Makutano Tv

16/10/2026

Mkuu wa Mkoa wa Iringa Mhe. Kheri James amethibitisha kuwa mgeni Rasmi USIKU WA HESHIMA WA WAUGUZI MKOA WA IRINGA.

Akizungumza na k**ati ya Maandalizi ya tukio hilo Mhe. James amesema anatambua mchango mkubwa wa Wauguzi katika Sekta ya afya na kuahidi kubeba ajenda ya motisha kwa wauguzi katika usiku wa Heshima katika nyanja ya Taaluma ya wauguzi.

Tukio hilo la wauguzi linatarajiwa kufanyika katika ukumbi wa Royal Palm Iringa limeandaliwa na Waandishi wa habari wanawake Mkoa wa Iringa kwa kushirikiana na Chama cha Wauguzi Mkoa wa Iringa TANA.

Jumla ya washiriki 200 wanatarajiwa kuhudhuria tukio hilo la HESHIMA ambalo linafanyika kwa mara ya Kwanza kwa kuandaliwa na wadau wa sekta ya Afya hapa Nchini kwa lengo la kuweka alama, na kutambua mchango wa taaluma na huduma ya wauguzi.

Tukio hilo limebeba kauli mbiu inayosema " wauguzi gala, tunao na tunatamba nao"

11/10/2026

IRINGA DC

LEO NI SIKU YA MTOTO WA K**E DUNIANI

MAADHIMISHO YA SIKU YA MTOTO WA K**E - KIDAMALI HALMASHAURI YA WILAYA YA IRINGA

Jamii imetakiwa kufahamu kuwa malezi ya mtoto wa k**e hayamuhusu mzazi mmoja bali ni ya wazazi wote wawili wanao wajibu wa kuhakikisha mtoto anakuwa salama.

Hayo yamesemwa na Mwenyekiti UWT Wilaya ya Iringa Lena Hongole katika maadhimisho ya siku ya mtoto wa k**e ambayo huadhimishwa kila ifikapo oktoba 10 kila mwaka duniani kote yaliyofanyika katika kijiji cha Kidamali mkoani Iringa yaliyobeba kauli mbiu isemayo "Wekeza kwa mtoto wa k**e tokomeza ndoa za utotoni", na kuendelea kusema kuwa ni vyema kumlea mtoto wa k**e katika misingi imara itakayomsaidia kufikia ndoto zake.

Koplo Stephano Wasira Afisa Dawati la Jinsia na Ulinzi wa Mtoto amesema kuwa ni vyema wazazi na walezi kumpa haki ya kusoma mtoto wa k**e lakini pia kumwambia yale yasiyofaa kabla hajaharibikiwa.

Kwa upande wake Afisa lishe kutoka Tahea Hidaya Juma amesema watoto wa k**e waliokwisha kuingia balehe na kuanza siku zao za hedhi ni vyema kutumia makundi yote ya chakula ili kusaidia kurudisha nguvu na madini yote yanayotakiwa.

Kwa upande wa viongozi wa dini Mchungaji kutoka Kanisa la KKKT Usharika wa Kidamalia John Kisoma amewataka wazazi na walezi kuwasaidia watoto wa k**e kujua kujisimamia wenyewe binafsi na kuwajengea hofu ya Mungu ili waweze kujitegemea sehemu ambazo hawatakuwa pamoja nao

**e

06/10/2026

06/10/2026

06/10/2026

06/10/2026

Watoto wa Shule ya Jumapili KKKT MLANDEGE katika maandamano ya Sikukuu ya Mikael na watoto ambayo huadhimishwa kila Mwaka mwishoni mwa Mwezi Septemba kumkumbuka Malaika Mkuu Mikael, Watakatifu wote, pamoja na kuombea USTAWI WA MALEZI YA WATOTO KIROHO NA KIMWILI.

