04/04/2022
TATTALIN ARZIKI
Tattalin Arziƙi (Economy) ya dogara ne a kan samar da Abinci, Sutura, Ayyuka, Kiwon Lafiya, Ilimi, Gine-Gine da sauransu, da kuma rarrabasu, da cinikayyarsu har zuwa ga amfani da su ga al’umma.
Tattalin arziƙi shi ne bunƙasa, aiwatarwa da haɓɓaka ayyukan da ke kawo ci gaban ƙasa, ta hanƴar dogara a kan fitar da amfani daga ayyukan da mutum ke yi don amfanar kansa da kuma kula da su.
Abubuwan da ke haɓɓaka tattalin arziƙin ƙasa su ne, Mutane, Kasuwanci, Ma’aikatu, da Gwamnati.
Ayyukan tattalin arziƙi ya fara ne tun daga cinikayya, wato a lokacin da mutane biyu s**a ƙulla yarjejeniyar cimma ciniki a kan wani abu da ake so, ta hanyar amfani da kuɗi ko wani abu mai daraja kamar Zinari, Azurfa, Tagulla da dai sauransu, duk da yake ana ganin cinikayya ta kuɗi kawai wani ƙaramin abu ne idan ana magana a kan tattalin arziƙin ƙasa.
Tattali arziƙi, na samun zumma ne tun daga samar da ayyuka ko abubuwan da ke amfani da albarkatun ƙasa ko ma’adinai, aikin Ɗan Adam, da sa jari.
Amma haka ya canja sanadiyyar canjin rayuwa, da kuma ci gaban fasahar Ɗan Adam wurin amfani da injina masu sarrafa kansu, ya kawo samun sauƙi da saurin aikata ayyuka, da kuma rage kuɗin da ayyukan kansa, haka nan kuma samun ci gaba wurin ƙirƙiran sabbin abubuwa, sabbin hanyoyin aiki, sabbin hanyoyin gabatar da ayyuka, Manƴa-manƴan Kasuwanni, kasuwannin da s**a tattari abubuwa daban-daban, ana kuma samun ƙarin kuɗin shiga.
Tattalin arziƙi ya na samun nasara ne sanadiyar ayyukan al’adun al’umma, martabarsu, iliminsu, faɗaɗar fasahar su, tarihinsu, tsarin al’ummar su, tsarin tafiyar da siyasar su da dokokinsu, har wayau da kuma irin yanayin ƙasar, ma’adinan ƙasa, da yanayin rayuwar halittun ƙasar, waɗannan su ne ke bayar da cikkakiyar samun haɓɓakar arzikin ƙasa, kuma waɗannan abubuwan suke bada guri da abubuwan da arziki ke ci gaba da su sannan ya tsarasu a kan anfanuwar ƙasa da al’ummar ta.
Akwai tattalin arziƙi da ya dogara kacokan a kan kasuwanci, kuma ya na gudana ne a kan cinikayyar ayyuka ko kayayyaki tsakanin mutane, ta hanyar samar da su da kai su kasuwanni domin cinikinsu da kuɗaɗe ko dai wani abin da aka ƙayyade mai daraja.
Akwai tattalin arziƙi da ya dogara a kan bayar da umurni daga Ƴan siyasa kaitsaye da kula da yadda ake samar wa ƴan ƙasa da ayyuka ko kayayyaki da kuma yadda za a saidar da su da rarraba su.
Akwai tattalin arziƙi da ya dogara a kan ma’adinan ƙasa, da sanya al’umma a cikin gudanarwar su.
Ƴancin kowacce al’umma ko ƙasa ya dogara ne kacokan a kan bunƙasar Tattalin arziƙi. A yau ƙasar Sin (China) ta fi kowa yawan al’umma amma ta samar da tsarin tattalin arziƙi da kowani ɗan-ƙasa zai sami nagartacciyar rayuwa, da wa su ƙasashe irin Indiya da Amurka da Dubai da Japan da sauran su.
Rashin samar da tsarin Tattalin arziƙi ya haifar da muguwar koma baya ga ƙasashe masu tasowa, hakan ya faru ne saboda sun kasa tsarkake tsarin siyasar su da killace ma’adanai da inganta wutan lantarki da kawo masu zuba jari.
Inganta sana’o’i aba ce da ke da babbar fa’ida, wannan ya na cikin tarnaƙi da ƙasashe masu tasowa ke fuskanta. Wata babbar matsala ita ce, tashe-tashen hankula da muguwar cin hanci da rashawa da ya baibaye su.
Kasuwar Baje-koli
Arzikin ku, a tafin hannun ku !!!