Busola Trends

08/06/2026

W pracy z przyszłością łatwo zacząć od ambicji, wizji i wielkich haseł. Jednak budowanie odporności organizacji lub miasta zaczyna się dopiero wtedy, gdy najpierw rozpoznamy realne zasoby, ukryte ograniczenia, kompetencje, napięcia i decyzje, które już teraz kształtują możliwe scenariusze.

„Podmiot, który nie posiada rzetelnej wiedzy o realnych zasobach, ukrytych ograniczeniach oraz dystrybucji kompetencji, może zaprojektować przyszłość na wyobrażeniu o sobie, a nie na faktach. Łatwo wtedy zakładać zasoby, których nie ma, pomijać luki, które już dziś osłabiają sprawczość, albo budować strategię wokół ambicji, których nie da się wdrożyć przy obecnym układzie kompetencji, procesów i odpowiedzialności."

06/06/2026

W raporcie „Turystyka miejska 2.0" z 2023 roku opisaliśmy 8 trendów. Wróćmy do tych prognoz i sprawdźmy je z perspektywy roku 2026!

Najsilniej rezonuje trend „Praca bez granic". Cyfrowy nomadyzm z niszowego stylu życia stał się trwałym modelem pracy i przedmiotem polityki publicznej. Ponad 50 krajów oferuje specjalne wizy lub programy pobytowe dla pracowników zdalnych, natomiast w części państw mogą one być pierwszym krokiem do dłuższej ścieżki pobytowej, a nawet uzyskania obywatelstwa.

„Aglomeracja zapraszająca" nauczyła się też odmawiać. Dziś rzuca długi cień, jakim jest presja mieszkańców. Amsterdam mówi części turystów „stay away", Wenecja pobiera opłatę za wejście, Barcelona wygasza ponad 10 tys. apartamentów turystycznych, a Kopenhaga nagradza tych, którzy zachowują się odpowiedzialnie i dbają o miasto.

A jak wygląda „Turystyka rozszerzona", a dokładnie jej metawersowa odnoga? Wirtualne podróże, na które stawiała branża, nie są dziś istotnym segmentem rynku. Prawdziwa rewolucja technologiczna przyszła ze strony generatywnej AI, która dziś planuje trasy, ustala ceny i obsługuje gości.

Która zmiana zaskakuje Was dziś najbardziej?

03/06/2026

☘ MIASTA ODPOWIEDZIALNE SPOŁECZNIE I ŚRODOWISKOWO 🌍 ☘

Jak miasta odpowiadają dziś na wyzwania przyszłości?

Poniżej kilka sygnałów zmian, które szczególnie zwróciły naszą uwagę 👇

1. Londyn powołuje specjalną grupę zadaniową ds. sztucznej inteligencji i rynku pracy. Burmistrz miasta, Sadiq Khan, mianował przedsiębiorczynię technologiczną Marthę Lane-Fox, który jest znana z promowania etycznego i inkluzywnego podejścia do sztucznej inteligencji. Zespół ma identyfikować zagrożenia i szanse związane z AI oraz rekomendować działania wspierające rozwój umiejętności, ochronę ścieżek zatrudnienia i tworzenie nowych, wysokiej jakości miejsc pracy.

2. Tallin otwiera drugie centrum gospodarki o obiegu zamkniętym. Nowe centrum w dzielnicy Lasnamäe łączy stację utylizacji odpadów, warsztaty naprawcze, przestrzeń ponownego użycia, sklep, sale edukacyjne, kawiarnię oraz park o powierzchni około 2,5 ha. Centrum ma nie tylko ułatwiać mieszkańcom odpowiedzialne pozbywanie się odpadów, lecz także wzmacniać praktyki naprawy, ponownego użycia i edukacji ekologicznej.

