09/06/2025
3 เหตุผลทางจิตวิทยาว่า ทำไมคุณยังคลิก "Clickbait" อยู่ดี 👀
Clickbait หรือที่ราชบัณฑิตให้คำบัญญัติไว้ว่า "พาดหัวยั่วให้คลิก" เป็นหนึ่งในเทคนิคการดึงดูดผู้คนด้วยการกระตุ้นความอยากรู้ ด้วยข้อความกระตุกจิตกระชากใจ พาดหัวด้วยข้อความที่จงใจเว้นปลายเปิดไว้ให้ผู้อ่านอยากคลิกตามไปดู ซึ่งหลายคนก็มักพบกับความผิดหวัง เพราะเนื้อหาภายในกลับไม่ตรงปก กลายเป็นคนละเรื่อง หรือบิดเบือนไปจากที่พาดหัวว่าไว้
แต่ทำไมนะ หลายคนรู้ทั้งรู้ว่าเขาหลอกก็ยังเต็มใจไปกด? วันนี้ เราจะมาสำรวจเหตุผลเบื้องหลัง 3 ข้อที่อาจอธิบายได้ว่าทำไมเรายังห้ามใจไม่กดคลิกเบตไม่ได้สักที
1. พลังแห่งความ "ใส่ใจ" (Curiosity Gap) 💓
ไม่ใช่แค่ชาวไทยที่ "ใฝ่รู้และใส่ใจ" ในเรื่องราวต่างๆ ของสังคมจนหลายครั้งเกิดปรากฎการณ์ "ตาคล้ำ" เมื่อสังคมเกิดประเด็นดราม่าประทุในยามค่ำคืน แต่นับเป็นธรรมชาติของมนุษย์ที่เมื่อได้รับข้อมูลที่ก่อให้เกิดการตั้งคำถามนั้น จำต้องหา "คำตอบ" เพื่อขจัด "ความไม่รู้" นั้นออกไป การพาดหัวคลิกเบตที่มักใช้สำนวนปลายเปิด หรือการตั้งคำถาม จึงเป็นเหยื่อล่อชั้นดีที่ดึงเอาสัญชาตญาณความใคร่รู้ของมนุษย์ให้กดเข้าไปหาคำตอบนั่นเอง
2. "จะตามทันไหมนะ ความเร็วของดราม่าที่ตามอยู่" (Fear of Missing Out - FOMO) 😱
ในโลกที่หัวข้อในกระแสแตกประเด็นและพลิกผันไปได้เกินความคาดหมาย ทำให้แม้เราจะคิดว่าเราติดตามประเด็นต่างๆ ได้รวดเร็วแค่ไหน แต่รายละเอียดหรือข้อมูลใหม่ๆ ก็สามารถผุดขึ้นให้เราได้ตามเป็นรายวินาที "ความกลัวการตกกระแส" (FOMO) จึงกลายเป็นปัจจัยที่คลิกเบตต่างๆ นำมาจี้จุดด้วยการตั้งหัวข้อเนื้อหาอิงกับสิ่งในกระแสในแง่มุมต่างๆ ที่ทำให้คนอ่านรู้สึกว่า "ต้องรู้" และติดตาม
3. "เดือด! สุดปัง! สลด!" อารมณ์นำ เนื้อหาตาม (Emotional Lead) 🤯
นอกจากการหลอกล่อคนอ่านให้กดอ่านเนื้อหาที่น่าสนใจและตามติดกระแสแล้ว หัวข้อคลิกเบตหลายๆ ครั้งยังดึงหรือชี้นำ "อารมณ์" อย่าง โกรธ ประหลาดใจ ขำขัน หรือเศร้า เพื่อดึงคนอ่านเข้าสู่เนื้อเรื่องอีกด้วย เช่น “ช็อค! เปิดรายได้แค่เดือนเดียวของ Youtuber หน้าใหม่” หรือ “คุณเป็นคนไทย 99% ยังเข้าใจผิดเกี่ยวกับเรื่องนี้! รีบอ่านด่วน!!!" เป็นต้น
แม้การคลิกเบตจะให้ความรู้สึกในแง่ลบกับผู้รับสาร แต่ในแง่นักสื่อสารและการตลาด เราจะเห็นได้ว่า ปัจจัยที่ทำให้เกิดการดึงดูดต่อเนื้อหานั้นเป็นส่วนสำคัญที่เราสามารถนำมาเรียนรู้และปรับใช้ได้ เมื่อเราต้องการสื่อสารเนื้อหาที่มีประโยชน์ที่อาจไม่ได้อยู่ในความสนใจของคนทั่วไปให้เกิดความน่าดึงดูด ให้ทุกคลิกของทุกคอนเทนต์คุ้มค่า เนื้อหาตรงปก ไม่สร้างความรู้สึกโดนหลอกให้กับผู้อ่าน แต่สร้างความเชื่อใจให้คนอ่านเปลี่ยนเป็นผู้ติดตามของเราต่อไปนั่นเอง