05/10/2026
📺“หน้าที่ของทีวีสาธารณะ คือเติมเต็มช่องว่างของสื่อ ทำให้ประชาชนยังมีที่พึ่งพิงด้านข้อมูล”
📌วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์
ผู้อำนวยการองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ไทยพีบีเอส)
ในยุคที่ข้อมูลข่าวสารไหลเวียนอย่างรวดเร็ว และผู้คนสามารถเข้าถึงเนื้อหาจากหลากหลายแพลตฟอร์มได้เพียงปลายนิ้ว ความท้าทายของสื่อไม่ได้อยู่ที่การ “ส่งสาร” อีกต่อไป แต่คือการทำให้สารนั้น “น่าเชื่อถือ” และ “มีความหมายต่อสาธารณะ”
สำหรับ วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ ผู้อำนวยการไทยพีบีเอส มองว่า นี่คือเหตุผลสำคัญที่สุดที่ทำให้ “ทีวีสาธารณะ” ยังคงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในสังคมไทย
ภายใต้บริบทปัจจุบันที่โครงสร้างความเป็นเจ้าของสื่อได้เปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ จากเดิมที่เจ้าของสื่อคือคนทำสื่อ กลายเป็นองค์กรธุรกิจขนาดใหญ่ที่เข้ามาถือครองกิจการสื่อจำนวนมาก เมื่อสื่ออยู่ภายใต้อิทธิพลของทุน การนำเสนอข่าวสารที่คำนึงถึงประโยชน์สาธารณะอย่างรอบด้านอาจลดลง
“ในโลกทุกวันนี้ เราควรจะได้รับข่าวสารที่น่าเชื่อถือ แต่ต้องยอมรับว่าสื่อจำนวนมากอยู่ในมือของกลุ่มทุนขนาดใหญ่ ดังนั้นสื่อสาธารณะจึงต้องเข้ามาเติมเต็มช่องว่างตรงนี้”
ในมุมมองของผู้อำนวยการไทยพีบีเอส ทีวีสาธารณะมีความแตกต่างจากสื่อประเภทอื่นอย่างชัดเจน เพราะไม่ได้อยู่ใต้อิทธิพลของรัฐหรือทุนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง จึงสามารถทำหน้าที่นำเสนอข้อมูลข่าวสารเพื่อประโยชน์ของประชาชนได้อย่างเป็นอิสระ
หัวใจสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการผลิตเนื้อหา แต่คือการสร้าง “ความไว้วางใจ” ให้กับผู้ชม ในยุคที่ข่าวปลอมและข้อมูลบิดเบือนแพร่กระจายได้ง่ายมุ่งผลิตคอนเทนต์คุณภาพ มีประโยชน์ต่อสังคม
วันชัยชี้ให้เห็นอีกมิติหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมสื่อ คือการหายไปของเนื้อหาที่ไม่ตอบโจทย์เชิงพาณิชย์ โดยเฉพาะ “สารคดี” ซึ่งปัจจุบันสถานีโทรทัศน์ส่วนใหญ่ลดการผลิตสารคดีลงอย่างมาก เพราะไม่สามารถสร้างรายได้จากโฆษณาได้เท่ากับรายการบันเทิงหรือละคร
“ทุกวันนี้แทบไม่มีช่องไหนลงทุนทำสารคดี เพราะโฆษณาไม่ลง แต่สารคดี โดยเฉพาะที่ผลิตโดยคนไทย ควรมีที่ยืนในสังคม”
ด้วยเหตุนี้ ไทยพีบีเอสจึงยังคงยืนยันบทบาทในการผลิตและเผยแพร่สารคดี และ 80% เป็นสารคดีที่ผลิตโดยคนไทยที่มีคุณภาพสูง และได้รับความสนใจจากต่างประเทศติดต่อขอซื้อลิขสิทธิ์รายการไปออกอากาศ รวมถึงเนื้อหาที่มีสาระควบคู่กับความบันเทิง เพื่อรักษาความหลากหลายของเนื้อหาในระบบสื่อไทย
ขณะเดียวกัน เขาย้ำว่า ทีวีสาธารณะไม่ได้ละเลยความนิยมของผู้ชม และเชื่อว่าคอนเทนต์ที่มีคุณภาพควรเข้าถึงผู้คนในวงกว้าง และมอบเป็นนโยบายสำคัญแม้จะเป็นทีวีสาธารณะต้องแข่งขันเรื่องเรตติ้ง เพื่อให้รู้ว่าเราอยู่ในระดับไหน ทำให้พนักงานเกิดความแอคทีฟที่จะทำงาน และแข่งขันอย่างเต็มที่
“ถ้าทำของดี มีคุณภาพ ก็ควรมีคนดูเยอะ ไม่อย่างนั้นก็เสียของ” วันชัยกล่าว
แม้ไทยพีบีเอสจะไม่ใช่สื่อเชิงพาณิชย์ แต่คุณวันชัยย้ำว่า องค์กรยังต้องให้ความสำคัญกับ “การแข่งขัน” เพื่อพัฒนาคุณภาพเนื้อหาและสร้างแรงจูงใจให้กับทีมงานอยู่ตลอดเวลา
✅อ่านเพิ่มเติมได้ที่: https://www.adteb.or.th/content/35189/
✅สามารถดาวน์โหลดฉบับเต็มได้ที่: https://drive.google.com/file/d/1ZKuCPddFq8Ekg1NoMkLKkf5L_QyKBOVP/view?usp=sharing
✅อ่านหนังสือแบบ E-Book
https://anyflip.com/lioji/sjoj/
📌 ติดตามเพจ สมาคมโทรทัศน์ระบบดิจิตอล-ประเทศไทย
📌เว็บไซต์ www.adteb.or.th
#สมาคมโทรทัศน์ระบบดิจิตอลประเทศไทย #หนังสือRoadmapทีวีดิจิทัลทางรอดหรือทางตัน
#วันชัยตันติวิทยาพิทักษ์
#ทีวีดิจิทัลทางรอดหรือทางตัน