20/04/2021
𝐓𝐔̛̀ 𝐊𝐄̂́ 𝐓𝐎𝐀́𝐍 Đ𝐄̂́𝐍 𝐓𝐀̀𝐈 𝐂𝐇𝐈́𝐍𝐇
Đ𝑎̃ 𝑙𝑎̀ 𝑚𝑜̣̂𝑡 𝑝ℎ𝑎́𝑝 𝑛ℎ𝑎̂𝑛, 𝑡ℎ𝑖̀ 𝑡𝑟𝑜𝑛𝑔 𝑚𝑜̣̂𝑡 𝑑𝑜𝑎𝑛ℎ 𝑛𝑔ℎ𝑖𝑒̣̂𝑝 𝑙𝑢𝑜̂𝑛 𝑝ℎ𝑎̉𝑖 𝑐𝑜́ 𝑠𝑢̛̣ 𝑡𝑜̂̀𝑛 𝑡𝑎̣𝑖 𝑐𝑢̉𝑎 𝑐𝑜̂𝑛𝑔 𝑣𝑖𝑒̣̂𝑐 𝐾𝑒̂́ 𝑡𝑜𝑎́𝑛- 𝑇𝑎̀𝑖 𝑐ℎ𝑖́𝑛ℎ.
- Tuy nhiên, tuỳ vào qui mô và loại hình kinh doanh mà bản chất của công việc này sẽ thiên về Kế toán tài chính (Financial accounting), Kế toán quản trị (Management accounting), hay Tài chính (Finance).
- Trong thực tế tổ chức doanh nghiệp, thì ko cần phải luôn quá rạch ròi, tách bạch giữa ba bộ phận Kế toán tài chính, Kế toán quản trị và Tài chính DN. Ở trong khuôn khổ bài viết ta tạm lần lượt gọi tắt là A, B và C. Tuy nhiên hiểu rõ bản chất công việc của họ, sẽ giúp ta tổ chức mô hình phù hợp hơn cho bộ phần Kế toán-Tài chính của doanh nghiệp.
𝐀: 𝐌𝐮̣𝐜 đ𝐢́𝐜𝐡 𝐜𝐡𝐢́𝐧𝐡 𝐥𝐚̀ 𝐠𝐡𝐢 𝐬𝐨̂̉ (𝐛𝐨𝐨𝐤 𝐤𝐞𝐞𝐩𝐢𝐧𝐠).
- Dễ dàng hình dung rằng, trong giao dịch kinh tế, tiền không bao giờ tự mất đi, nó chỉ chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác, trước khi bị hao mòn và bốc hơi (thua lỗ).
- A thiết kế 1 "kệ tủ 2 cửa", có nhiều "ngăn kéo", nguyên tắc của họ là lúc nào cũng mở 2 cánh cửa cùng lúc (double entry, debit vs credit), luôn bảo đảm có sự cân đối giữa tài sản và nguồn vốn, cho dù chúng đang được đặt ở bất cứ ngăn kéo (tài khoản) nào.
- A có nguyên tắc nhất định và được hướng dẫn bởi những chuẩn mực địa phương (VAS), mang tính bắt buộc. Mục đích là để làm cho thông tin mà A cung cấp đạt chuẩn tin cậy, so sánh được, đối với các đối tác không điều hành như: cổ đông, thuế, authorities, auditors, bankers, creditors, suppliers, clients.... Chính vì vậy, dữ liệu lịch sử, hóa đơn, chứng từ, hợp đồng dấu đỏ, là rất quan trọng đối với A. Nhìn chung, A chỉ có trách nhiệm báo cáo tổng thể theo pháp nhân, và cho những hoạt động đã xảy ra trong quá khứ.
𝐁: 𝐝𝐨 𝐀 𝐛𝐢̣ 𝐫𝐚̀𝐧𝐠 𝐛𝐮𝐨̣̂𝐜 𝐛𝐨̛̉𝐢 𝐜𝐚́𝐜 𝐲𝐞̂́𝐮 𝐭𝐨̂́ 𝐭𝐫𝐞̂𝐧.
