Sài Gòn Đó Đây, Ho Chi Minh City (2026)

07/08/2025

Đây là Đường Bùi Thị Xuân ra ngã ba Cống Quỳnh (thành Ô Ma). Xe xích lô đang đi về phía Bệnh viện Từ Dũ tại góc Cống Quỳnh và Hồng Thập Tự...

27/02/2025

PHÁT ÂM CỦA NGƯỜI NAM KỲ.

Có những phương ngữ rất đặc trưng của vùng:
Nếu bạn hỏi người Long An:
"Năm nay lúa má sao anh?”
Long An trả lời:
"Hằng hà".
Còn người Vĩnh Long sẽ trả lời:
"Nhóc luôn".

Dân Nam Kỳ cũng lãng mạn lắm, gọi nước lên xuống ngày 2 lần bằng mấy chục từ diễn tả, như:
- Nước lớn, nước ròng, nước rong, nước kém, nước đứng, nước nhửng, nước ương, nước đổ, nước ngập, nước nổi, nước quay, nước lụt, nước giựt, nước rút, nước chảy, nước trôi, nước nhảy, nước bò…

Khúc sông bên lở bên bồi
Bên lở lở mãi, bên bồi bồi thêm.
Nước ròng còn chia ra:
- Nước ròng cạn, nước ròng sát, nước ròng rặc, nước ròng kiệt; hay còn gọi tắt là nước cạn, nước sát, nước rặc, nước kiệt…
Thời điểm nước đứng gọi là:
"Nước nhửn”.
Nước lớn rồi lại nước ròng,
Đố ai bắt được con còng trong hang.

Dân Bắc Kỳ, Trung Kỳ gọi thuyền hay đò thì ở Nam Kỳ gọi ghe và chia ra hàng chục loại:
- Ghe chài, ghe đục, ghe be, ghe bầu, ghe cui, ghe cửa, ghe giàn, ghe lồng, ghe lườn, ghe ngo, ghe tam bản…
Ghe bầu trở lái về đông
Làm thân con gái theo chồng nuôi con.

Người Nam Kỳ viết không sai chánh tả nhưng trong văn nói có nhiều đặc trưng của vùng, gọi là phát âm sai nếu theo lý thuyết chữ quốc ngữ.

Phát âm phụ âm cuối không phân biệt “n” và “ng”, “c” và “t”, "y”và “I”.
Ví dụ:
- Cục than thành cục thang, liên thành liêng, lan thành lang, mái và máy, lụt và lục, mát và mác, thước và thướt...

Phát âm “ê” thành “i”.
- Chẳng hạn cơm nếp, cái đệm thành cơm níp, cái địm. “ươ” thành “ơ”; trái mướp thành trái mớp, ăn cướp thành ăn cớp, đám cưới thành đám cứi, tức cười thành tức cừi

Phụ âm “r” “g”, như rau răm thành gau găm, cá rô thành cá gô.
Phụ âm “r” thành “d”.
Ví dụ: rau răm thành dao dăm, cá rô thành cá dô.

Vùng Gò Công cũ (Chợ Gạo, Gò Công Đông, Gò Công Tây, thị xã Gò Công [tỉnh Tiền Giang], và Cần Đước, Cần Giuộc [tỉnh Long An]), ở trong quê sâu có cách phát âm “ng” thành “qu”.
Ví dụ:
- Ông ngoại thành ông quại.
Thành ra nói kêu "ông quại" cho toàn Nam Kỳ là không trúng.

Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh có cách phát âm “th” thành “kh”.
Ví dụ:
- Cái thùng thành cái kh.ù/ng.

Dân Bến Tre (trừ Chợ Lách và Bình Đại) đọc phụ âm “tr” thành “t”.
Ví dụ:
- Cây tre, cây trúc thành cây te, cây túc; Bến Tre thành Bến Te; Ba Tri thành Ba Ti; Giồng Trôm thành Giồng Tôm.
Chợ Ba Ti thiếu gì cá biển
Anh thương nàng anh nguyện về đây.

Gia Việt.