3. Seul wdraża system sztucznej inteligencji do poszukiwania osób zaginionych. Miasto integruje około 123 tys. kamer bezpieczeństwa w jedną sieć monitoringu opartą na AI, która ma przyspieszyć odnajdywanie zaginionych, szczególnie osób bezbronnych: dzieci, osób z chorobą Alzheimera oraz osób z niepełnosprawnościami. Nowy system potrafi przeanalizować nawet 100 godzin nagrań w zaledwie 10 minut.

4. Düsseldorf tworzy bezpieczną przestrzeń dla kobiet doświadczających bezdomności. Inicjatywa Ariadne łączy całodobowe schronisko wyłącznie dla kobiet, przestrzeń dla matek z dziećmi oraz kawiarnię społeczną oferującą wsparcie psychologiczne, zdrowotne i administracyjne. Miasto podkreśla, że bezdomność kobiet często wiąże się z przemocą, wykluczeniem i brakiem sieci wsparcia.

5. Rotterdam rozwija jeden z najbardziej kompleksowych systemów recyklingu i ponownego wykorzystania ubrań w Europie - od sortowania i odzyskiwania włókien, przez naprawę i przetwarzanie materiałów, po sklepy wymiany, wypożyczalnie i warsztaty upcyclingu. Jednym z najbardziej widocznych elementów systemu jest Swap Shop, gdzie mieszkańcy mogą oddawać ubrania w zamian za cyfrowe punkty do wykorzystania przy kolejnych zakupach.

6. Londyn planuje stworzenie pływającego parku na dawnych terenach doków. Projekt Royal Victoria Dock West zakłada przekształcenie poprzemysłowych nabrzeży w nową przestrzeń publiczną opartą na naturze, rekreacji i adaptacji klimatycznej. Pływający park ma zwiększać bioróżnorodność poprzez tworzenie wodnych siedlisk, poprawiać jakość powietrza i wody oraz ograniczać skutki upałów i ryzyko powodzi.

Jakie rozwiązania z miast, które odpowiadają na społeczne i środowiskowe wyzwania, znacie?

01/06/2026

01/06/2026

Praca ze scenariuszami przyszłości pomaga budować odporność i podejmować świadome decyzje. Ich konsekwencje bardzo często wykraczają poza jedno pokolenie. A przyszłość buduje się dla tych, którzy dopiero będą w niej żyć.

Przyjęty na Szczycie Przyszłości w 2024 r. Pakt na rzecz Przyszłości zawiera pierwszą w historii Deklarację ONZ w sprawie przyszłych pokoleń – zobowiązanie do działania już dziś z odpowiedzialnością wobec tych, którzy jutro odziedziczą planetę.

W Walii działa Niezależny Komisarz ds. Przyszłych Pokoleń. Jest on głosem kolejnych generacji i pomaga organom publicznym uwzględniać długoterminowe skutki swoich decyzji. Tamtejsza Ustawa o dobrostanie przyszłych pokoleń (Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015) definiuje zasadę zrównoważonego rozwoju jako działającą: „w sposób, który ma na celu zapewnienie zaspokojenia obecnych potrzeb, nie ograniczając możliwości przyszłych pokoleń w zaspokajaniu ich własnych potrzeb”.

W 2023 roku Ministerstwo Finansów Japonii oficjalnie powołało grupę Future Design i przeprowadziło liczne warsztaty z samorządami lokalnymi, przedsiębiorstwami oraz instytucjami edukacyjnymi, w tym szkołami średnimi i uniwersytetami. Uczestnicy przyjmują perspektywę wyobrażonych osób z przyszłości i sprawdzają, jak dzisiejsze działania (lub zaniechania) wpłyną na życie tych osób w 2050 roku.

Dlatego z okazji Dnia Dziecka warto pamiętać, że najlepszym prezentem są decyzje podejmowane dziś tak, aby kolejne pokolenia nie musiały żyć z kosztami naszej krótkowzroczności.

27/05/2026

25% firm z listy Fortune 500, w tym Walmart, Apple oraz Amazon, stosowało foresight w swojej działalności strategicznej już w 2019 roku.

