25/05/2026
काठमाडौंको बौद्ध क्षेत्र नेपालकै सबैभन्दा प्रसिद्ध धार्मिक तथा ऐतिहासिक स्थानमध्ये एक हो। यसको मुख्य आकर्षण Boudhanath Stupa हो, जसलाई संसारकै ठूला बौद्ध स्तूपामध्ये एक मानिन्छ।
उत्पत्ति
इतिहास अनुसार यो स्तूप लगभग ५औँ शताब्दीमा लिच्छवि राजा मानदेवको समयमा निर्माण गरिएको मानिन्छ। केही कथनहरूमा एक गरिब वृद्धा महिलाले बुद्धप्रतिको श्रद्धाले स्तूप बनाउन अनुमति मागेकी र पछि उनका छोराहरूले निर्माण पूरा गरेको भनाइ पनि छ।
किन महत्वपूर्ण छ?
यो तिब्बती बौद्ध धर्मको प्रमुख केन्द्र हो।
चीन र तिब्बत जोड्ने पुरानो व्यापार मार्गमा पर्ने भएकाले प्राचीन समयदेखि धार्मिक तथा व्यापारिक केन्द्र थियो।
यहाँ विश्वभरबाट बौद्ध धर्मावलम्बी ध्यान, पूजा र तीर्थका लागि आउँछन्।
संरचना र अर्थ
स्तूपको माथि बनाइएको बुद्धका आँखा “ज्ञान र चेतना” को प्रतीक मानिन्छ।
चारैतिरका आँखा संसारलाई हेर्ने बुद्धको सर्वज्ञ दृष्टिको संकेत हुन्।
UNESCO विश्व सम्पदा
सन् १९७९ मा UNESCO ले यसलाई विश्व सम्पदा सूचीमा समावेश गरेको थियो।
२०१५ को भूकम्प
नेपालको विनाशकारी 2015 Nepal earthquake का कारण स्तूपको माथिल्लो भाग क्षतिग्रस्त भएको थियो। पछि नेपाल सरकार, स्थानीय समुदाय र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगबाट पुनर्निर्माण गरिएको थियो।
अहिलेको बौद्ध
आज बौद्ध क्षेत्र:
धार्मिक केन्द्र
पर्यटकीय गन्तव्य
तिब्बती संस्कृति, खाना र जीवनशैलीको केन्द्र को रूपमा परिचित छ।