11/02/2025

CÓ THỂ BẠN CHƯA BIẾT: GIỮA LÒNG SÀI GÒN CÓ MỘT NHÀ GIAM RẤT LÂU ĐỜI

Nằm im lìm trong khuôn viên Bệnh viện Nhiệt đới TP. HCM là một nhà giam hơn 150 tuổi vẫn còn vẹn nguyên nhưng ít ai để ý.

📸 Tuyết Nhi/saigoneer

29/01/2024

Dù biển hiệu là Phở Con Voi nhưng thật chất đây là một quán nhậu, điểm đến ưa thích của giới công chức Sài Gòn những năm 70 của thế kỷ trước.

20/12/2023

Bên phải hình này là Bùng binh Bồn Kèn ở ngã tư Charner - Bonard (Nguyễn Huệ - Lê Lợi ngày nay). Hình ảnh này được chụp khoảng 85 năm trước. Ngay bùng binh có một cột điện để cấp điện cho hệ thống tramway dọc theo tuyến Sài Gòn - Gò Vấp. Tòa nhà trong ảnh là auto-hall (cửa hàng bán xe hơi) Bainier, thuộc sở hữu của nhà tư sản Pháp – Emile Bainier.

Ông Bainier đến lập nghiệp ở Sài Gòn vào năm 1908, ông là người tiên phong đi vào thị trường buôn bán xe hơi ở Sài Gòn, khi đó chỉ vừa mới bắt đầu phổ biến trên thế giới. Năm 1909, đích thân ông Bainier đã lái xe buýt để giới thiệu phương tiện chuyên chở công cộng này cho nhiều quan chức và nhân viên chính quyền trên đường phố Sài Gòn.

Không lâu sau, ông Bainier mở auto-hall đầu tiên ở số 21 Bonard và số 100-102 Charner (nằm sát bên công trường Francis Garnier – tức công trường Lam Sơn ngày nay). Từ năm 1920, ông Bainier thành lập công ty Société Anonyme des Établissements Bainier, dời trụ sở về góc đối diện bên kia Bùng binh Bồn Kèn, đồng thời cho xây lại Auto Hall với công nghệ hiện đại thời bấy giờ (là tòa nhà trong hình, vị trí REX ngày nay), mở rộng phạm vi thượng mãi, làm đại lý cho nhiều hiệu xe như Unic,Dodge, Darracq và đặc biệt là Citroen...

Ông Bainier mất năm 1941 tại Sài Gòn, vợ con của ông tiếp tục việc kinh doanh đến năm 1953 thì trở lại Pháp, khi đó vợ chồng hoàng thân Ưng Thi (cháu nội của Tùng Thiện Vương) và Nguyễn Thị Nguyệt Nga mua lại tòa nhà Bainier để xây khách sạn REX, vẫn còn cho tới nay.

19/12/2023

Hình ảnh ga xe lửa Sài Gòn năm 1968 (góc trên bên phải của hình), chụp từ trên cầu bộ hành trước chợ Sài Gòn (chợ Bến Thành). Phía bên trái của hình này là góc đường Trần Hưng Đạo, Phạm Ngũ Lão - Calmette. Ga xe lửa trung tâm này được xây gần như đồng thời với chợ mới Sài Gòn (đầu thập niên 1910), khánh thành năm 1914 và chấm dứt hoạt động vào những năm cuối thập niên 1980, sau đó ga trung tâm Sài Gòn dời ra Hòa Hưng như hiện nay. Sau khi giải tỏa, ga Sài Gòn cũ thành công viên 23/9.

Ga xe lửa này đã có vài mươi năm gắn bó với kỷ niệm của nhiều người sống ở Sài Gòn xưa.

31/10/2023

Con đường Nguyễn Văn Thoại rợp 2 hàng cây xanh, bức tường bên phải là trường đua Phú Thọ.

10/10/2023

Quý vị trên 40 tuổi còn nhớ bộ phim dài tập Ngôi Nhà Nhỏ Trên Thảo Nguyên vào thập kỷ 1990 trên VTV 1 ?