- Có khá nhiều hạn chế trong việc hỗ trợ nhà quản trị ra quyết định. B ra đời để khắc phục nhược điểm đó. B chỉ phục vụ thông tin nội bộ mà thôi, vì vậy B mặc sức tung hoành với các khái niệm mang tính hợp lý với hoàn cảnh, nhiều hơn là chuẩn mực cứng nhắc.
- B vận dụng các khái niệm như sunk-cots, relevant- costs, opportunity-cots, learning curve, variances; các kiểu phân bổ chi phí như: ABC, absorbtion; các model như: break-even, sensitivity, simulations... Xét về chi tiết, B chia nhỏ những thông tin của A cả về chiều ngang lẫn chiều dọc (cost items, cost centers, profit centers, SKU, brands, category...); cả về quá khứ, hiện tại lẫn tương lai (budgeting). Hệ thống ERP, với những database hạng nặng, là 1 công cụ đắc lực giúp B làm được điều đó.
- Ngoài ra, B còn được gọi với rất nhiều cái tên mới như business analyst, finance business partner. Họ là những cánh tay mặt để hỗ trợ nhà lãnh đạo ra quyết định, chẳng hạn như có nên làm khuyến mãi mua 2 tặng 1? Làm xong rồi thì đánh giá hiệu quả của nó ra sao? Có nên tung sản phẩm mới, hay xoá sổ một sản phẩm hiện có?
- Ngày nay, khái niệm Performance management trong quản lý doanh nghiệp cũng đang làm nổi bật hơn vai trò của B. Trong 1 doanh nghiệp có qui mô khá, thường thì B chính là bộ phận thiết kế và tổng hợp business scorecard, KPIs của các trung tâm kinh doanh khác nhau.
𝐂: 𝐓𝐚̀𝐢 𝐜𝐡𝐢́𝐧𝐡 𝐧𝐨̂𝐦 𝐧𝐚 𝐥𝐚̀ 𝐥𝐢𝐧𝐡 𝐡𝐨̂̀𝐧 (𝐪𝐮𝐲𝐞̂́𝐭 đ𝐢̣𝐧𝐡 đ𝐚̂̀𝐮 𝐭𝐮̛) 𝐯𝐚̀ 𝐭𝐫𝐚́𝐢 𝐭𝐢𝐦 (𝐭𝐢́𝐧𝐡 𝐭𝐡𝐚𝐧𝐡 𝐤𝐡𝐨𝐚̉𝐧) 𝐜𝐮̉𝐚 𝐝𝐨𝐚𝐧𝐡 𝐧𝐠𝐡𝐢𝐞̣̂𝐩.
- Là mảng mang tính chiến lược hơn hẳn trong chức năng KTTC nói chung. Rõ ràng là không có CEO nào đề cập đến "chiến lược kế toán" cả, một số ít trong số họ chỉ nói đến cụm từ "chiến lược tài chính" mà thôi.
- Nói đến đầu tư là nói đến risk v.s return, systematic risks v.s business risks, diversification....; là nói đến time value of money, đến cost of capital. Cost of capital của từng doanh nghiệp thì lại phụ thuộc vào hai yếu tố 1. kì vọng của chủ đầu tư; 2. cơ cấu vốn (debt/ equiy). Tài chính DN quán xuyến các vấn đề đó.
- Ở một doanh nghiệp mà phải lưu tâm đến dòng tiền nhiều hơn lợi nhuận, thì vai trò Tài chính sẽ nổi bật hơn vai trò Kế toán. Ví dụ: kinh doanh dịch vụ thì thường đầu tư ban đầu ít, operating costs cao, gần như chỉ cần có bộ phận kế toán. Trái lại, ở doanh nghiệp bất động sản, để quản trị được dòng tiền của cả dự án, giám đốc tài chính phải biết xây dựng các mô hình tính toán NPV, IRR xuyên suốt vòng đời của dự án.
