01/07/2026
NMC भन्छ NMC रजिस्ट्रार doctor बाहेक अरुले बिरामी हेर्न medicine prescribe गर्न पाउदैन तर
लाइसेन्स एउटै, योग्यता एउटै, मान्छे उही—तर सरकारीमा वैध, निजीमा अवैध?" 🧐🔥
आज नेपालको स्वास्थ्य प्रणालीको एउटा यस्तो नाङ्गो सत्यमाथि कुरा गरौँ, जसले देशको प्राथमिक स्वास्थ्य संयन्त्रको धज्जी उडाइरहेको छ।
अहिले बजारमा एउटा हल्ला र दबाब छ—"डाक्टरबाहेक अरूले बिरामी छुन र औषधि लेख्न पाउँदैन।" यदि यो कुरा शतप्रतिशत सत्य हो भने, नेपाल सरकारले गाउँ-गाउँका सरकारी 'हेल्थ पोष्ट' हरू किन बन्द नगरेको? किनकि त्यहाँ ९०% ठाउँमा डाक्टर होइन, तिनै HA र CMA साथीहरूले जनताको ज्यान जोगाइरहेका छन्।
नेपाल स्वास्थ्य व्यवसायी परिषद् (NHPC) को 'Code of Ethics' ले HA/CMA लाई प्राथमिक तहको चेकजाँच र निश्चित दायराभित्र रहेर औषधि प्रेस्क्राइब गर्ने स्पष्ट अधिकार दिएको छ। उनीहरूले मुटु वा मस्तिष्कको शल्यक्रिया गर्छु भनेका होइनन्, न त कडा र प्रतिबन्धित औषधि चलाउँछु भनेका छन्। उनीहरूले त आफ्नो आचारसंहिता अनुसार सामान्य बिरामीको सेवा गर्छु भनेका हुन्।
तर विडम्बना! त्यही लाइसेन्स प्राप्त स्वास्थ्यकर्मीले सरकारी स्वास्थ्य चौकीमा बसेर औषधि लेख्दा नेपालको कानुनले ताली बजाउँछ। तर, त्यही स्वास्थ्यकर्मीले आफ्नो जीविकोपार्जनका लागि वा डाक्टर नभएको ठाउँमा एउटा सानो निजी क्लिनिक खोलेर सामान्य बिरामी जाँच्न र प्राथमिक औषधि लेख्न खोज्दा "यो त डाक्टर होइन, यसले त अपराध गर्यो" भन्दै प्रहरी र प्रशासन लगाएर थुनिन्छ।
यो त सरासर अन्याय भएन र?
यदि उनीहरूको योग्यता र NHPC को लाइसेन्स निजी क्लिनिकमा बिरामी हेर्न अयोग्य छ भने, त्यही लाइसेन्सले सरकारी स्वास्थ्य चौकीमा चाहिँ कसरी योग्य भयो? के सरकारी स्वास्थ्य चौकीमा आउने गरिब जनताको ज्यानको मूल्य सस्तो छ र जसले हेरे पनि हुने? कि त सरकारीमा पनि डाक्टर मात्र राख, होइन भने योग्यता र लाइसेन्सको सम्मान निजी क्षेत्रमा पनि गर!
तसर्थ, लाइसेन्स प्राप्त HA र CMA लाई निश्चित दायरा (Primary Health Care Protocol) तोकेर निजी रूपमा पनि सामान्य चेकजाँच र प्राथमिक औषधि प्रेस्क्राइब गर्न पाउने कानुनी बाटो स्पष्ट रूपमा खोलिनुपर्छ। अरु देशको नियमकाे कागजको copy गरेर अाफ्नाे देशको भूगोल र वास्तविकता बदल्न सक्दैन! HA cma ले clinic मा अाैसधि लेख्दा विरामि हेर्दा गैरकानुनी हाे भने याे देशमा सानालाई ऐन ठुलालाई चैन , जय ncda (copied )
