02/03/2023
Product-led Growth vs Sales-led Growth
Slack là một sản phẩm mà theo mình là tốt hơn (nhiều) về mặt tính năng cũng như mức độ dễ sử dụng và thiết kế UI/UX so với đối thủ là Microsoft Teams. Nhưng tại sao báo cáo về số lượng người dùng và doanh nghiệp sử dụng cho tới hết 2022 lại vẽ ra một câu chuyện rất khác?
Slack tập trung đi theo mô hình Product-led Growth (PLG) trong đó sản phẩm đóng vai trò là động lực chính thu hút người dùng sử dụng sản phẩm vì các tính năng và sự hữu ích của nó, khuyến khích người dùng sử dụng các tính năng mới và giới thiệu với người khác và trở thành khách hàng thân thiết.
Mô hình PLG ưu tiên rất nhiều về nguồn lực cho sản phẩm cũng như tập trung vào trải nghiệm người dùng thay vì dựa vào các hoạt động marketing và bán hàng truyền thống. Bằng cách chứng minh rằng sản phẩm của mình ưu việt hơn, các công ty đi theo hướng PLG hướng tới việc có thể tạo ra một mô hình phát triển bền vững để cách thu hút và giữ chân người dùng. Các chỉ số quan trọng của mô hình PLG là MAU, DAU, engagement, virality, v.v...
Một số công ty / sản phẩm SaaS thành công với mô hình PLG gần đây, ví dụ:
- ChatGPT (B2C, B2B) - AI Chat
- Tiktok (B2C) - Social network
- Shopify & Wix (B2C, B2B) - Website builder
- Hubspot & Zoho (B2B) - CRM & automation
Trong khi đó thì Sales-led Growth (SLG) là mô hình dựa vào marketing và bán hàng truyền thống với B2B tập trung vào thu thập leads của khách hàng thông qua các hoạt động như events, quảng cáo, partnership, tài trợ, v.v... và sau đó team sales tiếp cận để mời chào dịch vụ, bán hàng. Các chỉ số quan trọng của mô hình SLG là MQL, SQL, Revenue, CPA, AOV, v.v...
Một số công ty / sản phẩm SaaS thành công với mô hình SLG hiện nay, ví dụ:
- Oracle (B2B) - Cloud platforms
- Salesforce (B2B) - CRM, CXM
- Atlassian (B2B) - JIRA / Trello / Confluence
- Zoom (B2B, B2C) - video call / conference platform
Quay lại với câu chuyện của Slack vs Microsoft Teams thì Slack đi trước Microsoft Teams một thời gian tương đối từ 2012 - 2013 và tới năm 2017 khi Teams ra mắt thì Slack đã có 6 triệu người dùng. Nhưng chỉ trong vòng 1-2 năm thì Microsoft Teams đã vượt qua Slack về lượng người dùng và số doanh nghiệp sử dụng. Đương nhiên vẫn có những tranh cãi về con số người dùng thực tế được báo cáo này vì có nguồn tin cho rằng thời gian trung bình người dùng sử dụng Teams chỉ có 10 phút / ngày thay vì Slack là 90 phút nhưng việc Teams có DAU vượt qua Slack là thật.
Tuy nhiên thứ khiến mình ngạc nhiên là tốc độ thu thập người dùng của Microsoft Teams so với Slack trong khi mô hình tập trung mà sản phẩm này đi là SLG thay vì PLG như Slack dù cả 2 cùng một phân khúc sản phẩm. Lý do khiến Teams có thể vượt qua được Slack, một sản phẩm với tính năng tốt hơn, giao diện đẹp hơn, khả năng tích hợp cao hơn là gì chưa kể là còn vào thị trường muộn hơn. Có một số lý do lớn:
1. Microsoft đã có sẵn một lượng người dùng khổng lồ đang sử dụng sẵn các sản phẩm businesses khác như Office 365, One Drive, Live Email, v.v... cách tiếp cận của Microsoft là lồng ghép Teams vào gói sản phẩm có sẵn và triển khai ra cho người dùng của toàn doanh nghiệp. Bước đầu Teams được đưa vào như một tính năng hỗ trợ thêm gần như miễn phí và sau này có thể điều chỉnh giá cho phù hợp sau nhưng giúp những doanh nghiệp đang sử dụng các dịch vụ khác của Microsoft có thể dễ dàng triển khai Teams ra cho toàn công ty.
