15/09/2026
Dziś mamy 163. rocznicę II bitwy pod Małogoszczem. Tak się złożyło, że niedawno wydrukowaliśmy książkę „Małogoszczanie w powstaniu 1863-1864 roku” autorstwa Mariusza Bazylewicza. To już czwarta publikacja tego autora, która podejmuje temat powstania styczniowego w ujęciu lokalnym. Poprzednie monografie dotyczyły: pierwszej bitwy (24 lutego 1863 r.) – „Artyleria powstańcza małogoskiej bitwy”, drugiej bitwy – „II bitwa pod Małogoszczem 15 września 1863 roku”, a także barwnej postaci lokalnego księdza patrioty – „Ksiądz nestor Hygin Soter Bieroński”.
Obecna publikacja, która domyka tę autorską serię „Małogoszcz nieznany”, stanowi wyjątkowy hołd złożony mieszkańcom miasteczka i okolic – uczestnikom walk z okresu powstania styczniowego. Skrupulatna kwerenda archiwalna, analiza dokumentów i akt oraz zachowane przekazy rodzinne pozwoliły autorowi na stworzenie listy ponad stu nazwisk powstańców związanych z Małogoszczem i regionem. Autor nie poprzestał jednak na suchym wykazie, ale każdą z tych postaci opatrzył starannie opracowanym biogramem. Praca imponuje rozmachem i pasją w odtwarzaniu losów Małogoszczan. Wystarczy wspomnieć, że punktem wyjścia do stworzenia niektórych życiorysów stały się zaledwie urywki wypowiedzi lub lakoniczne relacje. Tak było m.in. w przypadku Katarzyny Krzczot, o której wspominał już Mikołaj Berg w „Zapiskach o polskich spiskach i powstaniach”. Krzczotowa zasłynęła odważnym i prostolinijnym wezwaniem skierowanym do powstańców Langiewicza: „A cóż ta stoicie, pootwierawszy gęby. Marsz na Rosjanów! Marsz do powstania!”. Podobnie było w przypadku Antoniego Porzucka, o którym zachowało się dotąd jedynie lakoniczne wspomnienie, że „Mongoł jednym cięciem szabli odciął mu głowę”. W publikacji Mariusza Bazylewicza obie te postacie zyskały pełne biogramy, wykraczające daleko poza ramy prostej anegdoty.
W książce znajdziemy ponad sto nazwisk i ponad sto unikalnych, ludzkich losów. Książkę można zamówić u nas w drukarni.
Gorąco polecamy tę pozycję Państwa uwadze!
