03/07/2026
KAMPEN OM DEI FØRSTE SEKUNDA
Den største utfordringa for moderne design er ikkje å vere pen, men å bli lagt merke til. I følgje Art Director i Mediehub Group, Trygve Johan Solheim, har digitale plattformer gjort kampen om merksemda langt tøffare enn før. Samtidig meiner han mange bedrifter undervurderer kor raskt menneske avgjer om dei vil bruke meir tid på eit bodskap eller ikkje.
Då internett var ungt, handla design i stor grad om å presentere informasjon på ein oversiktleg måte. I dag er situasjonen annleis. Kvar dag blir vi eksponerte for fleire tusen kommersielle bodskap gjennom sosiale medium, nettsider, appar og søkjemotorar. Midt i denne straumen skal verksemder konkurrere om merksemda til menneske som ofte avgjer på få sekund om noko er verdt å sjå nærare på.
– Mange tenkjer framleis at design handlar om estetikk. Det er sjølvsagt viktig, men eigentleg er design blitt eit kommunikasjonsfag. Dersom vi ikkje klarer å stoppe tommelen eller fange blikket med ein gong, får vi heller ikkje fortalt historia som kjem etterpå, seier Trygve Johan Solheim.
Han meiner utviklinga har gjort det viktigare enn nokon gong å forstå korleis menneske orienterer seg visuelt.
AVGJERSLA VERT TEKEN FØR INNHALDET VERT LESE
Solheim viser til at dei første inntrykka ofte blir danna lenge før mottakaren har lese overskrifta eller sett seg inn i innhaldet.
– Vi registrerer former, kontrastar, fargar og komposisjon nesten umedvite. Hjernen prøver heile tida å sortere kva som verkar interessant og kva som kan ignorerast. Design handlar derfor om å gjere det lett å forstå kva ein ser, samstundes som uttrykket skil seg positivt ut frå alt rundt.
Han peikar på at dette også gjeld i søkjemotorar og KI-baserte søk, der brukaren ofte vurderer fleire alternativ på svært kort tid.
– Den første vurderinga handlar ofte ikkje om kven som har den beste løysinga, men om kven som verkar mest relevant. Først dersom vi kjem gjennom det første nålauget, får vi moglegheit til å forklare kvifor kunden bør velje oss.
PURPLE COW HANDLAR OM MEIR ENN STERKE FARGAR
Eit omgrep Solheim ofte kjem tilbake til, er «Purple Cow», kjend gjennom marknadsføringsteoretikaren Seth Godin. Poenget er enkelt: Dersom alt ser likt ut, blir ingenting hugsa.
– Mange misforstår dette og trur dei må vere mest mogleg ekstreme. Eg meiner det handlar om noko heilt anna. Ei lilla ku blir lagt merke til fordi ho bryt forventningane. Det same gjeld design. Vi må finne det som gjer ei verksemd særprega utan å miste truverdet eller identiteten.
Han understrekar at det ikkje finst ei universell oppskrift.
– Nokre gongar handlar det om fargebruk. Andre gongar handlar det om bilete, typografi eller måten historia blir fortald på. Målet er ikkje å rope høgast, men å vere den som blir hugsa når kunden seinare skal ta ei avgjerd.
KAMPEN OM "PAGE ZERO"
Solheim meiner utviklinga innan søk og kunstig intelligens gjer denne problemstillinga endå meir aktuell. Stadig fleire brukarar får svar direkte i søkjetenestene utan å klikke seg vidare til ei nettside. Samstundes blir dei første resultata presenterte som korte samandrag, bilete eller KI-genererte svar.
– Tidlegare snakka vi om å kome øvst på Google. No ser vi at kampen i aukande grad handlar om å vere synleg før den tradisjonelle trefflista. Då blir det endå viktigare at både innhald og visuelle element raskt signaliserer relevans og kvalitet.
Han meiner denne utviklinga gjer at design ikkje lenger kan utviklast isolert frå resten av marknadsføringa.
– Design påverkar korleis innhaldet blir oppfatta. Innhald påverkar korleis søkjemotorar og KI vurderer relevansen. Strategien påverkar kva bodskap vi vel, og teknologien påverkar korleis alt blir presentert. Derfor heng desse fagområda tettare saman enn nokon gong.
For Solheim er dette kanskje den viktigaste endringa i designfaget dei siste åra.
– Eit godt design skal framleis vere vakkert. Men først og fremst skal det hjelpe verksemda med å bli vald. Dersom ingen stoppar opp lenge nok til å oppdage bodskapen, spelar det liten rolle kor gjennomarbeidd designet er.
I dagens digitale landskap handlar mykje om å vinne dei første sekunda – og deretter fortene resten av merksemda.
Foto: Øystein Torheim
