22/02/2022
Lời khuyên cho chiếu mới ngành quảng cáo (Phần 1)
Sinh viên hoặc newbie muốn dấn thân vào ngành thì đừng bỏ qua megathread cực kỳ hữu ích này từ deets đỏ! Thread gốc có rất nhiều comment nên mình sẽ chọn và dịch dần dần nha. Các đoạn T/N sẽ là note của mình.
Bản guide này hướng tới các bạn làm creative hơn xíu, nhưng vẫn có rất nhiều thông tin hữu ích cho mọi ngành như networking hay thực tập nhé.
1. Networking
Rồi, đầu tiên và quan trọng nhất, hãy mở rộng network của mình. Nếu chưa bắt đầu thì bạn đang bỏ lỡ rất nhiều cơ hội lớn đó. Lên LinkedIn, kết nối với mọi người, mạnh dạn mời một CD đi nhậu, đi cafe và học hỏi từ họ, bạn biết quy trình rồi đó. Networking có thể coi là một trong những khía cạnh quan trọng nhất khi bạn bắt đầu và muốn thăng tiến trong sự nghiệp. Và sẽ càng tuyệt hơn nếu bạn xin thêm vài lời feedback về portfolio của bản thân từ những người đi trước.
T/N: Có một số cách cụ thể hơn mà mình biết được, ví dụ như tham gia vào dự án do các anh chị senior lập ra (nếu là dự án mới cần core team thì càng tốt vì sẽ được làm việc trưc tiếp cùng họ), hoặc tham gia event thì sẽ tiện đặt câu hỏi và mở lời hơn. Trong group cũng có một bài về networking, link mình để dưới comment nha!
2. CV
CV của bạn nên trông như thế nào? Ví dụ với một bạn creative đi, chắc chắn bạn sẽ không thể làm một bản CV dài thượt, toàn bộ đều là font chữ Times New Roman trông như tiểu luận rồi. Mẫu CV “đứng đắn” như vậy có thể phù hợp với ngành khác, nhưng không thể là ngành sáng tạo được.
CV của bạn nên dài 1 trang thôi, thiết kế thật đơn giản, dễ đọc và chỉ chứa những thông tin thực sự cần thiết. Thử Google “copywriter CV”, “strategist CV” để hiểu rõ hơn nhé. Và không, bạn không cần phải thuê designer để có một bản CV tử tế. Nhưng nếu được, hãy làm CV của mình bắt mắt hơn một chút với font chữ và màu sắc phù hợp.
T/N: Như mình đọc được thì tips làm CV nói chung bây giờ cũng đều theo format trên - đơn giản, sạch sẽ. Nếu chưa biết bắt đầu trình bày CV như thế nào, mọi người có thể tham khảo template trên Canva, Behance, TopCV, EnhanCV,...nha.
3. Thực tập
Bước tiếp theo là đi thực tập nếu bạn chưa có kinh nghiệm. Còn khi bạn đã đi thực tập rồi, thì thêm 1 đợt nữa cũng không sao đâu (làm intern bao lần cho đủ, tí nữa mình sẽ nói nhé). Thực sự thì rất ít người có việc ngay sau khi ra trường mà chưa có một trải nghiệm nào tại agency cả. Vậy nên hãy thử làm việc trong môi trường này khi có thể nhé, bạn sẽ dễ dàng tìm được lĩnh vực ngách của mình hơn. Ai biết được, sau kì thực tập ở một agency chuyên về digital, bạn lại thấy mình không nên theo mảng này? Hoặc môi trường global agency thực ra không hợp với bạn đến thế? Điều này sẽ giúp bạn tránh được bị mắc kẹt trong một môi trường, lĩnh vực mình không thích ngay khi mới đi làm full-time.
Tìm cơ hội thực tập ở đâu? Đầu tiên hãy thử Google cú pháp cực đơn giản này: “Tên công ty” + “internship”/”thực tập”. Hoặc bạn có thể tìm trên LinkedIn, hãy follow thật nhiều agency trên đấy nhé. Một cách nữa là tìm kiếm trên Facebook, Twitter,...(T/N: Ở VN thì đừng lên Twitter trừ khi bạn đu idol, hỏng mắt đấy 🥲). Mạnh dạn hơn, bạn có thể email hoặc nhắn tin trực tiếp cho HR, hoặc công ty bạn muốn ứng tuyển vào.
