10/12/2025
WAR-BIXIN RASMI AH
Ku Saabsan: Wax-qabad xumada ka taagan Degmada Baladxaawo ee Gobolka Gedo
Taariikh: 12 Oktoobar 2025
HORDHAC
Degmada Baladxaawo oo ka mid ah degmooyinka istiraatiijiga ah ee Gobolka Gedo, waa magaalo muhiim ah oo ku taalla xadka u dhexeeya
Soomaaliya iyo Kenya.Ethiopia Infestation oo degmada ay leedahay dad firfircoon iyo dhalinyaro dedaal badan, haddana waxay wajahaysaa caqabado badan oo dhinacyo kala duwan ah, kuwaas oo saameyn ku yeeshay horumarka iyo nolosha bulshada.
Warbixintan waxay si gaar ah u eegaysaa sadex meelood oo muhiim ah oo ay ka jirto wax-qabad xumo:
1. Caafimaadka,
2. Waxbarashada
3. Bilicda iyo nadaafadda degmada.
1: CAAFIMAADKA
Adeegyada caafimaad ee degmada Baladxaawo ayaa ah kuwo aad u liita marka la barbar dhigo baahida dadka deegaanka. Dhibaatooyinka ugu waaweyn waxaa ka mid ah:
Xarumaha oo aay gaabis ka muuqda dhanka dowlada haday tahay heer state ama heer fadarel halka dowladaha dariska aay kasamey nayaan horumar dhanka cafimadka
Shaqaale caafimaad oo kooban; dhaqaatiirta iyo kalkaaliyeyaasha caafimaad badankood waa kuwo ku-meelgaar ah ama aan si joogto ah u joogin degmada.
Gaadiid la’aan iyo waddooyin burbursan taas oo ka dhigta in bukaannada aan la gaarsiin karin xarumaha caafimaad.
Maaliyad xumo iyo ku-tiirsanaanta gargaarka hay’adaha samafalka.
Wacyigelin la,aanta caafimaad ka oo liidata taas oo keentay cudurro faafa iyo nafaqo darro bulshada dhexdeeda ah.
Saameynta dhibaatooyinkan waxay hoos u dhigtay helitaanka adeegyada caafimaad
2: WAXBARASHADA
Waxbarashada degmada Baladxaawo ayaa sidoo kale la daalaa dhacaysa dhibaatooyin badan oo saameyn ku yeeshay tayada iyo helitaanka adeegga waxbarasho.
Waxyaabaha ugu waaweyn ee lagu arkay waxaa ka mid ah:
Dugsiyo duugoobay ama burburay oo u baahan dib-u-dhis balaaran
Macallimiin tababar yari iyo mushaar yari haysa taas oo keentay in ay yaraadaan macallimiinta tayada leh.
Arday badan oo aan haysan buugaag iyo agab waxbarasho, iyo kuwo saboolnimo darteed iskoolka ka haray.
Gabdhaha oo weli wajahaya carqalado bulsho iyo dhaqan ka oo xannibaya waxbarashadooda.
Kormeer iyo qorshe waxbarasho oo aan joogto ahayn.
Caqabadahaas waxay hor seedeen hoos u dhac ku yimid heerka aqoonta iyo xirfadda dhalinyarada degmada.
3: BILICDA IYO NADAAFADDA DEGMADA
Bilicda magaalada Baladxaawo ayaa si weyn hoos u dhacday sababo la xiriira adeegyada bulshada oo aan hagaagsanayn.
Dhibaatooyinka ugu waaweyn waxaa ka mid ah:
Qashin ururin la’aan iyo nidaam fayadhowr oo liita, taas oo saameysay nadaafadda guud iyo caafimaadka bulshada.
Wadooyin burbursan oo aan la dayactirin muddo dheer, taas oo dhaawacday bilicda magaalada.
In Nalal lagu xidhin wadooyinka iyo meelo dadweyne oo aan la dhisin sida jardiinooyin iyo meelaha lagu nasto.
Kaabayaal bulsho oo liita, sida ceelal, suuqyo iyo xarumo adeeg bulsho.
Amni darro iyo qorshe magaalo oo aan jirin, taas oo carqaladeysa maalgashiga iyo horumarka deegaanka.
GUNAANAD
Warbixintan waxay muujinaysaa in degmada Baladxaawo ay u baahan tahay qorshe mideysan oo lagu horumarinayo adeegyada caafimaadka, waxbarashada iyo bilicda magaalada. Inkastoo dadaallo yar ay jiraan, haddana weli waxaa muuqda baahi weyn oo loo qabo taageero dowladeed, mid degaan iyo mid caalami ah.
TALO SOO JEEDIN
1. Caafimaadka:
In la dhiso xarumo caafimaad oo casri ah, laguna qalabeeyo daawooyin iyo qalab caafimaad.
In la kordhiyo tirada iyo tayada shaqaalaha caafimaadka.
In la sameeyo wacyigelin joogto ah oo ku saabsan nadaafadda iyo caafimaadka bulshada.
2. Waxbarashada:
In dib loo dhiso dugsiyada duugoobay iyo in la siiyo agab waxbarasho.
In macallimiinta la siiyo tababarro iyo mushahar ku filan.
In la dhiirrigeliyo waxbarashada gabdhaha iyo dhalinyarada saboolka ah.
3. Bilicda iyo Nadaafadda:
In la sameeyo nidaam qashin ururin joogto ah.
In la dayactiro waddooyinka iyo nalalka magaalada.
In la abuuro jardiinooyin, meelaha lagu nasto iyo suuqyo nadaafad leh.
In la sameeyo qorshe magaalo casri ah oo lagu hagayo horumarka degmada.
Horumarinta Bulshada ee Degmada Baladxaawo
Gobolka Gedo – Soomaaliya
Taariikh: 12/10/2025
