30/09/2025
Od 1 października 2025 roku w Polsce zacznie działać obowiązkowy system kaucyjny dla wybranych opakowań po napojach.
Jednym z kluczowych elementów tego systemu jest sposób oznakowania opakowań - logotypy i informacje, które mają ułatwić konsumentom identyfikację, a całemu systemowi - sprawne funkcjonowanie.
Co będzie objęte systemem i jaka kaucja
System dotyczy następujących rodzajów opakowań:
- plastikowych (PET) butelek jednorazowego użytku do 3 litrów,
- metalowych puszek po napojach do 1 litra,
- butelek szklanych wielokrotnego użytku do 1,5 litra.
Stawki kaucji:
- 0,50 zł za butelkę PET lub puszkę,
- 1,00 zł za szklaną butelkę wielokrotnego użytku.
Oznakowanie - nowe symbole, logotypy i ich wymagania
Oznakowanie opakowań objętych systemem kaucyjnym to element obowiązkowy - bez niego opakowanie nie będzie podlegało zwrotowi kaucji.
Oto najważniejsze kwestie związane z oznakowaniem:
- Logotyp systemu kaucyjnego musi być umieszczony na opakowaniu.
- Wysokość logotypu ustalono minimalną wysokość ok. 8,3 mm
- Rodzaj czcionki to Lato-bold
- Logotyp powinien być widoczny, najlepiej blisko kodu EAN (kod kreskowy opakowania)
- Na opakowaniu musi być też jasno wskazana kwota, jaką konsument zapłaci i będzie mógł odzyskać.
Dlaczego oznakowanie jest tak ważne?
- Dla konsumenta - logotyp i informacja o kaucji pomagają szybko odróżnić opakowania objęte systemem od tych, które nie są. Dzięki temu wiadomo, że można liczyć na zwrot pieniędzy.
- Dla sklepów i operatorów - ułatwienie procedur, m.in. identyfikacji opakowań przy zwrocie, poprawności rozliczeń i uniknięcia pomyłek.
- Dla efektywności systemu - im bardziej czytelne i ujednolicone oznakowania, tym łatwiej o wysoki poziom zbiórki i odzysku surowców. Bardzo ważne, bo bez właściwego oznakowania część opakowań może “uciec” z systemu.
Wyzwania związane z oznakowaniem
- Produkty mające już dużo elementów graficznych na opakowaniu - trzeba znaleźć miejsce, tak by logo i informacje nie zostały “zagubione”.
- Zapas magazynowy - opakowania produkowane wcześniej, które nie mają nowego oznakowania, nie będą uprawniały do zwrotu kaucji.
- Rozwiązania techniczne - czy drukarnia i etykiety będą w stanie dostosować się do wymagań co do czcionki, pola ochronnego, wielkości logotypu itp.
- Komunikacja - użytkownicy muszą wiedzieć, że oznaczenie = prawo do zwrotu kaucji; bez edukacji część osób może ignorować i wrzucać opakowania bez sprawdzania.
Podsumowanie
Nowy system kaucyjny w Polsce stawia na przejrzyste i jednoznaczne oznakowanie opakowań, objętych kaucją. To nie tylko kwestia formalna, ale kluczowa część działania całego mechanizmu. Jeśli logotypy będą dobrze widoczne, znane i zrozumiałe - system ma szansę się sprawdzić i rzeczywiście zwiększyć poziom recyklingu i ochronę środowiska.