SABABU YA KUUNGANISHA SIKU HII NI WATOTO NI

1. Maalum kuwapa watoto nafasi kuongoza Ibada na kujifunza Misingi ya Neno la Mungu na Kanisa.

2. Kujifunza juu ya Imani na ulinzi wa Malaika na watoto

3. Kujenga misuli yao ya Kiroho na ushirikishwaji wa Watoto Kanisani.

20/09/2026

Halmashauri ya Manispaa ya Iringa imeendelea kuimarisha uanzishwaji wa vituo vya kulea watoto wadogo mchana kupitia Programu Jumuishi ya Malezi, Makuzi na Maendeleo ya Awali ya Mtoto, PJT MMAM

Kwa mujibu wa Afia Ustawi MKoa wa Iringa Martine Chuwa, katika Halmashauri ya Manispaa ya Iringa pekee, kuna jumla ya vituo 14 vya kulea watoto mchana, lenngo ni kuwapa watoto mazingira salama wakati wazazi wakiendelea na shughuli zao za kila siku, Hapa ni sokola Mwamindi Mlandege k**a mnavyo ona pilika zinaendelea, miongoni mwao ni mma huyu mwenye mtoto akiuza katika genge lake, huku anapika na wakati ahuhuo akibembeleza mtoto, tunazungmza na uongozi wa soko juu ya maoni ya uhitaji wa kituo cha alezi mchana.

K**a tunavofahamu kuwa Tanzania inatekeleza Mradi wa vituo cha Malezi mpango unaolenga kuboresha upatikanaji wa huduma salama, jumuishi, na zinazoendeshwa na jamii kwa watoto wadogo.

Mkurugenzi wa Halmashauri ya Manispaa Bi Zaina Mlawa ametoa Majengo Mawili katika Shule ya Msingi Ndiuka yanatarajiwa kubadilishwa kuwa kituo cha kijamii cha kulelea watoto mchana, na watoto zaidi ya 250 wanatarajiwa kunufaika na huduma hii, tjiunge na timu ya PJT MMMAM hapo Ndiuka, Kata ya Igumbilo, Manispaa ya Iringa.

Mtazamaji lengo la uwepo wa vituo hivi vya kijamii vya malezi ni kusaidia jamii kuanzisha na kusimamia Vituo vya Kulelea Watoto kwa Msingi wa Jamii (CBDCs) ili kukuza ukuaji kamili, kujifunza na ulinzi kwa watoto katika miaka yao ya mapema.

Utekelezaji unafanyika kwa mashirikiano baina ya Serikali, wadau IDYDC inayotekeleza mradi huu k**a sehemu ya juhudi za kitaifa zinazoratibiwa na Mtandao wa Maendeleo ya Awali Tanzania (TECDEN), kwa ufadhili wa Echidna Giving pamoja na waandishi wa habari vinara kupitia UTPC,

Na ikimbukwe kwamba Matokeo ya upatikanaji wamadarasa haya hapa Ndiuka uanatokana pia na jitihada za matokeo ya uibuaji na ufutiliaji wa kituo cha malezi cha Matulila na baadae kituo cha Kata na sasa ni hapa Ndiuka.

19/09/2026

Wamiliki wa makao ya watoto na vituo vya malezi ya watoto (Day Care) Mkoa wa Iringa wamekutana kwa pamoja kwa lengo la kuzungumza kwa lugha moja, kubadilishana uzoefu wa malezi na makuzi ya watoto, pamoja na kuunda uongozi utakaosimamia umoja wao.

Akizungumza katika kikao hicho kilichofanyika September 18 2026 katika Ukumbi wa Mkuu wa Mkoa wa Iringa Mwenyekiti wa Umoja wa Wamiliki wa Makao ya Watoto Taifa, Evance Tegete, amesema lengo la kikao hicho ni kuwaunganisha wamiliki wa makao ya watoto, kubadilishana uzoefu kuhusu malezi na makuzi ya awali ya mtoto, pamoja na kujadili umuhimu wa kuwa na uongozi imara.

Tegete amesema uongozi huo utasaidia kuwaunganisha wamiliki wa makao ya watoto nchini, ambao kwa sasa wanafikia takribani 500,
ili waweze kuwa na mfumo wa pamoja wa kushughulikia changamoto zinazowakabili katika kutoa huduma za malezi.

Amesema umoja huo pia utashirikiana na Serikali katika kuhakikisha watoto wanapata ulinzi na usalama, hususan watoto wanaoishi mitaani, wanaofanyiwa ukatili majumbani na wale wanaolelewa katika familia ambazo usalama na ustawi wao unaweza kuwa hatarini.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Umoja wa Wamiliki wa Makao ya Watoto Mkoa wa Iringa, Jane Hussen Mwalembe, aliyechaguliwa kuongoza umoja huo, amesema atahakikisha anawaunganisha wamiliki hao ili kuwa na umoja imara na unaoweza kuwasaidia kujitegemea kiuchumi.

