25/11/2025
"GẠO MANG ĐI ĐÃI XỨ NGƯỜI" - ĐẰNG SAU CHỮ "GIÚP" NAM PHI
Có thể bạn chưa biết: khi miền Trung đang oằn mình chống lũ, thì miền Tây cũng đồng thời đối mặt với một cuộc khủng hoảng âm thầm hơn, khủng hoảng đầu ra cho hạt gạo.
Hai vùng, hai loại thiên tai hoàn toàn khác nhau.
Một bên nước dâng đến nóc.
Một bên giá lúa có thể rớt xuống đáy vì thị trường chính bất ngờ chậm lại.
Hai câu chuyện tưởng không liên quan này lại chính là bối cảnh khiến những lời kích động kiểu “đem gạo đi đãi nước ngoài” từ lời hứa Việt Nam hỗ trợ an ninh lương thực cho Nam Phi trở nên sai ngay từ góc nhìn.
🌾 Chuyện gạo không phải chuyện “đãi ai”!
Năm nay, Philippines thị trường chiếm hơn 40% lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam đã tạm dừng nhập khẩu một số loại gạo như regular milled và well-milled (gạo xay thông thường) trong thời gian khoảng 60 ngày, sau đó có khả năng kéo dài.
Điều này không phải là “cắt hoàn toàn”, nhưng đủ để gây áp lực lớn lên hàng tồn kho, kéo giá lúa giảm, làm chậm tiến độ thu mua của doanh nghiệp, và khiến vùng ĐBSCL lo ngại tắc đầu ra. Nếu không giải quyết, doanh nghiệp và nông dân miền Tây sẽ đứng trước nguy cơ phá sản hàng loạt trước vụ Đông Xuân 2025–2026.
Với một ngành xuất khẩu mũi nhọn, trong bối cảnh đó, Việt Nam buộc phải mở thị trường mới. Và những thỏa thuận “đảm bảo an ninh lương thực” với Nam Phi, Brazil, UAE… thực chất là một công cụ kinh tế để mở đường xuất khẩu, giữ giá lúa gạo, bảo vệ sinh kế hàng triệu nông dân.
Kết quả nhìn thấy ngay:
* Brazil tăng 15% sản lượng gạo nhập từ Việt Nam.
* UAE tăng gấp đôi sản lượng gạo nhập khẩu.
* Bangladesh đồng ý nhập 100.000 tấn gạo trong 9 tháng năm 2025 (so với chỉ 400 tấn năm 2024).
* Bờ Biển Ngà, Ghana, Senegal tăng nhập khẩu lên 80–140%.
Không có gì gọi là “đi phát gạo cho người ta”, Việt Nam đang mang thị trường về để cứu chính mình.
🌍 Quan hệ quốc tế là con đường hai chiều: có đi mới có lại
Khi cả nước đang chìm trong bão lũ, chuyến công du không chỉ mở ra lối thoát cho bài toán lương thực, mà còn kéo về những hỗ trợ kịp thời từ quốc tế. Ngay tại cuộc họp bên lề G20, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc khẳng định các cơ quan liên quan sẽ hỗ trợ Việt Nam khắc phục hậu quả lũ lụt. Và sau đó:
* Australia viện trợ nhân đạo hơn 3 triệu AUD.
* Anh nâng mức hỗ trợ khẩn cấp lên 800.000 bảng Anh.
* Hàn Quốc cung cấp 1 triệu USD; New Zealand hỗ trợ 1 triệu NZD.
* Mỹ liên tiếp hai đợt viện trợ 500.000 USD cho các vùng thiệt hại nặng.
Những khoản hỗ trợ này không tự nhiên mà có. Chúng đến từ cách Việt Nam đã bền bỉ đóng góp, chia sẻ và giữ trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.
Một quốc gia không thể mong được giúp đỡ nếu chính họ chưa từng chìa tay với người khác đó là quy luật rất thật của ngoại giao.
Trong lúc các kênh đối ngoại đang vận hành để kéo thị trường và viện trợ về, việc trong nước cũng không hề bị bỏ lỡ.
Cả hệ thống chính trị vào cuộc. Lần đầu tiên 1 cơ chế hỗ trợ đặc biệt 4 tỉnh đứng đầu hỗ trợ 4 tỉnh khó khăn được đưa ra. Ngày 20/11 Thủ tướng họp chỉ đạo lũ từ Algeria, và rạng sáng 22/11 tiếp tục họp từ Nam Phi để xử lý tài chính khẩn cấp cho bốn tỉnh thiệt hại nặng. Các lực lượng chức năng và đồng bào cả nước đều chạy đua với thời gian để hỗ trợ bà con vùng thiệt hại. Đó là cách các đầu mối được giữ nhịp liên tục, không để khoảng trống ở bất kỳ hướng nào.
Khi nhìn tất cả chuyển động ấy trong một bức tranh chung, câu chuyện “đãi xứ người” tự nó trở nên lạc quẻ.
Bởi rốt cuộc, điều quan trọng không phải gạo đi đâu mà là lợi ích đang quay về với ai.
