол ядаргааны сүүлийн шат. Энэ ч муу хэрэг шүү! Өвгөн зуслан гарсан. Охин маань ажлын урд талын эмийн санд ажилладаг, мөдхөн тараад ирнээ. Эм зүйч хийдэг ухаантай. Уг нь надтай адил нягтлан мэргэжилтэй хүүхэд юм байгаа юм. Хоёр мэргэжил хослуулаад эзэмшчихсэн сүрхий хүүхэн бий дээ. Хоёулаа ирэхэд нь сайхан шөл хийгээд байж байя. Одоо орой ч болчихлоо, чи ер нь эндээ хоноод яв, тэр нь ч дээр гээд нүдээ ахин ирмэв.
Хураа хамаг хурдаараа цонхны дэргэдэх хатаагуур дээрээс нойтон хувцасаа шурдхийн татаж аваад хам хум өмсөж гэрийн зүг харанхуй дундуур муурнаас дөлсөн хулгана мэт дутаан алга болов. Гэртээ ирээд шөнөжин эргэж хөрвөөн, хааяадаа нэг нүд анисхийвэл, өдөөн хатган дуудах ирмэх нүд, үнсье хэмээн улайран дайрах улаан уруул хоёр зүүдэнд нь орж зовоон хар дарсаар өглөөтэй золгон нэг мэдэхэд ажлаасаа бүтэн цаг хэртэй хоцрон ирэв.
Ширээнийхээ ард суугаад, Долгорын ширээ рүү харвал хамгийн эрт ирж, урдаа дүүрэн цаас овоолон суудаг тэрээр энэ удаад алга шүү! Тулгаа руу нэг гомдлын нүдээр харснаа халагдах өргөдлөө бичиж эхлэв.
Итгэл хэвлэлийн компаний захиргаанд өргөдөл гаргах нь:
Миний бие Баатар овогтой Хураа нь тус компанид зургаан сар ажиллалаа. Ажиллах хугацаандаа ямар нэгэн асуудал чирэгдэл гаргаагүй ч, саяхан өөрт тохиолдсон нэгэн хүндэтгэх шалтгааны улмаас цаашид ажлаа үргэлжлүүлэн хийх боломжгүй болсон тул, энэ хүсэлтийг минь харгалзан үзэж ажлаас чөлөөлж өгнө үү?
Үгүй ээ би ер нь яаж солиорч байна аа. Захирал надаас яг ямар шалтгаанаар гарч байгаа юм гээд шалаад байвал, Долгор эгчтэй ханилан сууж чадахгүйн улмаас гэлтэй нь биш дээ. Арай гэж хүсч мөрөөдсөн салбартаа ажиллаж байж ийм шийдвэр гаргах дээрээ тулах гэж. Ерөөсөө Долгор эгчид би найз бүсгүйтэй, тэрэндээ ухаангүй их хайртай, тэр минь ч надад хайртай гээд л хэлчихье! Үгүй ээ, хэрвээ би ч чамд ухаангүй хайртай, та хоёрыг салгана, би чамаас салж чадахгүй гэвэл яах уу? Тэгэхээр нь би хариуд нь, бид хоёр хүүхэдтэй болсон удахгүй гэрлэнэ гэнэ. Хүүхдийг чинь эхийн ёсоор хамтдаа өсгөе гэх вий дээ гэх мэтчилэн олон бодолд ороогдон, ер болоогүй зүйлд хариулт бэлдэн, өөрөө өөртэйгөө ярьж толгойгоо гашилган суутал жижүүр өвгөн орж ирэн:
- Хураа өглөө үүнийг нэг хүн чамд өгөөрэй гэснийг нь би мартаж орхиж гээд өмнөхтэй ижил дугтуйг түүн рүү сарвайв. Сэтгэл түгшин дургүй гэгч нь захиаг авах зуур, Тулгаа:
- Түр гараад ир, хэлэх юм байна гээд хажуугаар нь өнгөрөв. Дуртай дургүй нэг юм хөлөө зөөж ядан алхсаар араас нь гарвал,
- Эзнийг нь олчихсоон. Хоёулаа андуурч байж. Хоёулаа ч гэж дээ чи андуурсан хэрэг. Тэр дугтуй дүүрэн үнсэлтний эзэн нь Долгор эгч биш, наад захианых чинь ч бас гээд үл мэдэх зурвас руу заав. Гайхсан тэрээр захиаг хурдхан гэгч нь задалвал, Булгаа гэж ихэд хичээнгүйлэн бичсэн ганц нэр л байв. Энэ хэн юм бол оо гэж горьдсон харцаар Тулгааг харахад нь:
- Яасан санахгүй байна уу. Ажлын байран дахь анхны тусламжийн хэрэгсэл бэлдэхээр хоёулаа замын урд талын эмийн сан руу ороход, торомгор алаг нүдтэй өөрийгөө эм зүйч гэж танилцуулж байсан нэг хөөрхөн бүсгүй байсан даа.
- Тэр эмэгтэй юу гэж?
-Юу, юу гэж. Чамд нэрийн хуудсаа өгсөн биз дээ. Алив ээ хурдан гаргаад ир. Мод шиг хөшчих юм. Чи ч азтай юм аа.
