09/04/2026
Millî İstihbarat Teşkilâtı’nın (MİT) “Özel Koleksiyon/Belgeler” sekmesinde yayınladığı 16 Ağustos 1940 tarihli belge; MİT’in atası olan Millî Emniyet Hizmeti Riyâseti’nden (M.E.H./MAH), Ankara B Amirliği’ne gönderilen bir talimat belgesidir (B Amirliği; müdafaa, yani kontrespiyonaj, istihbarata karşı koyma [İKK] faaliyetleri ile yetkili amirliktir.)
Söz konusu belgedeki ifadeler, şu şekildedir (parantez içerisindeki açıklamalar bana aittir):
“ACELEDİR
N. B. Â.
Henüz hüviyeti (kimliği) tespit edilemeyen bir şahıs, Ulus meydanındaki Tan kırtasiye mağazasından bir zaman önce bir Leyka (Leica) fotoğraf makinesile birlikte 35 makara da film satın almıştır. Mağaza sahibleri bu adamın Rus olduğunu, diğer biri de Bulgar olmasının muhtemel bulunduğunu söylemiştir. Aslan (aslen) Rus veya Bulgar olduğu anlaşılan bu adamın son günlerde, aldığı fotoğraf makinesile yazı kopyası ve bunun büyütülmesinin nasıl olacağı hakkında malûmat edinmeğe (edinmeye) çalıştığı nazarı dıkkatı celbetmiştir. Adam şimdi de bir ağrandisman (agrandisman) cihazı satın almak istemektedir. Bu şahsın aradığı ağrandisman (agrandisman) Tan mağazasında yoktur. Ancak mağaza sahipleri Şel (Shell) benzin deposunda bulunduğunu bildikleri bir ağrandisman (agrandisman) kondansetörünü alarak buna bir objektif ve bir de ayak eklenmek suretile (suretiyle) işe yarar bir hale koymağı (koymayı) vadetmişlerdir.
Adam yarın (17. Ağustos 940 cumaertesi günü) ya önleden (öğleden) evvel veya önleden (öğleden) sonra Tan mağazasına gelecek ve kondansetörü görecektir.
Kısa boylu ve sarışınca olan bu adamın teşhisi, ve hüviyetinin (kimliğinin) tespiti lazımdır. Sonra; gerek Leyka (Leica) makinesi, gerek almak istediği Ağrandisman cihazile neler yapacağını ve neler yapmakta olduğunu behemehaltespit etmek (her ne olursa olsun tespit etmek) pek mühimdir. Şu kadar varki, adamı teşhis için magaza sahiblerinden istifade etmek, adamın takıbatından (takip edilmesinden) haberdar olmasını intac edebilir. Bu sebeble mağazanın tarassud edilmesi (gizlice gözlenmesi) ve bu mağaza mensublarından birinin dükkândan çıkarak ABDÜLBAKİ’nin Şel (Shell) mağazasına gidişini, oradan ABDULBAKİ elinde ağrandisman Kondansetörü olduğu halde kendi dükkânına avdeti (geri dönüşü) gözetilmek ve o sırada Tan mağazasında bulunarak cihazı tetkik edecek ve kendisine dükkâncılar tarafından izahat verilecek olan kısa boylu, sarışın adamın peşini bırakmıyarak hüviyetini (kimliğini) ve faâliyetini tespit etmeğe gayret etmek zarureti vardır.
Gizli istihbarat servisinin karekterestik (karakteristik) mesaisi olan ve bu kadarcık alâmetlerden bir ip ucu temin ederek meseleyi tenvir etmek keyfiyeti (aydınlatma durumu) Ankara merkezinin uyanık ve gayretli memurlarından beklenir.
Hiç olmazsa böyle bir şüphenin varid olamayacağını bu alış verişin gizli ve muzur (zararlı) bir maksatla yapılmamış olduğunu tespit edebilmek -fakat katiyetle (kesinlikle) tespit edebilmek- de bir muvaffakiyettir (başarıdır). İcabına hemen tevessül edilmesini rica ederim.
M. Em. H. Bşk. Y. (Millî Emniyet Hizmeti Başkan Yardımcısı)
(İmza)”