W Polsce foresight również wchodzi w fazę profesjonalizacji — zarówno w sektorze publicznym, jak i komercyjnym. Coraz większym wyzwaniem staje się jednak nie samo korzystanie z pojedynczych narzędzi, ale uporządkowanie całego procesu pracy z przyszłością.

Organizacje często traktują sygnały zmian, trendy, megatrendy i scenariusze jako oddzielne elementy. Tymczasem w dobrze zaprojektowanym procesie jedno wynika z drugiego.

W najnowszym artykule przedstawiamy model Busola Trends: trzy fazy i dziewięć kroków, które prowadzą od diagnozy stanu obecnego, przez analizę zmian, aż po scenariusze i rekomendacje strategiczne.

To rama, która pomaga dopasować proces foresightowy do dojrzałości, zasobów i wyzwań organizacji.

Czytaj dalej → link w komentarzu

26/05/2026

Unia Europejska próbuje dziś odpowiedzieć na jedno z najważniejszych wyzwań strategicznych w długiej perspektywie, czyli jak pozostać konkurencyjną siłą w zmieniającym się świecie.

W 2024 r. szerokim echem odbił się raport Mario Draghiego, który wskazał szereg wyzwań dla EU. Jego wnioski stały się podstawą Kompasu Konkurencyjności, czyli propozycji European Commission dla działań w trzech priorytetowych obszarach: domykaniu luki innowacyjnej, dekarbonizacji gospodarki, ograniczaniu strategicznych zależności.

Ambitne i szeroko zakrojone plany wymagają jednak wielu ustaleń, aby wejść w życie w pełnym zakresie. Sposób ich implementacji to decyzja o tym, jaka ma być Europa przyszłości. Dlatego jest nam niezmiernie miło, że mogliśmy przeprowadzić kolejny warsztat na zaproszenie Polska Fundacja im. Roberta Schumana w tym obszarze.

Spotkaliśmy się z międzynarodowym gronem młodych profesjonalistów w ramach wydarzenia Dialog Most – Polish German Young Professionals Programme. Rozmawialiśmy o scenariuszach przyszłości UE do 2035 roku, w tym o:

- sensie pracy,
- bezpieczeństwie,
- relacjach społecznych
- przyszłości europejskiej wspólnoty.

Uczestnicy nie patrzyli na konkurencyjność wyłącznie przez pryzmat PKB czy innowacji. W ich refleksjach często ważniejsza była jakość demokracji, spójność społeczna, dostęp do edukacji, mobilności oraz równy rynek pracy. To ważny sygnał. Europa może doganiać geopolitycznych rywali, ale jeśli równolegle stracić "europejski model życia", to trudno będzie mówić o sukcesie.

22/05/2026

Rozpoczynamy współpracę z Miejski Wrocławia. Zespół Busola Trends wygrał postępowanie na przygotowanie i przeprowadzenie analizy scenariuszowej oraz sformułuje rekomendacje dla przyszłej polityki żywnościowej miasta w perspektywie 2050 roku.

W 2022 roku Wrocław podpisał Pakt Mediolański, który zobowiązuje miasto m.in. do sformułowania polityki żywnościowej. W 2025 roku uchwalono Strategię Wrocław 2050, w której w ramach celu „Bezpieczne, odporne na kryzysy i neutralne klimatycznie miasto” określono kierunek: „Dążenie do lokalnej autonomii żywnościowej”. W ciągu ostatnich czterech lat Wrocław konsekwentnie buduje bazy wiedzy i włącza kolejne inicjatywy, aby polityka żywnościowa stała się realnym fundamentem zarządzania miastem.

Praca z tak wieloaspektowym wyzwaniem idealnie łączy kompetencje, które od lat rozwijamy w naszej praktyce: foresight miejski, mapowanie systemów żywnościowych, projektowanie polityk publicznych i długoterminowe budowanie odporności miast.

