26/08/2026
Czy zdarzyło Wam się kiedyś dokończyć oglądanie fatalnego filmu tylko dlatego, że spędziliście przed ekranem już godzinę i żal było ten czas „stracić”? Czy zdarzyło Wam się brnąć w spóźniony, drogi projekt z myślą: „Skoro wpompowaliśmy już w to tyle, to nie możemy odpuścić”?
Jeśli tak, to padliście ofiarą klasycznego błędu poznawczego. W tym tygodniu na warsztat trafia: 𝗘𝗳𝗲𝗸𝘁 𝗸𝗼𝘀𝘇𝘁𝗼́𝘄 𝘂𝘁𝗼𝗽𝗶𝗼𝗻𝘆𝗰𝗵.
🔵𝗖𝘇𝘆𝗺 𝗷𝗲𝘀𝘁 𝗲𝗳𝗲𝗸𝘁 𝗸𝗼𝘀𝘇𝘁𝗼́𝘄 𝘂𝘁𝗼𝗽𝗶𝗼𝗻𝘆𝗰𝗵?
To błąd polegający na kontynuowaniu przedsięwzięcia lub angażowaniu kolejnych zasobów (czasu, pieniędzy, energii) wyłącznie dlatego, że ponieśliśmy już w koszty, których nie da się odzyskać – niezależnie od tego, jaką decyzję podejmiemy teraz.
Ekonomia behawioralna uczy nas, że nasz mózg jednak nienawidzi straty i działa pod dyktando emocji: „szkoda poniesionego wysiłku”.
🔵𝗝𝗮𝗸 𝘁𝗼 𝘄𝘆𝗴𝗹𝗮̨𝗱𝗮 𝘄 𝗽𝗿𝗮𝗸𝘁𝘆𝗰𝗲 𝘇𝗮𝗿𝘇𝗮̨𝗱𝘇𝗮𝗻𝗶𝗮?
𝗪𝗶𝗲𝗰𝘇𝗻𝗶𝗲 𝘀𝗽𝗼́𝘇́𝗻𝗶𝗼𝗻𝗮 𝗶𝗻𝘄𝗲𝘀𝘁𝘆𝗰𝗷𝗮 𝗺𝗶𝗲𝗷𝘀𝗸𝗮:
✅Scenariusz: miasto buduje basen. W trakcie prac okazuje się, że grunt jest niestabilny, koszty rosną trzykrotnie, a wiemy przecież, że popyt będzie taki sam jak przewidywaliśmy na etapie pierwszego szacowania ROI.
❌Pułapka: decydujemy się dołożyć brakujące miliony, bo „przecież nie możemy zmarnować tego, co już wydaliśmy”. W efekcie marnujemy jeszcze więcej pieniędzy na projekt.
𝗣𝗿𝗼𝗰𝗲𝗱𝘂𝗿𝘆 „𝘇 𝘁𝗿𝗮𝗱𝘆𝗰𝗷𝗮̨”:
✅Scenariusz: w organizacji funkcjonuje skomplikowany, trzypoziomowy proces akceptacji prostych wniosków, który generuje opóźnienia i irytację.
❌Pułapka: „Wdrażaliśmy ten system dziesięć lat temu, szkoliliśmy ludzi, nie możemy tego teraz skasować”. Zamiast zoptymalizować proces, brniemy w niego, bo poniesiono koszty jego wdrożenia.
🔵𝗪𝗻𝗶𝗼𝘀𝗲𝗸:
Umiejętność powiedzenia „stop” i przyznania się do błędu wcale nie jest oznaką słabości – to forma dojrzałości. Zanim zainwestujesz kolejne środki w projekt, który chyli się ku upadkowi, zadaj sobie jedno kluczowe pytanie: Gdybyśmy zaczynali ten projekt dzisiaj, z czystą kartą i pełną wiedzą, którą mamy teraz, czy podjęlibyśmy dokładnie tę samą decyzję?
Udanej i wolnej od utopionych kosztów reszty tygodnia!
𝗝𝗲𝘀́𝗹𝗶 𝗰𝗵𝗰𝗲𝗰𝗶𝗲 𝗽𝗼𝗴ł𝗲̨𝗯𝗶𝗰́:
🇵🇱 https://www.psychologgia-plus.pl/blog/p**apka-utopionych-kosztow/
🇬🇧 https://thedecisionlab.com/biases/the-sunk-cost-fallacy
Zdjęcie poglądowe oczywiście bez związku z treścią pierwszego zdania posta… choćby dlatego, że wyłączyłem tego gniota – uznając, że tej kolejnej godziny mojego życia nikt mi nie odda. Dlatego się mądrzę.
Źródło zdjęcia: FilmWeb