T/N: Mọi người có thể vào các group về Marketing hoặc website tuyển dụng dành riêng cho ngành này (AdJob) để tìm việc nha.
Đi thực tập bao nhiêu lần là đủ?
Thực ra thì bạn muốn bao nhiêu cũng được, nhưng trên CV thì nên để tối đa 3 kì thực tập thôi. Liệt kê quá nhiều sẽ khiến bạn trông giống một người đủ ấn tượng để trở thành intern, nhưng lại chưa đủ giỏi để được giữ lại làm nhân viên chính thức. Nếu bạn đã đi thực tập 5 chỗ mà vẫn chưa có việc chính thức, bỏ 2 chỗ ra khỏi CV của bạn, và thử review lại portfolio của mình xem có chỗ nào cần sửa không. Lý tưởng nhất là để portfolio của bạn cho một senior “mổ xẻ”.
Khi đã trúng tuyển, hãy thật chủ động trong suốt kì thực tập của mình. Đừng ngồi chờ việc đến. Nếu đã 2 ngày mà bạn chưa được giao bất kỳ task nào, hãy đi hỏi xung quanh. ĐỪNG NGỒI YÊN TẠI BÀN CỦA MÌNH. Hỏi các anh chị xem họ cần hỗ trợ gì, hoặc có phần việc nào mà bạn có thể đóng góp không. 9/10 lần họ sẽ giao việc cho bạn, và đó là một khởi đầu tốt, giúp bạn nhanh chóng làm quen với nhịp độ công việc và môi trường mới. Tất nhiên là phải hỏi một cách lịch sự nhé.
Bạn cần thể hiện đam mê sáng tạo của bản thân. Chẳng ai lại đuổi việc một người chỉ vì họ đưa ra quá nhiều ý tưởng cả. Liên tục suy nghĩ. Luôn luôn lắng nghe, đừng chỉ trình bày suốt. Bạn muốn nổi bật? Bạn muốn có một sản phẩm hoàn chỉnh? Bạn muốn có reference tốt? Muốn công việc tại agency đó? Hãy cố gắng vì nó. Cuối cùng, đừng ngại đặt câu hỏi. Bạn là thực tập sinh mà. Không ai bắt bạn phải biết hết mọi thứ cả.
4. Giải thưởng (không bắt buộc)
Mục này 100% là tùy tâm, nhưng nếu chưa tham gia cuộc thi nào thì hãy chọn một và thử xem sao. Bạn KHÔNG CẦN giải thưởng để có việc làm, nhưng thêm được phần nào hay phần đó, chưa kể khi còn là intern thì bạn vẫn đủ thời gian để tham gia. Có rất nhiều cuộc thi ngoài kia - One Show’s Young Ones, The Young Sh*ts, Cannes, D&AD New Blood, Clios,...đề bài họ đều đăng trên website hết. Nhưng nếu bạn không có đủ thời gian hoặc điều kiện để thi thì đừng cố quá. Đây chỉ đơn thuần là gợi ý của tôi thôi.
T/N: Ở Việt Nam cũng có không ít cuộc thi về Marketing, Sáng tạo cho mọi người thử sức đâu nè. Vietnam Young Lions, Young Marketers, Bản lĩnh Marketers,...Mọi người có thể đọc thêm về trải nghiệm đi thi của một bạn sinh viên, bài viết mình để dưới comment nha.
5. Bước cuối cùng
Khi kì thực tập kết thúc, bạn có thể đi làm full-time hoặc freelance tùy định hướng bản thân. Mỗi lựa chọn đều có ưu và nhược điểm, và bạn có thể tìm thấy cả tá thông tin trong subreddit này. Nhiều câu hỏi cũng được đăng đi đăng lại rồi, nên không sợ thiếu thông tin đâu nhé.
Chúc bạn ngã vào tuổi trưởng thành suôn sẻ!