09/06/2023

Một góc yên bình giữa Sài Gòn phồn hoa

11/04/2023

Người ta chặt bỏ hàng cây cổ thụ ven đường khu trung tâm thành phố để làm ga tàu điện ngầm, sau đó để xuất việc thi công mái che nắng nhằm tạo ra bóng mát cho người đi bộ.

Gác qua những khái niệm to lớn và phức tạp như kinh tế, đầu tư, hay xã hội. Nói đơn giản nhất thì mái che nắng khác gì với những hàng cây ?

Thật ra, mái che nắng không thể làm mát. Nó chỉ tạo ra bóng đổ. Khác biệt này giống như đi bên dưới hàng cây và bên dưới những mái hiên bằng bạt kéo.

Để đổi lấy được bóng râm, ánh sáng mặt trời bị mái che phản xạ ngược trở lại. Ánh sáng bị phản xạ này, hay gọi đúng hơn là bức xạ vì có kèm theo nhiệt độ, có thể tiếp tục hắt vào những tòa nhà xung quanh hoặc trả lại bầu trời.

Tuy nhiên kể cả trường hợp quay ngược lên trời, bức xạ dĩ nhiên cũng không trở về mặt trời mà bị giữ lại ở tầng khí quyển bởi bụi và hơi nước trong không khí.

Mái che cũng không thể ngăn được bức xạ bị phản xạ bởi mặt đường nhựa ngay bên cạnh nó. Nghĩa là nhiệt độ bên dưới mái che đôi khi thậm chí còn có thể cao hơn bên trên, bởi vì nhiệt từ mặt đường bị giữ lại bởi chính những tấm vật liệu cách nhiệt dùng làm mái.

Điều này hiểu đơn giản là ánh sáng và nhiệt độ không mất đi đâu cả, chúng chỉ phản xạ loanh quanh rồi làm cho cả khu vực nóng lên. Đây chính là mô hình đơn giản nhất của cái gọi là hiệu ứng nhà kính.

Ngược lại, cây xanh hấp thụ ánh sáng và chuyển đổi nó thành năng lượng, rồi dùng để tạo ra oxi. Đó là quá trình quang hợp mà ai cũng biết.

Giống như những mái che, lá cây cũng phản xạ ánh sáng. Tuy nhiên, bởi vì là một sinh thể sống, cây chủ động điều chỉnh sắp xếp lá ở những khoảng thời gian trong ngày để tối ưu việc nhận ánh sáng. Cũng có nghĩa là ánh sáng bị phản xạ được cây "tung hứng" một cách tinh vi từ lá này sang lá khác rồi bị triệt tiêu.

Đồng thời, cây cũng làm việc như một cái bơm. Rễ cây hút nước từ sâu dưới lòng đất và đẩy lên lá. Bằng sự tác động của ánh sáng và nhiệt độ, nước thoát qua mặt lá khiến độ ẩm tăng lên, làm mát vùng không gian xung quanh nó.

Cây xanh, về bản chất là những cái quạt hơi nước tự nhiên sử dụng ánh sáng mặt trời.

Điều này dễ dàng cảm nhận được khi đi bên dưới những hàng cây rợp bóng. Bóng mát khi này dễ chịu hơn rất nhiều những bóng đổ nhân tạo. Chênh lệch có khi đến vài độ, mặc dù rõ ràng lá cây vẫn để lọt một số đốm nắng xuống mặt đất, trong khi mái che thì phủ kín hoàn toàn.

Đó là bởi vì cây hấp thụ ánh sáng, đồng thời làm tăng độ ẩm và giảm nhiệt độ, trong khi mái che chỉ đơn giản là phản xạ ánh sáng đi nơi khác. Nơi khác đó có thể là một tòa nhà có mặt tiền bằng kính ở ngay bên kia đường, và thế là bức xạ quay trở lại gần như ngay lập tức. Việc này cũng giống như mở máy lạnh mà cục nóng thay vì để bên ngoài thì lại để ngay bên trong nhà, cạnh cục lạnh.