Niezmiernie cieszy nas fakt, że Wrocław podejmuje ten temat w perspektywie 2050 roku i jesteśmy dumni, że w Polsce pojawiają się miasta biorące odpowiedzialność za zdrowie i bezpieczeństwo swoich mieszkańców, dla których przyszłość żywności staje się elementem długoterminowej strategii.

Agencja Rozwoju Aglomeracji Wrocławskiej

06/05/2026

Orbit City. Latające samochody. Robot sprzątający o imieniu Rosie. Wideorozmowy, automatyzacja, praca po kilka godzin dziennie i dom zawieszony wysoko nad ziemią.

Serial miał premierę we wrześniu 1962 roku i do lat 90-tych stał się ikoną i przez lata traktowano świat Jetsonów jako symbol technologicznego optymizmu. Przyszłość miała być szybsza, wygodniejsza, bardziej zautomatyzowana. Problemów miało być mniej, bo miały je rozwiązać maszyny. Jak ujął to Graydon: "Nigdy już nie będziemy mieć serialu takiego jak Jetsonowie -- bo nigdy już nie będziemy tak naiwni, jeśli chodzi o przyszłość."

Oryginalny serial nie wyjaśniał wprost, co stało się z powierzchnią Ziemi. Ale sam obraz zostawiał niepokojące niedopowiedzenie: dlaczego oni właściwie mieszkali w chmurach?

W 2017 roku DC Comics dopowiedziało tę ciemniejszą interpretację w miniserii „The Jetsons”. W tej wersji przyszłość rodziny Jetsonów nie jest beztroskim postępem, lecz światem po katastrofie, w którym technologia staje się sposobem przetrwania, a nie spełnieniem marzeń.

I właśnie dlatego Jetsonowie są dziś tak ciekawi. Nie dlatego, że przewidzieli wideorozmowy, roboty domowe czy automatyzację. Ale dlatego, że pokazują jedną z najważniejszych pułapek myślenia o przyszłości: wiarę, że technologia pozwoli ominąć problem, zamiast go rozwiązać.

Jak możemy wykorzystać technologię dziś, żeby jutro nie trzeba było uciekać?

29/04/2026

Cztery scenariusze, dwie osie niepewności, jedno pytanie bez prostej odpowiedzi: czy Europa zdąży? 22 kwietnia mieliśmy przyjemność poprowadzić warsztat „AI a konkurencyjność Europy” podczas Kongresu Finansowego w SGH Warsaw School of Economics, na zaproszenie Fundacja im. Roberta Schumana. Warsztaty były częścią projektu

Wspólnie z uczestnikami przyjrzeliśmy się temu, jaka przyszłość może kształtować się w zakresie konkurencyjności Europy do 2035 roku na tle rozwoju sztucznej inteligencji. W trakcie warsztatu staraliśmy się spojrzeć na wątek AI z wielu perspektyw - nie tylko rozwoju technologii, ale także efektów społecznych, gospodarczych i instytucjonalnych.

💡 Jednym z najważniejszych wniosków była rola AI w kształtowaniu rynku pracy młodych Europejczyków. We wszystkich scenariuszach pojawiało się napięcie między automatyzacją stanowisk juniorskich a tworzeniem nowych możliwości, często wymagających zupełnie innych kompetencji.
Z jednej strony widzimy potencjał dynamicznego wzrostu i rozwoju talentów, z drugiej ryzyko pogłębiania nierówności, utraty prywatności czy osłabienia spójności społecznej.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za zaangażowanie i inspirującą dyskusję - to właśnie różnorodność perspektyw pozwala lepiej przygotować się na przyszłość. Dziękujemy Ewelina Górecka i Bartoszowi Gawlikowi z Fundacji im. Schumana za zaufanie i pomoc organizacyjną, a także całemu zespołowi SGH, w tym Antoni Roik, za ugoszczenie nas.

Więcej o naszych warsztatach foresightowych znajdziesz tutaj 👉 https://www.busolatrends.com/projekty/foresight-edu

fot. Bartosz Gawlik, Michał Stokowski