29/06/2026
ĐỊA ĐẠO VỊNH MỐC, MINH CHỨNG VĨ ĐẠI CỦA LÒNG YÊU NƯỚC
Địa đạo Vịnh Mốc thuộc địa phận thôn Vịnh Mốc, xã Vĩnh Thạch, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Một công trình kiến trúc kỳ vĩ nằm dưới lòng đất, nơi con dân Vĩnh Linh sinh sống và chiến đấu hết mình chờ đợi ngày thống nhất đất nước.
Làng Vịnh Mốc từng bị tàn phá nặng nề dưới sự tấn công của không quân và pháo binh địch, nhưng quân và dân Vĩnh Linh vẫn kiên cường tinh thần giữ nước, quyết tâm chuyển cuộc sống từ trên mặt đất xuống lòng đất, kiến tạo một hệ thống địa đạo đồ sộ, bám làng để chiến đấu.
Suốt những năm 1965 – 1972, Vĩnh Linh liên tục bị đánh phá với số bom đạn ước tính lên đến nửa triệu tấn, trung bình mỗi người dân địa phương phải gánh chịu đến 7 tấn.
Sau đó công trình địa đạo Vịnh Mốc được bắt đầu xây dựng đầu năm 1965 và hoàn thành vào 18/2/1966.
Để đảm bảo ăn ở và sinh hoạt cho hàng trăm con người, dọc theo hai bên đường hầm địa đạo Vịnh Mốc có xây dựng nhiều căn hộ. Ước tính mỗi căn hộ sẽ vừa đủ cho khoảng 3-4 người ở.
Trong lòng của địa đạo Vịnh Mốc có tổng cộng 3 giếng nước, 1 hội trường cho 50 người, bệnh xá, phòng phẫu thuật, nhà hộ sinhm bếp hoàng cầm…
Hai bên trục đường chính cách nhau khoảng 3-5 m được khoét lõm thành một hầm nhỏ để làm nơi sinh hoạt của gia đình. Tổng cộng địa đạo có cấu trúc khoảng 3 tầng.
Tầng 1 cách mặt đất từ 12-15 m để làm nơi chiến đấu tạm thời. Tầng 2 sâu 18 m là nơi sinh sống và sinh hoạt của người dân và đóng trụ sở của bộ chỉ huy.
Tầng 3 sâu 22 m dùng làm kho chứa hậu cần. Đặc biệt, khách du lịch Quảng Trị khi đến đây có thể thấy ngay cả tầng sâu nhất cũng cao hơn mực nước biển đến đến 3 m nên không phải lo lắng đến vấn đề sinh hoạt vào mùa mưa.
Tổng cộng địa đạo Vịnh Mốc có 13 cửa ra vào, 6 cửa trong số đó thông lên đồi, 7 cửa thông ra biển cùng 3 giếng thông hơi.
Bên cạnh đó, các cửa hầm cũng có cột gỗ chống sập, sụt lở và được ngụy trang kín đáo nhưng vẫn đảm bảo được vấn đề thông thoáng.
Từ lịch sử chúng ta có thể thấy rõ được thành công của địa đạo Vịnh Mốc, khi mà có đến 17 em bé chào đời và không có ai bị thương trong gần 2.000 ngày đêm tồn tại.
Đây là dấu ấn như một sự tích kỳ diệu về mảnh đất và con người. Ngoài ra trong khoảng thời gian bấy giờ, quân dân Vịnh Mốc đã vừa dùng địa đạo làm nơi trú ẩn, tránh bom; đồng thời cũng sử dụng để đánh địch, cứu chữa thương binh ngay trên quê hương.
Đặc biệt còn có đến hàng trăm chiếc thuyền cảm tử đã di chuyển từ Vịnh Mốc ra biển và chi viện cho đảo Cồn Cỏ.
Bằng những giá trị lịch sử to lớn của mình, địa đạo Vịnh Mốc đã được đặc cách công nhận là Di tích lịch sử, văn hóa cấp Quốc gia bởi Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, thể thao và Du lịch).
Tiếp đó, đến năm 2014 địa đạo lại được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt.
Đây là một trong những điểm đến hấp dẫn thuộc tuyến Quảng Trị DMZ (khu vực phi quân sự) thu hút đông đảo người đến tham quan, tìm hiểu.
Dù cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại đã đi qua cả nửa thế kỷ, nhưng nỗi đau của chiến tranh vẫn luôn còn đó.
Minh chứng rõ ràng nhất chính là những nhân chứng lịch sử (trong đó có Địa đạo Vịnh Mốc) nhắc nhớ mỗi chúng ta với lòng biết ơn sâu sắc về thời kỳ oanh liệt của một dân tộc kiên trung, bất khuất và rất đỗi tự hào mang tên Việt Nam.