- Vai trò Treasury trong C cũng rất quan trọng. Đặc biệt ở những tập đoàn lớn, ngoài việc chăm chút các qui chế chế tài chính, currency hedging, treasury directors còn thậm chí còn có thể xây dựng cả hệ thống "in-house banking" để tích hợp dòng tiền ngắn hạn 1 cách hiệu quả nhất.
𝑇𝑟𝑒̂𝑛 đ𝑎̂𝑦 𝑙𝑎̀ 𝑚𝑜̣̂𝑡 𝑔𝑜́𝑐 𝑛ℎ𝑖̀𝑛 𝑠𝑜̛ 𝑙𝑢̛𝑜̛̣𝑐 𝑣𝑒̂̀ 𝑐𝑜̂𝑛𝑔 𝑣𝑖𝑒̣̂𝑐 𝑐𝑢̉𝑎 𝐴, 𝐵, 𝐶. 𝑀𝑎̣̆𝑐 𝑑𝑢̀ 𝑘ℎ𝑎́𝑐 𝑛ℎ𝑎𝑢, 𝑛ℎ𝑢̛𝑛𝑔 𝑛𝑔𝑢̛𝑜̛̀𝑖 𝑔𝑖𝑜̉𝑖 𝑐ℎ𝑢𝑦𝑒̂𝑛 𝑚𝑜̂𝑛 đ𝑒̂̀𝑢 𝑐𝑜́ 𝑘𝑖𝑒̂́𝑛 𝑡ℎ𝑢̛́𝑐 𝑣𝑎̀ 𝑘ℎ𝑎̉ 𝑛𝑎̆𝑛𝑔 𝑛ℎ𝑎̂́𝑡 đ𝑖̣𝑛ℎ đ𝑒̂̉ 𝑙𝑎̀𝑚 𝑙𝑎̂́𝑛 𝑣𝑖𝑒̣̂𝑐 𝑐𝑢̉𝑎 𝑛ℎ𝑎𝑢. 𝑇𝑢̀𝑦 𝑣𝑎̀𝑜 𝑞𝑢𝑦 𝑚𝑜̂ 𝑑𝑜𝑎𝑛ℎ 𝑛𝑔ℎ𝑖𝑒̣̂𝑝 𝑣𝑎̀ 𝑛𝑔𝑎̀𝑛ℎ 𝑛𝑔ℎ𝑒̂̀ 𝑘𝑖𝑛ℎ 𝑑𝑜𝑎𝑛ℎ, 𝑚𝑎̀ 𝑛𝑒̂𝑛 𝑡ℎ𝑖𝑒̂́𝑡 𝑘𝑒̂́ 𝑚𝑢̛́𝑐 đ𝑜̣̂ 𝑡𝑎́𝑐ℎ 𝑏𝑎̣𝑐ℎ ℎ𝑎𝑦 𝑘𝑖𝑒̂𝑚 𝑛ℎ𝑖𝑒̣̂𝑚 𝑐𝑢̉𝑎 𝑐𝑎́𝑐 𝑣𝑖̣ 𝑛𝑎̀𝑦. 𝑁𝑔𝑢̛𝑜̛̀𝑖 𝑥𝑢̛𝑎 𝑐𝑜́ 𝑐𝑎̂𝑢 "𝑙𝑎̆́𝑚 𝑡ℎ𝑎̂̀𝑦 𝑛ℎ𝑖𝑒̂̀𝑢 𝑚𝑎", đ𝑜̂𝑛𝑔 𝑞𝑢𝑎̂𝑛 𝑞𝑢𝑎́ 𝑐ℎ𝑢̛𝑎 ℎ𝑎̆̉𝑛 đ𝑎̃ 𝑙𝑎̀ đ𝑖𝑒̂̀𝑢 𝑡𝑜̂́𝑡.
Quan điểm của bạn về vấn đề này như thế nào? Hãy cho chúng tôi biết nhé!
𝒀𝑼𝑹𝑰
