14/04/2024
Dag 3-deel 2: Razdrto via Skocjan Caves naar Matavun (Divaca)
Tekst (Bron; Magazine Hoogtelijn - Koninklijke Nederlandse Klim- en Bergsport Vereniging NKBV) en foto van mij credits: Lineke Eerdmans, Fotografie: Photo & Graphics, Léonie Leertouwer
Park Škocjanske Jame met zijn grotten is de eerste bezienswaardigheid in Slovenië die werd opgenomen als Werelderfgoed. Slovenië telt nu 14.851 grotten en elk jaar worden er driehonderd tot vijfhonderd bij ontdekt. De rivier de Reka loopt door de grot heen en trakteert ons op mooie stromen en watervallen. We komen in een donkere ruimte die een omvang heeft van 120 meter lang, 70 meter breed en 30 meter hoog. De grootste stalagmiet is 12 meter hoog. Mariana wil dat we de ruimte
voelen, voordat we hem zien. Als ze daarna de ledlampen laat
aanspringen, vallen we stil. Ik dacht de zoveelste grot met
stalagmieten en stalactieten te bezoeken, maar dit is meer. Zo
veel meer. Dit is wonderlijk mooi. De grot ontvouwt zich. Het is
niet te beschrijven, het is als een concert dat zich ontrolt; ik krijg
er tranen van in mijn ogen.
In de negentiende eeuw, toen Slovenië onderdeel was van het
Oostenrijkse imperium, heeft de Deutscher und Österreichischer
Alpenverein vanuit een sectie in Triëst veel via ferrata’s aangelegd.
In de Alpen, maar ook in de grotten. Škocjan is 7 kilometer
lang en bevat 11 kilometer aan wandelpaden en via ferrata’s. Een
erfgoed dat door middel van restauratie in stand wordt gehouden.
Er is er nu nog steeds één via ferrata in gebruik, die twee
keer per maand open is. De stalen kabels hangen een stuk hoger
dan het pad in het donker, alleen met een zaklamp zijn ze te
zien. Het is een relatief eenvoudige traverse, maar het moet wel
gaaf zijn om vanaf daar de grot te bekijken en je voeten op die
eeuwenoude route te zetten.
Als we op het laagste punt zijn, kijken we aan tegen een 100
meter hoge wand achter ons, waarlangs wij naar beneden
wandelden. Ontdekkers van de grot liepen hier in 1904 letterlijk
tegen de wand. Het was compleet donker, men wist de hoogte
van de wand niet en ook niet wat zich erachter bevond. Ze
hadden enkel houten kisten als boten, slechte touwen, wat
carbidlampen, zaklampen en voor de communicatie gebruikte
men koehorens. Toch gingen ze de klim aan. Dat deze in eerste
instantie de passage of the surprise genoemd werd, verbaast me
niet. Ook niet dat astronauten in deze grot trainden voor een
missie om grotten op de maan te onderzoeken.
Als het ondergrondse watersysteem van de Karst vol is, ontstaat
er in de Škocjan-grot hoogwater. Het hoogst gemeten waterniveau
is 183 meter, in 2019 steeg het 60 meter. En dat gaat rap:
het water kan met 5 tot 10 meter per uur stijgen en komt en gaat
binnen één dag.
Als het buiten regent, hangt er binnen alleen maar mist en zie je
weinig. We hebben dus geluk dat we hier twee dagen geleden
niet waren, hoewel de dolines in de mist heel mysterieus zullen
aanvoelen. ‘Doline’, een wereldwijd gehanteerd woord, vindt hier
zijn oorsprong en duidt op de kuilen en openingen boven ingestorte
delen van het grottenstelsel. Als we via zo’n doline buiten
komen, ruiken we de sterke geur van knoflook. Mariana wijst de
eetbare plantjes aan, niet te verwarren met de geribbelde
bladeren van de giftige veratrum album, de witte nieswortel, die
als je hem eet direct dodelijk is. Met een beetje mazzel vind je
ook de wilde asperge.
We bedanken Mariana voor de mooie tocht en lopen met 3,4
kilogram aan fotoboeken extra in onze rugzak door naar Betanja,
waar we overnachten bij de toeristische boerderij Pr Betanci. Het
is een prachtige plek aan de achterkant van het dorpje, op
loop afstand van de kleine kerk.
Hierbij een serie foto's. Een aantal die ik ook erg gaaf vond belicht ik nog even in een aparte post.
.benelux