Mwalembe amesema kujenga umoja huo kutawawezesha wamiliki kushirikiana katika kuboresha huduma wanazozitoa na hatimaye kuhakikisha watoto wanaowahudumia wanapata malezi bora na mazingira yanayosaidia ustawi wao.

Naye Mwenyekiti wa Day Care Mkoa wa Iringa, Fanikisha Peter, amesema moja ya changamoto kubwa inayojitokeza ni kuibuka kwa vituo vya malezi ya watoto vinavyoanzishwa bila waendeshaji kuwa na elimu na taaluma inayohitajika katika malezi ya watoto.

Amesema kutokana na changamoto hiyo, wamekuja na mkakati wa kuwa na viongozi katika kila kata ambao watasaidia kubaini vituo vinavyoanzishwa bila kuzingatia taaluma ya malezi ya watoto.

Kwa upande wake, Afisa Ustawi wa Jamii Mkoa wa Iringa, Martine Chuwa, amewataka wamiliki wa makao ya watoto kuhakikisha wanatoa malezi na huduma zinazolenga ustawi wa mtoto badala ya kuishia kuwahifadhi watoto pekee.

Chuwa amewataka wamiliki hao kutumia wataalamu wa ustawi wa jamii waliopo katika kata zao pale wanapokutana na changamoto zinazohusu watoto, akisisitiza kuwa maafisa hao wana ujuzi wa kutoa ushauri na mwongozo kuhusu malezi na ustawi wa watoto.

Amesema malezi ya watoto yanahitaji kujitoa na kufanya kazi kwa wito, akisisitiza kuwa watoto wanahitaji ulinzi, usalama na mazingira yanayowawezesha kukua katika hali bora.

“Malezi ya watoto si siasa hakikisheni mnafanya kazi hiyo kwa wito, kwa kuwa watoto hao ni wa Mungu,”
amesema Chuwa.

18/09/2026

Afisa Ustawi wa Jamii Mkoa wa Iringa, Martine Chuwa, amesema kuwa kwa sasa wazazi wameendelea kuonesha mwitikio mkubwa katika uanzishwaji wa vituo vya kulelea watoto mchana, hali inayosaidia kuhakikisha watoto wanapata malezi na uangalizi unaostahili, sambamba na kupunguza vitendo vya ukatili dhidi yao.

Amesema kuwa katika Halmashauri ya Manispaa ya Iringa pekee, kuna jumla ya vituo takribani 14 vya kulelea watoto mchana, vinavyolenga kuwapa watoto mazingira salama wakati wazazi wakiendelea na shughuli zao za kila siku.

17/09/2026

SOS CHILDRENS VILLAGES YAWAFIKIA VIJANA 30 WILAYA YA KILOLO KATIKA AFUA YA UZAZI NA UCHUMI ENDELEVU

Vijana wapatao 30 wamefikiwa na SOS Childrens Villages katika afua ya afya ya uzazi na stadi za maisha kwa uchumi endelevu katika Wilaya ya Kilolo mkoani Iringa.

Afisa Mradi katika masuala ya afya ya uzazi na stadi za maisha Jesca Kawonga kutoka SOS amesema kuwa mafunzo hayo kwa waelimishaji rika yametekelezwa katika Wilaya ya Mufindi na kuhitimishwa Wilaya ya Kilolo yaliyodumu kwa siku mbili.

Naye Roda Kunzugala Mratibu wa afya ya uzazi na mtoto kutoka Halmashauri ya Wilaya ya Kilolo ameeleza lengo la kuwapa elimu vijana ili iwe rahisi kuwafikia wengine kwani vijana wamekuwa wakipenda kupewa elimu na vijana wenzao pia ameendelea kusema kuwa wamefanikiwa pia kuanzisha kilabu za masuala ya afya ya uzazi kwa shule za shekondari ili kupambana na kukomesha mimba za utotoni kwani watoto hao wakipata mimba katika umri mdogo via vyao vya uzazi huwa bado havijakomaa pia wanakuwa hawana elimu ya kutosha kuhusu masuala ya malezi sahihi kwa mtoto.

Rhoda amesema pia jitihada za kukomesha mimba za utotoni zimeanzia kwa watoto wa miaka 10 hadi 19 na inashauriwa kijana kuweza kubeba ujauzito ni kuanzia miaka walau 20 kwenda juu.