Như vậy, nếu một ai đó nói với bạn rằng những mái che thực ra cũng chẳng khác gì cây xanh, thì hãy nói với họ so sánh đó cũng khập khiễng như so một căn nhà với sân thượng betong được trồng kín cây xanh với một căn nhà nhỏ nằm giữa một khu vườn rộng. Diện tích phủ xanh có thể như nhau, nhưng cuộc sống bên trong hoàn toàn khác. Vì không phải màu xanh nào cũng là màu xanh.

Và dĩ nhiên, không phải bóng mát nào cũng là bóng mát.

31/03/2023

20/12/1990
Hồi đó mình cũng hay ra Nhà Thờ Đức Bà mua thiệp

30/03/2023

Trải qua biết bao thập niên, vang danh tên tuổi một thời của Sài Gòn trước năm 1975 là tên thương hiệu “Tàu Vị Iễu”cách gọi khách là “xì dầu” hay “nước tương” cùng với hình ảnh là một con mèo đen cho đến hiện giờ người Việt mình vẫn hay dùng là Nước Tương Tàu Vị Yểu Nam Dương.

Ra đời từ năm 1951 tại Khu Chợ Lớn Bến Bình Đông Quận 8 cùng thời với hãng xà bông “Cô Ba” nổi tiếng. Chai nước tương với hình ảnh con mèo đen trên bao bì thời ấy rất được nhiều người yêu thích. Thời điểm đó, thị trường có một nhãn hiệu nước tương nổi tiếng là Chuột Mickey thì Tàu Vị Yểu Con Mèo Đen ra đời như một tuyên ngôn cạnh tranh trên thị trường.

Năm 1970 thì Tàu Vị Yểu có hai chi nhánh bên Lào và Campuchia. còn ở thị trường trong nước, Nam Dương trở thành thương hiệu đi đầu trong ngành chế biến nước chấm từ thực vật, Nhưng quan trọng hơn hết, dù trải qua hơn 72 năm với những điểm mốc đáng nhớ, những thời khắc khó khăn, hương vị của nước tương Nam Dương vẫn được giữ gìn trọn vẹn. Mùi vị đậm đà đặc trưng qua bao năm vẫn chiều lòng bao thế hệ.

Năm 1981, Nước Tương Tàu Vị Yểu Nam Dương được chuyển giao về Liên hiệp Hợp Tác Xã Thương Mại Sài Gòn (Saigon Co.op).

Năm 1996, Tập Đoàn Wilmar tại Singapore có mặt tại Việt Nam qua liên doanh với Tổng công ty Dầu thực vật Việt Nam cũng đang tìm kiếm một thương hiệu Việt Nam phù hợp để tiến tới hợp tác liên doanh, mở rộng thị trường và Nước Tương Nam Dương là cái tên nhiều tiềm năng nhất. Trước đề nghị của Wilmar, Saigon Co.op đồng ý hợp tác liên doanh.

Năm 2015, khi Saigon Co.op và Tập Đoàn Wilmar cùng ký kết hợp tác, Xưởng sản xuất Tàu vị yểu Con Mèo Đen xưa một bước chuyển mình thành Công ty TNHH Thực phẩm Quốc tế Nam Dương (NDFC). Từ một xưởng chế biến thủ công tại đường Thương Thuyền, Bến Bình Đông, Quận 8, Nam Dương nay đã có nhà máy quy mô trải rộng trên 2.95 ha tại Hiệp Phước, Nhà Bè, đạt đủ các chứng nhận FSSC 22000 và AIB theo tiêu chuẩn Hoa Kỳ về quản lý chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm. Đây là bước ngoặt quan trọng, đánh dấu thời kỳ mới mang tầm vóc quốc tế của một thương hiệu Việt Nam.

[Ngày mưa, mâm cơm giản dị có nắm rau lang luộc, nồi cá cơm kho khô, chẳng cần dùng chi nhiều gia vị, cứ nêm, cứ chấm bằng chai "Mèo đen", là thấy vị giác được lấp đầy, thỏa mãn.]

Nguồn: ST

Sài Gòn Đó Đây

07/08/2025

27/02/2025

11/02/2025

29/01/2024

20/12/2023

19/12/2023

31/10/2023

10/10/2023

09/06/2023

11/04/2023

31/03/2023

30/03/2023

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share