2. Vấn đề quy trình mua hàng của các công ty tập đoàn: khi cân nhắc việc lựa chọn giữa mua Slack như một sản phẩm riêng lẻ và mới hoàn toàn thì sẽ khó khăn hơn trong khâu trình duyệt mua hàng so với Teams vốn chỉ được xem là "một tính năng nâng cấp" sẵn có trong gói sản phẩm của Microsoft cung cấp cho doanh nghiệp. Những ai làm tập đoàn rồi sẽ hiểu quy trình này mệt cỡ nào và việc chọn lựa Teams gần như là giải pháp dễ dàng và nhanh nhất cho nhiều nhà quản lý để không phải giải quyết các vấn đề quy trình và thủ tục lằn nhằn.
3. Đối với đa số người dùng ở tập đoàn lớn thì quá nhiều tính năng chưa chắc là yếu tố thu hút với họ vì cho cùng có thể thứ họ cần đơn giản chỉ là một công cụ để giao tiếp và chat trong công việc. API, bot, tự động hóa và kết nối với các nền tảng thứ 3 có khi chưa chắc đã là thứ họ có nhu cầu.
4. Đối với các tập đoàn lớn, một công cụ làm được nhiều thứ (dù mỗi thứ đó khi so sánh thì chưa tốt bằng từng đối thủ trên thị trường) hơn là một công cụ chỉ làm được một thứ và họ phải mua nhiều sản phẩm từ nhiều bên khác nhau. Điều này có thể tăng chi phí quản lý, vận hành và quản trị hệ thống từ góc độ tập đoàn. Đặc biệt sản phẩm của Teams là lựa chọn tốt trong thời điểm hiện nay khi mọi công ty đều đang cắt giảm chi phí.
5. Bản thân sản phẩm Microsoft Teams dù có thể không bằng Slack về mọi mặt nhưng nó không phải là sản phẩm tệ, nó tích hợp rất tốt với những công cụ người làm văn phòng sử dụng hằng ngày trong Office 365 và như vậy là đã đủ thỏa mãn đa số người dùng.
Một số suy nghĩ mình rút ra được từ case Slack vs Teams liên quan đến chiến lược Growth, Go-to Market của các sản phẩm SaaS (dù là B2B hay B2C) là:
1. Đôi khi bạn không cần sản phẩm tốt nhất để chiến thắng, đôi khi cái bạn cần là chiến lược bán hàng đúng đắn và kênh phân phối hiệu quả để đẩy sản phẩm tới càng nhiều người dùng càng tốt.
2. PLG hay SLG đều là một phần của chiến lược Go-to Market, Slack cũng có đội ngũ sales, Teams cũng có phần PLG với free tier cho người dùng, tuy nhiên mỗi bên tập trung khác nhau. Phần SLG của Slack sẽ không tốt như Teams, phần PLG của Teams sẽ không tốt như Slack và trong hoàn cảnh B2B cho enterprise thì SLG lại là chiến lược hiệu quả hơn.
3. Chọn lựa chiến lược chủ chốt là PLG hay SLG thì tùy thuộc vào hoàn cảnh và năng lực cũng như ecosystem của doanh nghiệp bạn đang có để phát triển tốt nhất. Không có một template duy nhất cho phần chiến lược phát triển dù là cho cùng một phân khúc sản phẩm.
4. Sau khi chọn lựa chiến lược đúng đắn thì việc thực thi, thực thi, thực thi một cách quyết liệt và không ngừng nghĩ là yếu tố tiên quyết để đạt được mục tiêu hoặc để sớm nhận ra vấn đề rồi có sự thay đổi phù hợp.
Một chút góc nhìn từ khía cạnh của một người làm Growth, hi vọng nhận được thêm các góc nhìn khác.
(Souce: https://www.facebook.com/buiquangtinhtu)