Хураа тэр даруй хэтэвчнээсээ нэг нэрийн хуудас гаргаад харвал, шинэхэн авсан зурвасан дээрх нэр яг таарсан бололтой сая нэг санаа нь амарч цээж дүүрэн амьсгаа авахтай болоод инээд алдан Тулгааг тэврэн авав.
- Яав, тэр эмэгтэйн нэр яг мөн биз. Тэгэхээр Долгор эгч та хоёрын үерхэл ч талаар болов бололтой. Би өглөө хуралд орох гэж яваад жижүүр тэр эмэгтэй хоёрын яриаг санаандгүй сонсчихсон юмаа. Наад зурвасыг чинь үлдээж байхыг энэ хоёр том нүдээ бүлтийлгэн байж харсан гээд л бодчих.
- Онийчоод том нүдээрээ гэнэ шүү! Захианы эзэн тэр үзэсгэлэнтэй бүсгүй юм санж. Ингэхэд Долгор эгч ирээгүй байгаа юм уу. Түрүүнээс хойш харагдахгүй байх юм. Гадагшаа ажлаар гараа юу?
- Яасан Долгор эгчээс сална гэсэн чинь сэтгэл чинь эзгүйрээд шаналаад эхлэв үү. За за тоглосон юм. Захирал томилолт нь хойшлогдсон гээд өглөө ирсэн. Тэгээд хурал дээр Долгор эгчийг тэтгэвэртээ гарч байгаа, оронд нь охин нь нягтлангаар орох байх гэж юм ярьж байна лээ. За орцгооё! Одоо найз минь Булгаатайгаа л учраа ол гэсээр аз атгасан мэт жаргалтай инээдээ ардаа үлдээн цааш алхацгаав.
Өдрийн цайны цагийн өмнөхөн Долгор охиноо гээд нэг эмэгтэйг дагуулж ирсэн нь улаан уруул, намирсан хар урт үс, алаг нүд, цайвар царай гээд бүхэн нь сайхан өнөө эмийн сангийн үзэсгэлэнт дагина байх нь тэр. Өөрийгөө Булгаа гэж танилцуулсан бүсгүй ээжийхээ суудаг, Хураагийн зэргэлдээх ширээнд суугаад түүн рүү хөнгөн инээд шидэв. Салхинд туугдан ирсэн тэр инээд зүрхийг нь гижигдэв үү гэлтэй царайг нь улайлгаж балмагдуулж орхив. Энэ үеэр Долгор ирээд:
- Хүү минь ээ, эгч нь сая эмнэлгээр явахгүй юу. Чамайг ядаргаа тусаж гээд байсан чинь би өөрөө бүр ядаргаанд орчихсон байна гэнэ. Энэ зүүн нүдний дээд доод хоёр зовхи цохилдоод байгаагаа ч анзаарсангүй гээд шилээ автал, сэтгэлийг нь айлгаж, түгшүүрэн дунд туучуулж явсан ирмэлт мөн бөгөөд энэ удаад огтхон ч айлгасангүй.
- Нээрээ тийм, хүн хөгшрөхөөр юм гэдэг зохихоо байх юмаа. Саваагүйтээд охины уруулын будгийг гангарч байна гээд хэдэн өдөр нялчихсан чинь харшил хөдлөөд юм туурчихсан. Нас ахихаар амьтны доог болдог гэж үнэн юм даа. Харин нөгөө нусны алчуур гээд долоовор хуруугаа гозолзуултал:
- Эгч минь би сайн санаж байгаа. Марталгүй шинийг заавал авч өгнөө. Аа нээрээ таны календар дээр долоон сарын хорин...
- Манай хөгшний төрсөн өдөр. За тэгээд охинд минь сайн туслаж дэмжиж байгаарай. Ингэхэд өчигдөр хоол унд идээд, хувцсаа хатаагаад, явахгүй юунд яараад нойтон хувцастай явчихдаг юм. Өнөөдөр тараад ирээрэй. Сайхан бууз хийгээд хүлээж байя. Булгаа миний охин энэ нөхрийг чирээд ч хамаагүй авчраарай гээд Хураа руу өнөө зүүн нүдээ ирмээд яаран гарч одоход араас нь
- За за тэгнээ ээжээ, бишээ Долгор эгчээ, би өнөөдөр заавал очноо гэж орилоод, өөрийнхөө яаж андуурч хөглөснөө бодон инээж гарав. Чагнаж орсон бороотой өдрийн хэн нэгнийг хүлээсэн гэгээн совин, дугтуй дүүрэн хайр илгээснийг бодох ч завгүй инээдээ унагасаар л…
Мишээл Ганбат

Address

Ulaanbaatar

Telephone

+97695112857

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when БНСУ-н виз зөвөлгөө posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share