15/12/2025
Wij kregen het gesigneerde boek ‘Hier is het gebeurd’ van Ad van Liempt & Rolf Baas van René Westbroek Het bevat 50 plekken in Hitlers Duitsland om bij stil te staan. Natuurlijk een heel aantal in Berlijn. Toch wilde we er nog een 51e plek aan toevoegen. Mét verhaal en ook als dank voor het mega-interessante boek.
KZ WASSERTURM
Staand op deze plek, nu een idyllisch parkje, moet je je realiseren: hier, midden in de woonwijk, begon de terreur. Direct na de machtsovername in januari 1933 wachtte de SA niet op officiële bevelen. Ze namen het heft in eigen handen en claimden het terrein rond de watertoren. Het machinehuis I (aan de kant van de Kolmarer Straße) werd ingericht als een van de eerste ‘wilde concentratiekampen’ van het Derde Rijk: KZ Wasserturm.
Het was terreur zonder prikkeldraad, maar met brute efficiëntie. Politieke tegenstanders, communisten en Joodse buurtbewoners werden simpelweg van straat geplukt en het machinehuis in gesleurd. In de kelders werd gemarteld, zo luidruchtig dat de buren in de omliggende huizen het geschreeuw ‘s nachts konden horen. Iedereen wist wat hier gebeurde.
Het kamp bestond slechts kort (tot de zomer van 1933), waarna de gevangenen naar grotere kampen verdwenen en de sporen werden uitgewist. Maar het doel was bereikt: de bevolking van Prenzlauer Berg had gezien en gehoord wat er gebeurde met wie zich verzette. Hier, op deze plek, leerde een hele wijk zwijgen en wegkijken."
